Dading k’coong Quảng Ngãi dưr váih bấc bhiệc tr’bơơn tr’pay đấh.
Thứ hai, 00:00, 11/01/2016

Xoọc đâu đhr’năng tr’bơơn tr’pay đấh dưr váih bấc đhị zâp vel đông k’coong ch’ngai cóh tỉnh Quảng Ngãi. Bấc apêê ađhi dzợ xoọc học cóh trường, mơ 14-15 c’moo hân đhơ cơnh đêếc nắc ơy lướt bơơn k’diịc. bhiệc nâu cắh mưy bhrợ cắh liêm crêê tước chất lượng dân số, bh’rợ pa’xiêr đha’rứt nắc dzợ bhrợ cắh liêm crêê tước xã hội.

Đhị c’moo c’xêê ặt cha cắh ơy k’bhộ ngăn, nắc Phạm Thị Gối cóh vel Mang Mu chr’val Ba Xa, chr’hoong Ba Tơ nắc ơy bhrợ k’căn âng mưy p’niên lấh 1 c’moo. 2 c’moo l’lăm ahay, Phạm Thị Gối lơi học bơơn k’diịc. tơợp tơợ bêl váih k’diịc. Phạm Thị Gối ặt k’rang k’noọ ơy zr’nắh k’đhạp nắc xoọc đâu zr’nắh k’đhạp lấh mơ tu dzợ k’tứi. zâp râu pr’ắt tr’mung nắc g’nưm ooy k’diịc chấc bhrợ thuê. Pr’đơợ tr’mung zr’nắh k’đhạp nắc 2 diịc điêl lêy pa’gơi k’coon đoọng k’căn zư, nhi đoo nắc lướt bhrợ thuê cóh Tây Nguyên. A’ngắh Phạm Thị Mụ, k’căn Phạm Thị Gối, bêl azi ta’moóh, a’châu nâu ơy ta bhrợ bha ar khai sinh cắh? nắc a’ngắh Phạm Thị Mụ moon:

Bêl đêếc bơơn k’diịc mơ 15 c’moo hadợ. Vêy k’diịc k’coon nắc lướt mứt, k’coon cắh choom bơơn bhrợ bha ar khai sinh, cắh crêê đhiệp c’moo nắc cắh choom bhrợ.

Phạm Thị Gối cắh nặc mưy cha’nặc tr’bơơn tr’pay đấh cóh vel bhươl nâu. Cóh vel Mang Mu cắh vêy tước 100 pr’loọng đhanuôr vêy tước 20 cha’nặc tr’bơơn tr’pay diịc điêl bêl dzợ p’niên. T’coóh Phạm Văn Lôi, trưởng vel Mang Mu đoọng năl, cán bộ cóh vel xay moon bhiệc nâu hân đhơ cơnh đêếc cắh liêm choom.

Moon zr’nưm azi xay moon bhiệc bhrợ cha, jợ học, bhiệc zr’nắh k’đhạp âng đhanuôr hân đhơ cơnh đêếc, apêê p’niên 15 c’moo, cắh zâp c’moo tr’bơơn tr’pey hân đhơ cơnh đêếc nắc ơy vêy k’diịc.

Hadợ amoó Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, cán bộ tư pháp UBND chr’val Ba nắc moon, bhiệc bơơn k’diịc đấh cắh mưy bhiệc năl liêm gít nắc nâu đoo dzợ nặc j’niêng cr’bưn cắh liêm crêê âng đhanuôr cóh đâu, vel đông cắh mặ choom k’đhơợng zư.

Bhiệc nâu nắc âng pr’loọng đông apêê. Tước bêl bhrợ têng bhiệc bhan xay xơ nắc chr’val năl tước. ting cơnh j’niêng cr’bưn cóh vel đông nâu đoo nắc ahêê cắh choom bhrợ ooy đám cưới, acu mưy moon p’too. Bêl moon p’too tu bhiệc nắc ơy ặ xang.

TAO HON 1.jpg

              

Bhiệc tr’bơơn tr’pay đấh bhrợ cắh liêm crêê cóh xã hội, lấh mơ nắc bhiệc lơi jợ k’diịc, k’điêl. T’coóh Phạm Văn Tam, chủ tịch UBND chr’val Ba, chr’hoong Ba Tơ đoọng năl, bhiệc lơi k’diịc, k’điêl nắc bhiệc bêl ahay đhanuôr Hre dzơơng lêy lâng doọ ơy dưr váih. Tu cơnh đâu, nắc xoọc đâu vêy bấc diịc điêl t’mêê tr’pay váih 2, 3 p’nong k’coon nắc tr’lơi:

Bêl 2 anhi dodô tr’kiêng nắc azi lướt xay moon, k’đươi bấc cơnh, tước bêl năl liêm zâp xã hội. hân đhơ, cung vêy 2, 3 nắc ma tr’lơi. Ơy váih k’coon nắc ơy lơi jợ đh’rứah. Ơy váih k’coon, âm ch cắh zâp.

Ting cơnh xay moon âng UBND chr’hoong Ba Tơ đoọng năl,. Dáp lêy tơợ c’xêê 4/2014 tước đâu, cóh vel đông chr’hoong Ba Tơ vêy lâh 250 cha’nặc tr’bơơn tr’pay đấh. râu tu nâu nắc tu pr’ắt tr’munh zr’nắh k’đhạp, c’năl bh’rợ âng đhanuôr cắh liêm dal, j’niêng cr’bưn dzợ bấc cắh liêm choom… đợ râu cắh liêm crêê tơợ bhiệc tr’pay cắh liêm crêếc cóh chr’hoong Ba Tơ ơy lâng xoọc bhrợ padưr râu gr’hoót moon chất lượng mamung âng đhanuôr. T’coóh Phạm Giang Nam, phó chủ tịch UBND chr’hoong Ba Tơ đoọng năl, xoọc đâu k’đươi moon zâp chr’val, hội lêy t’bhlâng bh’rợ xay moon đoọng đhanuôr năl gít bhiệc nâu:

Tỉnh cung lêy bhiệc nâu cắh liêm crêê nắc tỉnh cung moon pa’glúh c’lâng bhrợ ha cơnh đoọng oó dzợ lấh bhiệc tr’bơơn tr’pay đấh. đhị pr’đơợ nâu azi cung moon k’đươi zâp ngành âng chr’hoong nắc t’bhlâng xay moon c’lng bh’rợ bhrợ têng tơợ chr’hoong tước chr’val bhrợ ha cơnh đoọng bhiệc nâu xiêr ooy cr’chăl nâu a’tốh. acu kơ’noọ bhiệc bhrợ liêm ma mơ âng pazêng hệ thống chính trị, môi trường nhà trường, nii trường xã hội, pr’loọng đông nắc acu k’noọ ooy cr’chăl nâu a’tốh nắc xiêr.

 

MIỀN NÚI QUẢNG NGÃI GIA TĂNG NẠN TẢO HÔN

                                                           

Hiện nay tình trạng tảo hôn có xu hướng gia tăng tại các địa bàn vùng sâu, vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi. Nhiều em còn ngồi trên ghế nhà trường, tuổi mới chỉ 14-15 nhưng đã đi lấy chồng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng dân số, công tác giảm nghèo mà còn gây ra những hệ lụy xấu cho xã hội.

 Ở tuổi ăn chưa no, lo chưa tới nhưng Phạm Thị Gối ở thôn Mang Mu, xã Ba Xa, huyện Ba Tơ đã là mẹ của đứa con hơn 1 tuổi. Hai năm trước Phạm Thị Gối bỏ học lấy chồng. Kể từ khi có chồng, Phạm Thị Gối lo cho mình đã khó nay khó hơn vì còn có con nhỏ. Mọi kinh tế phụ thuộc vào việc làm thuê của chồng. Điều kiện kinh tế khó khăn nên 2 vợ chồng Gối phải gởi con lại cho mẹ mình rời quê đi làm thuê ở Tây Nguyên. Bà Phạm Thị Mụ, mẹ của Phạm Thị Gối cho biết, nhà bà cũng quá ngèo nên không giúp đỡ gì cho con cháu. Khi chúng tôi hỏi: cháu bé này đã làm giấy khai sinh chưa thì bà Phạm Thị Mụ cho biết:

Hồi nó lấy chồng 15 tuổi. Có chồng có con rồi bỏ đi, còn đi làm giấy khai sinh chưa được, chưa đúng tuổi học chưa làm)

Phạm Thị Gối không chỉ là trường hợp tảo hôn duy nhất ở cái làng nhỏ bé này. ở làng Mang Mu chưa tới 100 hộ dân mà có đến hơn 20 trường hợp lấy chồng còn nhỏ. Ông Phạm Văn Lôi, Trưởng thôn Mang Mu cho biết, cán bộ của thôn vũng tuyên truyền vấ đề này nhưng không hiệu quả

Nói chung chúng tôi tuyên truyền cả việc làm ăn, bỏ học, vấn đề khó khăn của bà con nhưng con em ở đây 15 tuổi, chưa đủ tuổi kết hôn nhưng nó đã có chồng rồi)

Còn chị Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, cán bộ tư pháp UBND xã Ba Xa thì than phiền, việc lấy chồng sớm không chỉ từ sự nhận thức còn hạn chế mà đây còn là hủ tục lạc hậu của cộng đồng dân cư nơi đây, địa phương không thể can thiệp

Cái vấn đề đó là riêng của gia đình họ. Đến khi học bộc phát lên tổ chức đám cưới xã mới biết. Theo phong tục ở địa phương đây thì mình tới mình không thể nào làm trong đám cưới được, mình chỉ nhắc nhỡ. Khi nhắc nhở sự việc đã xảy ra rồi)

TAO HON 2.jpg

          

Nạn tảo hôn đã gây ra những bất ổn trong xã hội; đặc biệt là tình trạng bỏ chồng, bỏ vợ. Ông Phạm Văn Tam, Chủ tịch UBND xã Ba Xa, huyện Ba Tơ cho biết, việc bỏ chồng, bỏ vợ là điều mà trước đây đồng bào Hre tối kỵ và chưa từng xảy ra. Vậy mà bây giờ không ít cặp vợ chồng vừa lấy nhau có vài ba mặt con lại bỏ nhau

Khi hai người nó ưng nhau mình tuyên truyền, vận động rồi, đến khi nó đủ tuổi hiểu được xã hội rồi, nhận thức rồi nhưng có một số nó bỏ lại nhau. Đã có con nó bỏ con nó đii, tình trạng đó nhiều rồi)

Thống kê của UBND huyện Ba Tơ cho biết, chỉ tính từ tháng 4/2014 đến nay, trên địa bàn huyện Ba Tơ đã có hơn 250 trường hợp tảo hôn. Nguyên nhân là do đời sống kinh tế khó khăn, trình độ dân trí và nhận thức pháp luật hạn chế, hủ tục lạc hậu trói buộc…Những hệ luỵ do tảo hôn ở huyện Ba Tơ đã và đang gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh đối với chất lượng cuộc sống của chính những gia đình “ăn chưa no, nghĩ chưa đến” và rộng hơn là của cộng đồng dân cư . Ông Phạm Giang Nam, Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Tơ cho biết, hiện nay, huyện chỉ đạo các xã, hội đoàn thể tăng cường công tác tuyên truyền để ngườ dân nhận thức vấn đề này

Tỉnh cũng thấy vấn đề này thực sự là bức xúc của xã hội cho nên tỉnh cũng ban hành kế hoạch là làm sao hạn chế nạn tảo hôn, tránh nạn tảo hôn,. Trên cơ sở đó chúng tôi cũng chỉ đạo cho các ngành của huyện là tiếp tục tham mưu kế hoạch và triển khai tổ chức thực hiện từ huyện đến xã làm sao nạn tảo hôn giảm trong thời gian tới. Tơi nghĩ về vấn đề sự đồng lòng của tất cả hệ thống chính trị, môi trường nhà trường, môi trường xã hội và môi trường gia đình thì tôi nghĩ trong thời gian tới sẽ giảm).

 

                                                                                                           

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC