Xoọc đâu, đhị Đắc Lắc dzợ bấc vel đông cắh váih điện ang. Đoọng bhrợ têng paliêm bhiệc nâu, tỉnh Đắc Lắc nắc ơy bhrợ dự án lâng vêy c’lâng bh’rợ glụ điện đoọng ha zâp vel đông tơợ c’moo 2011. hân đhơ cơnh đêếc tước đâu, tu bấc râu zr’nắh k’đhạp nắc zâp pr’loọng đông đhanuôr zâp đhị zr’lụ nâu cắh ơy váih điện ang âng k’tiếc k’ruung. Cắh váih điện bhrợ cắh liêm crêê tước pr’ắt tr’mung cung cơnh bh’rợ tr’nêng âng đhanuôr đhị zâp vel đông nâu.

Vel Xê Đăng, chr’val Ea Sar, chr’hoong Ea Kar, bơơn bhrợ padưr tơợ c’moo 1992, xoọc đâu vêy 171 pr’loọng lâng k’noọ 450 manứih lấh mơ nắc đhanuôr acoon cóh Xê Đăng. Hân đhơ ắt cr’chăl trung tâm chr’hoong mơ 20km, nắc tước đâu cung dzợ ặt bắt đèn lâng đươi đèn ắc quy. Cắh váih điện, zâp pr’loọng đông nắc tưới cà phê, a’moót lâng máy nổ nắc zên bhrợ têng bấc bhlâng, pr’ắt tr’mung đhanuôr cắh bơơn padưr pa’xớc. hadợ bhiệc lêy cha’mêết zâp xa’nay bh’rợ cóh truyền hình đoọng padưr dal pr’ắt tr’mung tinh thần nắc tu cắh váih điện, zâp pr’loọng đông cóh vel cắh ngai bơơn đươi. Anoo Y Sol, đhanuôr cóh vel đoọng năl:

Vel Xê Đăng cóh đâu cung đenh ặ hadợ cắh váih điện, p’niên kiêng học bài cung cắh váih điện. rơơm kiêng chính quyền nhà nước đoọng điện ha vel bhươl zi đoọng váih điện ha coon ađhi học bài, xạc bình ắc quy nâu bil bấc zên. Hadang váih điện nắc câl máy bơm bơm đác liêm buôn lấh.

Cóh chr’val Cư Kroá, chr’hoong M’Đrắc, bhiệc nâu chr’nắp pr’hân lấh mơ, bêl vêy tước 4 ooy pazêng 9 vel bhươl cắh váih điện. đoọng padưr paliêm, vêy 1 c’bhúh pr’loọng đông nắc ơy tự pa’glúh zên glụ điện tơợ c’lâng hạ thế âng chr’val. Hân đhơ cơnh đêếc, a’ngoọn k’tứi, bil bấc điện nắc cắh lấh k’rơ, cắh zâp đươi dua. Anoo Trần Ngọc Xuyên, cóh vel 4, chr’val Cư Kroá đoọng năl:

Xoọc đâu đươi tivi lâng pa’ang điện cắh vêy k’rơ liêm. Đhanuôr cóh vel rơơm kiêng nhà nước k’rong bhrợ cóh vel pa’câl điện đhị đông đoọng đhanuôr vêy điện ang lâng chấc câl gọ đoọng z’zêệ. Hadợ zêệ ch’na cắh chêện, toong t’ngay zêệ bhrợ cung cắh mặ k’joọc.

Ting cơnh sở công thương tỉnh Đắc Lắc, xoọc đâu prang tỉnh vêy 37 vel bhươl lâng k’dâng k’noọ 4.000 pr’loọng đông cắh ơy váih điện. đhị cr’noọ pr’hân âng đhanuôr, c’moo 2011, tỉnh nắc ơy bhrợ dự án glụ điện đoọng ha zâp vel bhươl nâu lâng nắc ơy bơơn Thủ tướng đoọng bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, tu lưm 2, 3 râu zr’nắh k’đhạp đắh zên, dự án nắc pa’đhêy. Tước bêl bơơn chính phủ đoọng xay bhrợ nắc zên k’rong bhrợ tơợ 89 tỷ đồng bêl tr’nơợp, dzoọc 162 tỷ đồng nắc Đắc Lắc bil cậ cr’chăl t’ngay bhrợ bha ar pa’tơ. T’coóh Trương Công Hồng, phó GĐ sở công thương tỉnh Đắc Lắc đoọng năl:

Xang bêl bhrợ dự án pa’gơi ooy Bộ kế hoạch đầu tư, apêê moon đoọng bhrợ têng dựn án 37 vel bhươl nâu. Vêy pr’đơợ đoọng pay đoọng zên nắc lêy t’moót dự án nâu ooy dự án pazưm âng prang tỉnh Đắc Lắc. nắc ting ặt k’đoong a’năm. Bộ kế hoạch đầu tư, bộ tài chính moon, kiêng bhrợ têng liêm choom dự án 37 vel, vel bhươl nâu nắc lêy t’moót ooy xa’nay bh’rợ âng 2081.

Ting cơnh quyết định t’mêê pa’glúh ooy c’moo đâu âng thủ tướng chính phủ, Đắc Lắc bơơn đoọng k’dâng 1.500 tỷ đồng ooy t’nôm 30.000 tỷ đồng đoọng bhrợ têng cr’noọ bh’rợ âng xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung bhrợ padưr vel bhươl t’mêê. Đắc Lắc vêy c’lâng bh’rợ tước c’moo 2016 nắc t’đui đoọng 162 tỷ đồng đoọng bhrợ têng liêm xang dự án xoọc cắh ơy xang. K’noọ 4.000 pr’loọng đhanuôr cóh 37 vel bhươl âng tỉnh rơơm kiêng cr’noọ bh’rợ nâu nắc bơơn xay bhrợ liêm đấh đoọng đhanuôr váih điện ooy cr’chăl đấh bhlâng./

ĐẮC LẮC :KHÓ KHĂN TRONG VIỆC TRIÊN KHAI KÉO ĐIỆN CHO 37 THÔN, BUÔN

Hiện nay, tại Đắc Lắc còn rất nhiều thôn, buôn chưa có điện lưới thắp sáng. Để giải quyết vấn đề này, tỉnh Đắc Lắc đã lập dự án và có kế hoạch kéo điện cho các thôn, buôn này từ năm 2011. Nhưng đến nay, do nhiều vướng mắc mà các hộ dân tại các khu vực này vẫn chưa có điện lưới quốc qia. Không có điện ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt cũng như hoạt động sản xuất của người dân tại các thôn, buôn này..

  Buôn Xê Đăng, xã Ea Sar, huyện Ea Kar, được thành lập từ năm 1992, hiện có 171 hộ với gần 450 nhân khẩu chủ yếu bà con dân tộc thiểu số Xê Đăng. Dù chỉ cách trung tâm huyện chừng 20 km, nhưng đến nay buôn vẫn phải thắp sáng bằng đèn dầu và đèn ắc quy. Không có điện lưới, các hộ phải tưới cà phê, hồ tiêu bằng các loại máy nổ nên chi phí sản xuất tăng cao, đời sống chậm được cải thiện. Trong khi việc xem các chương trình truyền hình để nâng cao đời sống tinh thần đã trở nên phổ biến, thì chỉ vì không có điện mà chưa hộ nào trong buôn được hưởng thụ. Anh Y Sol, người dân trong buôn, cho biết:

 “Buôn Xê Đăng ở đây cũng lâu rồi mà chưa có điện, trẻ em muốn học bài cũng không có điện. Mong mỏi chính quyền nhà nước cấp điện cho buôn làng cho có điện cho con em học bài, còn cái xạc điện bình ắc quy này tốn tiền lắm. Nếu có điện, thì mua máy bơm bơm  nước tiện hơn.”

Ở xã Cư Króa, huyện M’Đrắc, vấn đề còn bức thiết hơn khi có tới 4 trong số 9 thôn buôn chưa có điện. Để khắc phục tạm thời, một số nhóm hộ đã tự bỏ tiền kéo điện từ đường dây hạ thế của xã. Thế nhưng, dây nhỏ, trụ tạm, tiêu hao lớn nên điện rất yếu, không đủ để sử dụng những đồ điện đơn giản nhất. Anh Trần Ngọc Xuyên, người dân thôn 4, xã Cư KRoá, cho biết:

  “Giờ dùng tivi và thắp sáng là rất yếu. Bà con trong thôn mong  muốn nhà nước đầu tư trong thôn bán điện tại nhà cho bà con để bà con lấy ánh sáng với lại có nhu cầu mua thêm cái nồi cơm để nấu. Chứ cơm nước nấu nó không chín, thậm chí cắm cả ngày nó cũng chẳng sôi luôn chứ không phải không chín nữa.”

Theo Sở Công thương tỉnh Đắc Lắc, hiện toàn tỉnh có 37 thôn, buôn với khoảng gần 4.000 hộ dân chưa có điện. Trước nhu cầu bức thiết của người dân, năm 2011, tỉnh đã lập dự án kéo điện cho các thôn buôn này và đã được Thủ tướng phê duyệt. nhưng sau đó, do gặp gặp một số khó khăn về vốn, dự án đã phải tạm hoãn lại. Đến khi được Chính phủ đồng ý triển khai trở lại thì chi phí đầu tư trượt từ 89 tỷ đồng ban đầu, lên 162 tỷ đồng, nên Đắc Lắc lại tiếp tục tốn thêm thời gian cho các thủ tục phát sinh. Ông Trương Công Hồng, Phó giám đốc sở Công thương tỉnh Đắc Lắc cho biết:

   “Sau khi lập xong dự án gửi ra Bộ Kế hoạch Đầu tư, họ nói để mà giải quyết được dự án 37 thôn, buôn này. Có cơ sở để giải ngân được thì bắt buộc phải đưa dự án này vào dự án tổng thể của toàn bộ tỉnh Đắc Lắc. Thành ra là nó cứ lòng vòng ở cái chỗ này. Bộ Kế hoạch Đầu tư, Bộ Tài chính  nói muốn giải quyết được dự án 37 thôn, buôn này thì bắt buộc  phải đưa vào chương trình của 2081.”

Theo quyết định mới ban hành trong năm nay của Thủ tướng chính phủ, Đắc Lắc được phân bổ khoảng 1.500 tỷ đồng trong gói 30.000 tỷ đồng để thực hiện tiêu chí về điện của chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Đắc Lắc có kế hoạch, đến năm 2016 sẽ ưu tiên 162 tỷ đồng để hoàn thành dự án đang dang dở. Gần 4.000 hộ dân ở 37 thôn, buôn của tỉnh hi vọng kế hoạch này được triển khai đúng tiến độ để bà con có điện trong thời gian sớm nhất./.