Pa choom n’toong chiing đoọng ha p’niên k’tứi manuýh acoon cóh cóh Đắc Lắc nắc vêy apêê ngành chức năng k’rang bhrợ cóh bấc c’moo ahay, đoọng zư lâng pa dưr văn hoá truyền thống âng đhanuôr acoon cóh Tây Nguyên. Hân đhơ cơnh đêếc, bh’rợ n’nâu năc cắh vêy ta bhrợ têng zập prang ooy pazêng vel đong. Đh’rứah lâng râu cắh kiêng zư lêy âng đhanuôr nắc cóh muy bơr vel đông, chính quyền công cắh ơy vêy bh’rợ crêê cơnh cóh bh’rợ zư lêy, pa dưr văn hoá chiing goong. PV Đài p’rá VN ắt đhị Tây Nguyên xay truíh râu la lua n’nâu đhị chr’val Yang Mao, chr’hoong Krông Bông, tỉnh Đắc Lắc.

Y Mul Êban nắc lấh 20 c’moo, bhrợ bí thư chi đoàn cr’noon Tul, ha dợ cắh bool ting pa choom n’toong chiing lâng c’bhúh n’toong chiing âng cr’noon, tu Y Mul cắh vêy ta pa choom n’toong. Chi đoàn nắc vêy 30 đoàn viên, đoo bêl bhrợ têng bh’rợ chi đoàn lấh ooy bóng chuyền, bóng đá, pazêng apêê pr’zớc nắc pr’zước hát pr’hát xa nul cóh nâu cơy. Pa choom n’toong chiing nắc cắh vêy cóh xa nay bh’rợ sinh hoạt za zum âng chi đoàn; tu cắh muy Y Mul nắc pazêng đoàn viên ta đhâm c’mor âng cr’noon nắc lứch cắh n’năl n’toong chiing cơnh apêê g’lăng z’hai. Y Mul prá:

Acu cắh bơơn pa choom n’toong chiing. Cóh c’moo 2009 n’đắh huyện đoàn vêy xay moon bhrợ têng bh’rợ pa choom n’toong nắc cóh x’rịa cắh dzợ ta bhrợ. Cr’noon vêy bhrợ bh’rợ pa choom n’toong mơ 1 c’xêê đoọng ha apêê ađhi học sinh a năm.

Cr’noon Tul công ơy bhrợ lớp pa choom n’toong chiing ha apêê ađhi k’tứi nắc apêê g’lăng z’hai cóh cr’noon pa choom, hân đhơ cơnh đêếc công cắh vêy ta bhrợ cóh đanh đươnh. Lớp n’nâu cắh dzợ bhrợ têng bêl cắh ơy ta pa choom xang, tu cơnh đêếc cắh vêy ađhi hân đoo vêy ta pa choom crêê cơnh; cr’noon Tul, tu cơnh đêếc nắc cắh ơy vêy c’bhúh p’niên k’tứi n’toong chiing. Manuýh g’lăng z’hai Y Glong Niê prá:

Acu cóh bêl ahay công ơy pa choom cóh 3, 4 ha dum, nắc acu cắh kiêng. Ta đhâm c’mor kiêng lướt nắc lướt, kiêng chô nắc chô. Bhrợ têng cơnh đêếc nắc cắh liêm choom, ta đhâm c’mor nâu cơy cắh chêếc k’noọ ooy bh’rợ n’toong chiing. K’coon âng cu nâu cơy công cắh kiêng pa choom n’toong, ađoo nắc vêy bh’rợ âng đoo.

Pr’loọng đông manuýh g’lăng z’hai Y Glong Niê công vêy đợ chiing la liêm, nắc lấh muy a đoo n’năl n’toong nắc pazêng manuýh cóh pr’loọng đông cắh vêy ngai công choom n’toong chiing. Tu cơnh đêếc, bêl vêy bh’rợ bhuốih âng pr’loọng đông, nắc ađoo lứch đươi apêê g’lăng z’hai t’coóh ta ha cóh cr’noon tước n’toong. Trưởng cr’noon Tul, Y Thiếp Dhiêng xay moon: cr’noon xoọc đâu dzợ lấh 10 bộ chiing vêy apêê pr’loọng đông ha âu đớc; hân đhơ cơnh đêếc, vêy pr’loọng đông ha âu đớc ting cơnh cr’van, cắh vêy ngai choom n’toong. Ađoo k’rang pa bhlâng bêl cr’noon cắh ơy vêy c’bhúh p’niên n’toong chiing cơnh apêê k’conh pa bhướp:

N’toong chiing coh nâu cơy nắc ta đhâm c’mor cắh vêy ngai n’năl n’toong, nắc đhiệp manuýh t’coóh ta ha a năm n’toong. Vêy ng’pa choom nắc ta đhâm c’mor cắh lấh kiêng , muy bơr cha nắc vêy moon ađay học, học cắh mơ đanh nắc lơi, cắh dzợ kiêng học. Ơy bhrợ têng 2, 3 chu nắc công cắh râu liêm choom. Nắc cơnh đêếc, nâu cơy cắh vêy p’niên n’toong chiing. Công ơy k’noọ bấc ooy bh’rợ pa dưr văn hoá truyền thống, nắc tước nâu cơy công cắh vêy bh’rợ hân đoo đoọng choom bhrợ pa dưr.

T’coóh Trần Thế Hưởng, cán bộ k’đhơợng xay n’đắh văn hoá – xã hội chr’val Yang Mao xay moon: xay moon tơợ c’moo 2008 nắc chr’val Yang Mao dzợ 31 bộ chiing, cóh đêếc, vêy muy bơr bộ cắh dzợ zập. Tước nâu cơy, chr’val công cắh ơy vêy bh’rợ ch’mêết lêy cớ. Cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, ngành văn hoá công ơy đoọng p’xoọng ha chr’val 3 bộ chiing, vêy ta đươi cóh bh’rợ p’bhuốih nắc công cắh vêy ta luôn. Tu muy bh’rợ bhuốih ch’nang đác vêy ta bhrợ têng cóh zập c’moo, tu vêy ta đoọng zên bhrợ têng. Cóh pazêng bh’rợ bhuốih âng bhươl cr’noon nắc công đhiệp apêê t’coóh ta ha a năm n’toong chiing. Xay moon râu bil bal n’nâu cóh chr’val Yang Mao, t’coóh Trần Thế Hưởng prá:

Pazêng c’moo ahay chr’hoong công ơy bhrợ têng xa nay bh’rợ n’nắc, nắc acoon manuýh cóh đâu nắc cắh vêy t’ngay c’xêê đoọng học, bêl xay moon pa choom nắc vêy manuýh tước pấh, ha dợ bêl bhrợ têng nắc cắh vêy manuýh, tu apêê đoo dzợ lướt pa bhrợ. Râu bơr cậ nắc cắh gít ooy xa nay zúp zooi. Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, apêê đoo k’rang bấc ooy pr’ắt tr’mông, bh’rợ đớc t’ngay c’xêê ooy bh’rợ văn hoá nắc cắh vêy.

 Văn hoá chiing goong ting t’ngay dưr bil cóh pr’ắt tr’mông văn hoá âng đhanuôr cr’noon Tul, công cơnh chr’val Yang Mao, chr’hoong Krông Bông, tỉnh Đắc Lắc. đhr’năng n’nâu ha dang cắh đơớh bhr’lậ, cắh mơ đanh dzợ, chiing goong nắc đhiệp ắt cóh cr’noọ âng đhanuôr a năm./.