Ch’ngai
tợơ Trung tâm Thành phố HCM lấh 40km, Zr’lụ c’cir lịch sử Chiến khu Rừng Sác-
Cần Gìơ bơơn đhanuôr đớc nắc Đảo bhọt. Cắh muy t’pấh bấc t’moo tu c’nél apêê
g’lúh tr’zêl bhriêl choom, grơơ k’rơ âng apêê chíên sĩ đặc công crâng Sác c’moo
a hay, nắc dzợ tu pazêng crâng đác k’rịa chắt váih lâng cr’năn bhọt dal xooi
lung lăng. Tợơp c’moo t’mêê Bính thân, đhanuôr lâng pr’zợc nắc tước lưm lêy đhị
laliêm pr’hay nâu, đoọng bơơn lêy pazêng râu tr’xăl đhị đâu cóh cr’chăl tết
tước, ha pruốt chô.
Lalay
lâng zập c’moo lalăm, Tết nguyên đán c’moo đâu, vêy bấc ngai tước zr’lụ c’cir
lịch sử Chiến khu Rừng Sác- Cần Gìơ đoọng “ tợơp đặ k’tiếc”, tu ting cợnh j’niêng,
pazêng ngai tợơp c’moo bhọt bơơn ắt ch’ớh lâng abhọt nắc vêy pr’đoọng, lưm râu
liêm choom prang c’moo.
T’mêê
z’lấh c’riing, t’mooi nắc kiêng bhlầng bêl lêy k’zệt p’nong bhọt xoọc ar p’răng
cắh cợ nắc chr’ớh tr’coọp cóh t’ngay ha pruốt. Lalay lâng đhị thảo cẩm viên,
bhọt cóh đâu bơơn văn p’lóh cóh nguôi tu cơnh đếêc nắc đui cơnh bhọt cóh crâng.
Tu cơnh đếêc nắc váih râu lalay t’pấh t’mooi tước đâu. A noo Lê Lâm, đhanuôr ắt
đhị quận 6, thành phố HCM bhui har moon:
Bêl
tước đâu, acu xợơng tệêm loom, tước đâu zăng ch’ngai tợơ trung tâm thành phố,
đăn lâng crâng da ding. Bêl pa bhrợ lalấh g’lếêh g’lệêng, tước đâu nắc cu xợơng
bơơn ắt đhêy. Pa bhlầng nắc crêê Tết Bính thân nâu, bơơn lướt Đảo bhọt cung nắc
râu pr’hay bhlầng, đui cơnh a đay tợơp đặ k’tiếc đhị tợơp c’moo. Ha dợ đặ
k’tiếc lâng bhọt cung nắc ting chr’nắp lấh mơ.
Ha
dợ a noo Scotch Western, ma nuýh Anh nắc đoọng năl:
Pr’hay
bhlầng bêl bơơn lêy bấc bhọt đhị đâu. Acu cung kiêng lướt moót lêy đhậu bhứah
lấh đhị zr’lụ nâu lâng xoọc tự t’moóh nắc cóh đâu vêy mơ p’nong bhọt, vêy tước
2.000 p’nong cắh?N’zâu acu vêy bơơn lưm bấc bhọt lâng đoọng hapêê cha bấc lấh
mơ.
Đhị
đâu, cr’năn bhọt dal xooi lâng dâng 1.500 p’nong, mamông k’rong đhị apêê zr’lụ
lalay cóh crâng đác k’rịa. đh’rứah lâng chr’na âng Ban k’đhợơng lêy c’cir âng
đơơng zập t’ngay nắc ch’néh lức, apêê bhọt nắc tự pa xoọng chr’na tợơ crâng
cơnh hi la mắm, a xiu, mực, a chông… Ting cơnh t’coóh Nguyễn Hữu Trước, Tổ
trưởng Tổ zư lêy a đhắh dzăm, Ban k’đhợơng lêy c’cir lịch sử chiến khu Rưngnf
Sác- Cần Gìơ ta luôn chếêc lêy pa dưr
chr’nắp âng pazêng crâng đác c’rịa lâng rơơm kiêng nắc zư lêy môi trường mamông
liêm choom đoọng ha cr’năn bhọt:
T’mooi
tước đâu, lêy xoọc tr’nợơp nắc râu ha dưr âng hệ sinh thái crâng đác k’rịa.
Đh’rứah lâng đếêc nắc apêê cung kiêng lêy bhọt lung lăng cóh đâu. Đảng uỷ, Ban
Giám đốc zr’lụ c’cir k’rang bhlầng tước hệ sinh thái cóh đâu, pa bhlầng nắc zập
râu bhọt. Ban Gíam đốc nắc k’đươi moon zi zập bêl cung lêy bhrợ liêm ta níh
đoọng k’rang lêy, zư lêy bhọt đhị crâng đác k’rịa Cần Gìơ.
Tợơ
bêl bhui har ch’ớh lâng cr’năn bhọt, t’mooi nắc dzoóc ooy ca nô lướt cóh pazêng
acoon c’lâng đác cóh crâng Sác đoọng chếêc lêy tước zr’lụ căn cứ cách mạng, đhị
860 chiến sĩ đặc công ơy chiến đấu grơơ k’rơ lâng lấh chệêt bil. Ting lâng z’lấh
apêê poong ta bhrợ lâng n’loong crâng nắc pazêng gian đong đhr’rơơng pa cắh
đhr’năng ắt bhrợ âng apêê chiến sĩ c’moo hay. Đong quân nhu, đong hậu cần, đong
thông tin, công binh xưởng… cắh cợ pazêng bh’nụ j’ngâr pa cắh apêê g’lúh tr’zêl
tr’panh bơơn pa cắh liêm pr’hay, zooi đoọng t’mooi năl ghít lấh mơ đắh lịch sử
cung cơnh tinh thần tr’zêl tr’panh grơơ
k’rơ âng apêê chiến sĩ.
Tợơ
c’xêê 6/2015, tợơ bêl bơơn UBND thành phố HCM zao đoọng k’đhợơng lêy zr’lụ
c’cir nâu, Bộ Tư lệnh thành phố ha dợ trực tiếp nắc Ban k’đhợơng lêy lịch sử
Địa đạo Củ Chi ơy r’dợ pa dưr pr’đợơ c’rơ đắh lịch sử, zư lêy zr’lụ biển,
đh’rứah pa liêm râu dzợ đhưr đoọng bhrợ têng liêm choom lấh mơ ting cơnh
t’mooi chắp kiêng. 3 bệê poong xi-măng
moót tíh ooy zr’lụ căn cứ pậ mâng bơơn zr’lụ c’cir pr’hân bhrợ têng đoọng ha
t’mooi lướt vốch cóh tết nâu. T’coóh Ngô Văn Minh, Phó bộ phận zr’lụ c’cir lịch
sử Chiến khu Rừng Sác- Cần Gìơ moon:
C’la
cu nắc lêy bhui har pa bhlầng bơơn đớp râu k’rang lêy âng zập cấp bh’cộ, t’váih
pr’đợơ đoọng xăl liêm t’mêê zr’lụ c’cir nâu. Cung cơnh apêê t’mooi, bêl lêy
pazêng râu tr’xăl cóh đâu, a cu bhui har pa bhlầng lâng rơơm nắc zr’lụ c’cir
bơơn xăl t’mêê cớ đoọng bhrợ têng liêm choom cơnh t’mooi kiêng pấh lêy.
Ting
cơnh t’coóh Nguyễn Đức Tân, trưởng bộ phận zr’lụ c’cir lịch sử Chiến khu Rừng
Sác-Cần Gìơ, pazêng râu tr’xăl âng đảo bhọt nắc doó pa đhêy đhị đếêc, tu dzợ
bấc pr’đợơ liêm choom cóh đâu xoọc đương acoon ma nuýh bhrợ têng, pa liêm cóh ha y chroo:
Đơn
vị ơy xay moon 1/5000 âng dự án lâng pa cắh đoọng ha UBND thành phố lêy đoọng
bhrợ pazêng. R’dợ, a zi nắc pa dưr apêê c’nắt dự án đoọng bhrợ pa dưr zr’lụ
nâu. Cr’chăl 1, a zi nắc pa dưr zr’lụ lướt l’lêy đắh chr’nắp lịch sử đoọng ha
t’mooi. Cr’chăl 2 nắc k’rong pa dưr zr’lụ sinh thái bhọt tự nhiên. Đh’rứah lâng
đếêc nắc điưn vị r’dợ zwocs boóp p’rá k’đươi moon âng thành phố đoọng cr’chăl
ha y nắc choom pa dưr c’nắt truyền thống râu lalay âng Rừng Sác Cần Gìơ.
Zư
lêy hệ sinh thái, đoọng cr’năn bhọt đăn lấh lâng t’mooi lâng pa dưr apêê c’nắt
du lịch chô ooy tơơm ríah nắc c’lâng lướt bơơn zr’lụ c’cir lịch sử Chiến khu
Rừng Sác-Cần Gìơ xay moon cóh ha y. Rơơm kiêng, lâng pazêng râu pa zay âng Ban
k’đhợơng lêy lâng apêê cán bộ, công nhân viên cóh đâu, Đảo bhọt Cần Gìơ nắc
ting t’ngay ting t’pấh bấc lấh mơ đhanuôr lâng t’mooi tước l’lêy, chếêc năl.
Năm Thân
đến thăm Đảo khỉ Cần Giờ
Khác với mọi năm, Tết
Nguyên đán năm nay, có nhiều người đến Khu di tích lịch sử Chiến khu Rừng Sác -
Cần Giờ để “xông đất”, vì theo quan niệm, những ai đầu năm Thân được thư giãn,
vui chơi với khỉ thì sẽ may mắn, hanh thông suốt cả năm.
Vừa qua
cổng chào, du khách không khỏi thích thú khi thấy hàng chục chú khỉ thảnh thơi
phơi nắng hay chọc ghẹo nhau trong tiết trời rộn rã ngày xuân. Khác với ở thảo
cầm viên, khỉ ở đây được nuôi thả trong môi trường tự nhiên nên rất dạn dĩ,
thậm chí là hơi tinh nghịch. Chính điều này tạo nên điểm khác biệt thu hút du
khách đến đây. Anh Lê Lâm, người dân ở Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh vui vẻ nói:
“Khi đến đây, tôi cảm thấy rất yên bình vì nơi đây xa với khu trung tâm thành
phố và gần gũi với thiên nhiên. Khi làm việc mệt mỏi, qua đây, tôi cảm thấy
được thư giãn. Đặc biệt đúng vào dịp Tết Bính Thân này, được đi Đảo khỉ cũng là
điều hay, giống như mình đi xông đất đầu năm vậy. Mà xông đất với khỉ cũng có ý
nghĩa đặc biệt, hay hay trong đó.”.
Còn anh Scotch Western, một du khách người Anh
thì cho hay: “Thật thú vị khi được thấy nhiều khỉ ở đây như vậy. Tôi cũng muốn
đi tham quan sâu hơn khu vực này và đang tự hỏi là ở đây có bao nhiêu con khỉ,
khoảng 2.000 con không? Chắc là tôi sẽ gặp được nhiều khỉ và cho nó ăn nhiều
hơn.”.
Ở đây, đàn khỉ đuôi dài với khoảng 1.500
con, sống tập trung tại các khu vực khác nhau trong rừng ngập mặn. Bên cạnh
nguồn thực phẩm do Ban Quản lý khu di tích cung cấp hàng ngày là cơm gạo lức,
các bầy khỉ còn tự bổ sung thêm thức ăn trong rừng như lá mắm, cá, mực, tôm… Ông
Nguyễn Hữu Trước, Tổ trưởng Tổ bảo tồn động vật, Ban Quản lý Khu di tích lịch
sử Chiến khu Rừng Sác - Cần Giờ cho biết, luôn duy trì
nét nguyên sơ của hệ thống rừng ngập mặn với mong muốn tạo môi trường sống
thuận lợi nhất cho đàn khỉ: “Khách đến đây, cảm nhận đầu tiên là sự phát triển
của hệ sinh thái rừng ngập mặn. Bên cạnh đó, quý khách cũng rất yêu thích những
đàn khỉ tinh nghịch nơi đây. Đảng ủy, Ban Giám đốc khu di tích rất quan tâm đến
hệ sinh thái nơi đây, nhất là loài khỉ. Ban Giám đốc chỉ đạo anh em lúc nào
cũng phải làm việc với tinh thần cao độ để chăm sóc, bảo quản đặc tính của các
đàn khỉ đuôi dài ở rừng ngập mặn Cần Giờ.”. Ông Nguyễn Hữu Trước nói.
Sau khi
vui chơi cùng đàn khỉ, du khách sẽ lên ca nô xuôi theo những con rạch trong
rừng Sác để tìm đến khu căn cứ cách mạng, nơi 860 chiến sĩ đặc công đã anh dũng
chiến đấu và hy sinh. Men theo những cây cầu nhỏ thô sơ làm từ cây rừng là các
gian nhà sàn tái hiện lại cảnh sinh hoạt của các chiến sĩ năm xưa. Nhà quân
nhu, nhà hậu cần, nhà thông tin, công binh xưởng… hay những cụm tượng thể hiện
các trận đánh oanh liệt được tái hiện sống động, giúp du khách hiểu thêm về
lịch sử cũng như tinh thần chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ.
Từ tháng 6/2015, sau khi được Ủy
ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh giao cho quản lý Khu di tích này, Bộ Tư lệnh
thành phố mà trực tiếp là Ban Quản lý Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi đã
từng bước phát huy thế mạnh về lịch sử, bảo vệ vùng biển, đồng thời khắc phục
những yếu kém để phục vụ tốt nhất nhu cầu của du khách. Ba cây cầu xi-măng dẫn
vào thẳng khu căn cứ cùng vài mô hình quy mô vừa được khu di tích khẩn trương
hoàn thành để phục vụ du khách vào dịp tết này. Ông Ngô Văn Minh, Phó bộ phận
Khu di tích lịch sử Chiến khu Rừng Sác - Cần Giờ nói: “Bản thân tôi cảm thấy
rất vui khi cảm nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo tạo điều kiện càng
ngày càng đổi mới khu di tích này. Cũng như các du khách, khi thấy những thay
đổi ở nơi đây tôi rất vui và mong là khu di tích sẽ tiếp tục được đổi mới để
đáp ứng tốt nhu cầu cũng như thị hiếu khách đến tham quan.”.
Theo ông Nguyễn Đức Tân, Trưởng bộ
phận Khu di tích lịch sử Chiến khu Rừng Sác - Cần Giờ, những đổi thay của đảo khỉ sẽ
không dừng lại ở đó vì còn rất nhiều tiềm năng ở nơi đây đang đợi con người
khai thác, hoàn thiện trong tương lai: “Đơn vị đã thông qua 1/5000 của dự án và
trình Ủy ban nhân dân thành phố duyệt 1/500. Từng bước, chúng tôi sẽ phát triển
các mảng dự án để phát triển khu vực này. Giai đoạn 1, chúng tôi sẽ phát huy
khu vực tham quan về yếu tố lịch sử cho du khách. Giai đoạn 2 tập trung phát
triển khu sinh thái khỉ tự nhiên. Song song đó, đơn vị sẽ từng bước xin ý kiến
chỉ đạo của thành phố để thời gian tới có thể phát huy mảng truyền thống về đặc
thù của rừng Sác Cần Giờ.”.
Bảo tồn hệ sinh thái, đưa đàn khỉ đến gần
hơn với du khách và phát triển các mảng du lịch về nguồn là hướng đi được Khu
di tích lịch sử Chiến khu Rừng Sác - Cần Giờ đặt ra trong thời gian tới. Hy
vọng, với tất cả những nỗ lực của Ban Quản lý và các cán bộ, công nhân
viên nơi đây, Đảo khỉ Cần Giờ sẽ ngày càng thu hút đông đảo người dân và du
khách đến tham quan, trải nghiệm.
Viết bình luận