Bhiệc cắh liêm zâp k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ têng cha đoọng ha đhanuôr zâp chr’hoong dading k’coong nắc đoo bhiệc ơy bấc chu xay moon ooy zâp g’lúh pr’họp chr’nắp âng tỉnh Quảng Nam. Lâng đhr’năng nâu, tỉnh Quảng Nam nắc lêy vêy c’lâng bh’rợ liêm choom, đenh đươnh đoọng têêm ngăn pr’ắt tr’mung ha đhanuôr. CTV Phước Trịnh cóh Quảng Nam vêy bha ar x’rặ moon ooy bhiệc nâu.

Cr’chăl hanua, TW, tỉnh lâng zâp vel bhươl dading k’coong tỉnh Quảng Nam nắc ơy k’rong bhrợ têng bấc xa’nay bh’rợ, dự án zooi zúp đhanuôr dading k’coong têêm ngăn đhị ắt tớt, bhrợ têng cha. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc đhanuôr cắh zâp k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha nnắc đoo bhiệc k’rang moon zr’nưm âng vel bhươl dading k’coong. Quyết định 33 lâng 755 âng Thủ tướng chính phủ nắc lứch pr’đươi ooy lứch c’moo 2015 nâu, hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu bấc cr’noọ bh’rợ âng zâp xa’nay bh’rợ nâu cắh ơy bhrợ têng liêm choom ting c’lâng bh’rợ, đợ apêê ooy diện bơơn đươi dua dzợ bấc. ting quyết định 755, xoọc đâu prang tỉnh dzợ k’dâng 2.050 pr’loọng đông cắh váih k’tiếc bhrợ têng cha, lấh 4.000 pr’loọng đông cắh zâp k’tiếc bhrợ têng cha. Lâng quyết định 33, dzợ k’dâng 6.000 pr’loọng vêy cr’noọ bhrợ têng cha, ắt tớt pazưm, 3.309 pr’loọng đông ắt p’têết pazưm.

T’coóh Nguyễn Thế Mẫn-uỷ viên thường trực HĐND chr’hoong Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, bhiệc đhanuôr cắh zxâp k’tiếc bhrợ têng cha nắc dưr váih tơợ bhiệc cắh liêm zâp k’tiếc, cắh vêy bấc k’tiếc clung liêm đoọng pay đoọng đhị ắt, bhrợ têng cha ha đhanuôr, hadợ ooy đau, bhiệc bhrợ têng, pa’clung k’tiếc nắc k’đhạp bhrợ têng lâng bil bấc zên, vel bhươl cắh zâp zên, manứih bhrợ têng. Bêl đhanuôr cắh zâp k’tiếc ắt mamung, nắc k’tiếc bhrợ têng cha têêm ngăn pr’ắt tr’mung âng đhanuôr cung zêng zâp nông lâm trường, zâp dự án lêy cha’mêết vàng, dự án chóh crâng pay đươi bhrợ bấc, hân đhơ cơnh đêếc đươi dua cắh liêm choom, cắh k’crêê, nhà nước pay pachô đươi cung cắh đấh. t’coóh Nguyễn Thế Mẫn k’đươi moon:

Xoọc đâu lâng Hiệp Đức nắc cung xoọc pazưm lêy cha’mêết cớ 2, 3 xa’nay bh’rợ cắh liêm choom ting cơnh xay moon âng đhanuôr đoọng lêy cha’mêết, bhrợ têng zâp dự án zooi zúp đhanuôr.

T’mêê đâu, đhị chr’hoong Đông Giang, Ban acoon cóh HĐND tỉnh Quảng Nam lâng thường trực HĐND 9 chr’hoong dading k’coong bhrợ têng hội nghị ooy đhr’năng k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ têng cha âng đhanuôr. Đhị hội nghị nâu, bấc râu k’đươi moon, ooy cr’chăl nâu a’tốh tỉnh lêy zooi zúp zên đoọng zâp vel bhươl bhrợ têng đăng lêy, bhrợ bha ar pa’tơ pazao k’tiếc, đoọng bha ar chứng nhận quyền đươi dua k’tiếc, bhrợ pa’hư crâng. Vêy c’lâng bh’rợ âng đơơng m’bứi k’tiếc đươi dua cắh liêm choom, cắh k’crêê đhị zâp nông lâm trường, zâp dự án chóh crâng 327, 661, crâng g’mrâng đoọng pazao ooy zâp đhanuôr vel bhươl cắh zâp k’tiếc ắt lâng bhrợ cha… lấh mơ, t’bhlâng bhrợ têng zâp c’lâng bh’rợ, k’đươi moon p’têết pazưm lâng zâp đắh zên chính sách pay đoọng ooy k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha xoọc đâu. taluôn bhrợ zâp lớp pachoom bh’rợ tr’nêng, xăl chóh tơơm chr’nóh, bhrợ têng bấc bhiệc bhrợ liêm glặp cóh dading k’coong. Xang bêl quyết định 33 lâng 755 lứch t’ngay c’xêê đươi bhrợ, nắc lêy t’bhlâng pa’glúh zâp chính sách t’mêê đoọng zooi zúp đắh k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha ha đhanuôr. Lêy cha’mêết pa’glúh zâp cơ chế, chính sách ting c’lâng pazưm, k’rong pachô ooy 1 cơ quan k’đhơợng zư, paliêm đhr’năng bh’rợ lâng cr’liêng xa’nay zooi zúp, hân đhơ cơnh đêếc nắc vêy bấc cơ quan lalay cơnh k’đhơợng bhrợ pazưm đh’rứah, k’rong bhrợ lơi bấc ơl cắh liêm crêê. T’coóh Nguyễn Thị Tuyết Thanh-trưởng ban acoon cóh HĐND tỉnh Quảng Nam đoọng năl:

Azi nắc bhrợ têng bh’rợ âng zi, nâu đoo nắc k’rong pazưm boọp p’rá lâng xay moon ooy HĐND tỉnh moon pa’glúh 1 chính sách liêm glặp đoọng bhrợ têng paliêm đợ râu bhiệc zr’nắh k’đhạp ha dading k’coong. Lâng râu moon k’đươi t’moót ooy zâp xa’nay bh’rợ đác đươi dua pazưm bấc lâng bhrợ têng zâp đhị đhăm k’tiếc đhanuôr ắt nắc lứch c’moo đâu azi nắc t’bhlâng moon k’đươi cớ lâng k’rong bhrợ pazưm. Lêy cha’mêết ooy đâu, cr’chăl c’moo 2016-2020 ahêê nắc t’bhlâng k’rong bhrợ cớ.

Thường trực HĐND tỉnh Quảng Nam độp đươi đợ râu xay moon k’đươi âng zâp vel bhươl đoọng moon pa’glúh ooy HĐND tỉnh đoọng chấc lêy c’lâng bh’rợ zooi zúp đhanuôr dading k’coong đắh k’tiếc ắt,k’tiếc bhrợ cha lâng đác đươi dua. Phó chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam Trần Kim Hùng đoọng năl, nắc lêy bhrợ padưr c’lâng bh’rợ đắh k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ têng đenh đươnh đoọng ha đhanuôr nắc đoo c’lâng bh’rợ bhlâng, lêy p’têết pazưm bấc đắh zên k’rong bhrợ, padưr manứih pabhrợ nắc đhanuôr acoon cóh đoọng bhrợ têng paliêm đợ râu cắh liêm crêê, cắh zâp đắh k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha lâng đác đươi dua ha đhanuôr ắt cóh k’coong ch’ngai./.

MIỀN NÚI QUẢNG NAM THIẾU ĐẤT Ở, ĐẤT SẢN XUẤT:

CẦN GIẢI PHÁP CĂN CƠ ĐỂ ỔN ĐỊNH LÂU ĐỜI SỐNG CỦA ĐỒNG BÀO đồng bào

Vấn đề thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào các huyện miền núi là thực trạng nóng đã nhiều lần được đề cập trong các chương trình nghị sự của tỉnh Quảng Nam. Với thực trạng này, tỉnh Quảng Nam cần phải có giải pháp căn cơ, lâu dài để ổn định đời sống cho người dân

Thời gian qua, Trung ương, tỉnh và các địa phương miền núi tỉnh Quảng Nam đã đầu tư thực hiện nhiều chương trình, dự án hỗ trợ đồng bào miền núi ổn định chỗ ở và sản xuất. Tuy nhiên, tình trạng người dân thiếu đất ở, đất sản xuất là vấn đề bức xúc chung của các địa phương miền núi. Quyết định 33 và 755 của Thủ tướng Chính phủ sẽ hết hiệu lực vào cuối năm 2015, tuy nhiên đến nay nhiều chỉ tiêu, mục tiêu của các chương trình này chưa hoàn thành tiến độ theo kế hoạch, số đối tượng trong diện thụ hưởng còn rất nhiều. Theo Quyết định 755, hiện toàn tỉnh còn khoảng 2.050 hộ chưa có đất sản xuất, hơn 4.000 hộ thiếu đất sản xuất. Đối với Quyết định 33, còn khoảng 6.000 hộ có nhu cầu định canh định cư tập trung, 3.309 hộ định canh định cư xen ghép.

Ông Nguyễn Thế Mẫn - Ủy viên Thường trực HĐND huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam cho biết: Tình trạng người dân thiếu đất xuất phát từ các nguyên nhân chính là hạn chế về quỹ đất, thiếu diện tích đất có địa hình bằng phẳng để bố trí đất ở cho người dân; trong khi đó, việc khai hoang, san ủi mặt bằng rất khó thực hiện và tốn kém chi phí, địa phương không đủ nguồn lực thực hiện. Trong khi người dân thiếu đất ở, đất sản xuất để an cư lạc nghiệp, ổn định cuộc sống thì các nông lâm trường, các dự án thăm dò khoáng sản (thăm dò vàng), dự án trồng rừng (chương trình 327, 661)... lại được bố trí phần diện tích đất lớn nhưng sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích nhưng chậm được Nhà nước thu hồi. Ông Nguyễn Thế Mẫn kiến nghị:

             Hiện nay đối với Hiếp Đức thì cũng đang tập trung khảo sát lại một số công trình kém hiệu quả theo phản ảnh của nhân dân để tiến hành khảo sát, lập các dự án hỗ trợ cho nhân dân.

Vừa qua, tại huyện Đông Giang, Ban Dân tộc HĐND tỉnh Quảng Nam và thường trực HĐND 9 huyện miền núi tổ chức hội nghị về tình trạng đất ở, đất sản xuất của nhân dân. Tại hội nghị này, nhiều kiến nghị, đề xuất trong thời gian tới tỉnh cần hỗ trợ kinh phí để các địa phương thực hiện đo đạc, giải thửa lập hồ sơ giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để đồng bào ổn định cuộc sống, hạn chế tình trạng tranh chấp đất, phá rừng làm rẫy. Có chủ trương chuyển một phần diện tích đất sử dụng không hiệu quả, sai mục đích tại các nông lâm trường, các dự án trồng rừng 327, 661, rừng phòng hộ (rừng nghèo) để giao cho người dân địa phương còn thiếu đất hoặc không có đất sản xuất… Ngoài ra, tích cực thực hiện các giải pháp, huy động và lồng ghép các nguồn vốn để tạo quỹ đất ở và đất sản xuất, đồng thời thực hiện có hiệu quả các chính sách giải quyết về đất ở, đất sản xuất hiện nay. Thường xuyên mở các lớp đào tạo nghề, chuyển đổi ngành nghề, chuyển dịch cơ cấu lao động, tạo ra nhiều công việc phi nông, lâm nghiệp ở miền núi. Sau khi Quyết định 33 và 755 hết hiệu lực, cần tiếp tục ban hành các chính sách mới để hỗ trợ về đất ở, đất sản xuất cho người dân. Xem xét ban hành các cơ chế, chính sách theo hướng tập trung, quy về một cơ quan quản lý, khắc phục tình trạng cùng nội dung hỗ trợ nhưng nhiều cơ quan khác nhau chủ trì dẫn đến chồng chéo trong quản lý, đầu tư dàn trải, trùng lắp về đối tượng. Bà Nguyễn Thị Tuyết Thanh - Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Quảng Nam cho biết:

       Chúng tôi sẽ thực hiện chức năng của mình đó là tổng hợp ý kiến và tham mưu cho HĐND tỉnh đưa ra một chính sách phù hợp để giải quyết vấn đề khó khăn cho miền núi. Và ý kiến mà đưa vào các công trình nước sinh hoạt tập trung lớn và quy hoạch các khu tái định cư thì cuối năm này chúng tôi sẽ tiếp tục đề xuất đưa và đầu tư trung hạn. Căn cứ vào đó, gia đoạn 2016-2020 chúng ta mới tiếp tục đầu tư được.

Thường trực HĐND tỉnh Quảng Nam ghi nhận những ý kiến đề nghị của các địa phương để đưa ra HĐND tỉnh nhằm tìm giải pháp đồng bộ hỗ trợ đồng bào miền núi về đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt. Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Nam Trần Kim Hùng cho biết, cần phải xây dựng chiến lược đất ở, đất sản xuất lâu dài cho dân mới là giải pháp căn cơ; phải lồng ghép nhiều nguồn vốn đầu tư, phát huy nguồn lực của đồng bào để giải quyết khó khăn về đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt cho đồng bào miền núi./.