Xoọc bêl bấc râu p’lêê bơơn bhrợ bấc ha dợ pa’câl cắh bấc zên nắc p’lêê píh n’căr t’viêng cóh tỉnh Bến Tre taluôn bơơn pa’câl bấc zên. Bấc c’moo, píh n’căr t’viêng pa’câl tơợ 35-50 r’bhâu đồng 1 ký, hân đhơ cơnh đêếc, cung cắh zâp đoọng ha thị trường cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng âng đơơng pa’câl cóh lơơng. Xoọc đâu píh n’căr t’viêng xoọc zúp đhanuôr bơơn pachô zên tỷ. T’ruíh Jưn jứah xay moon cơnh choom bhrợ cha bêl đâu, xay moon ooy bh’rợ chóh bơơn p’lêê píh n’căr t’viêng cóh Bến Tre.
Cr’chăl đâu k’zệt c’moo, t’coóh Lê Văn Phong, cóh chr’val Tân Thiềng, chr’hoong Chợ Lách hân đhơ cóh pr’loọng đông vêy 6 công nhãn nắc tu pa’câl cắh bấc zên, zâp c’moo pachô mơ k’zệt đồng, nắc pr’ắt tr’mung pr’loọng đông cắh liêm nhâm. Đhị râu zr’nắh k’đhạp tu pa’câl cắh bấc zên âng p’lêê nhãn, lứch c’moo 2005 pr’loọng đông t’coóh Phong quyết định xăl chóh t’nơơm píh n’căr t’viêng. Nắc t’nơơm k’đhạp chóh padưr, cr’chăl tr’nơợp t’coóh Phong cung lưm bấc zr’nắh k’đhạp, lấh mơ nắc đắh bhiệc zư lêy padưr. Tu vêy p’zay t’bhlâng bhrợ têng lâng bơơn râu zooi zúp đắh phòng nông nghiệp chr’hoong, tước đâu t’coóh nắc ơy chóh bhrợ liêm choom râu tơơm chr’nóh nâu. Xoọc đâu lâng pazêng 6 công chóh padưr t’nơơm píh n’căr t’viêng, pachô tơợ 6-8 tấn p’lêê, lâng zên pa’câl đhị bhươn mơ 35 r’bhâu đồng tước 50 r’bhâu đồng 1 ký, xang bêl lơi jợ zâp râu zên pa’glúh đươi l’lăm nắc t’coóh Phong dzợ pachô lãi k’ha riêng ực đồng:
Cóh zr’lụ nâu, tơợ bêl xăl chóh t’nơơm píh liêm choom bhlâng. Tơợ bêl acu chóh píh nâu tước đâu nắc 7 c’moo doọ vêy lêy ha tộ zên pa’câl. C’moo đâu k’noọ đợc tơợ 500 ực nắc a’tếh. c’moo n’nắc ahay acu pachô 300 ực đồng, c’moo đâu nắc tơợ 500 ực nắc a’tếh.
Tu píh n’căr t’viêng chr’nắp dal, têêm ngăn nắc vêy bấc đhanuôr cóh Bến Tre zâp c’moo pachô k’ha riêng ực đồng tước k’tỷ đồng. t’coóh Đào Văn Minh, tổ phó tổ hợp tác píh n’căr t’viêng Phú Thành, chr’hoong Châu Thành đoọng năl, xoọc đâu tổ âng đay vêy 94 đhanuôr chóh bhrợ píh ting tiêu chuẩn VietGap, bhứah 50ha. Hadang c’moo 2013 zên pa’câl píh mơ 29 r’bhâu đồng 1 ký, c’moo 2014 dưr dzoọc 35 r’bhâu đồng đhị 1 ký nắc c’moo đâu tơợ 40-45 r’bhâu đồng 1 ký, pr’ắt tr’mung đhanuôr cung dưr z’zăng lấh mơ. Lấh mơ, nắc lâng píh tơợ 6 c’moo chóh bhrợ nắc đơơng chô mơ 20 tấn đhị 1ha, apêê chóh bhrợ pachô k’noọ 1 tỷ:
K’rêệm loom bhlâng, doọ dzợ k’rang tu ơy vêy doanh nghiệp câl pay lâng zên pa’câl cung z’zăng. Ha dang bơơn chuẩn VietGap nắc bơơn doanh nghiệp câl bấc lấh mơ. Đhanuôr k’rêệm loom bhrợ têng, zư lêy p’lêê píh liêm ngam lấh mơ.
Ting cơnh t’coóh Đàm Văn Hưng, c’la doanh nghiệp Hương Miền Tây-mưy doanh nghiệp k’đơơng a’cọ đắh bhiệc chấc thị trường lâng xuất khẩu píh n’căr t’viêng, lâng xoọc ký hợp đồng lâng 27 tổ hợp tác lâng HTX chuyên canh píh n’căr t’viêng cóh vel đông Bến Tre moon gít, râu liêm choom âng p’lêê nâu bấc bhlâng, ting t’ngay ting vêy bấc apêê đắh k’tiếc k’ruung lơơng lêy chấc đặt hàng. Hân đhơ cơnh đêếc, cung k’đươi moon đhanuôr lêy đươi bhrợ zâp c’lâng bh’rợ chóh padưr têêm ngăn, oó đươi zanươu kích thích đoọng p’lêê đấh pậ liêm. Hadợ lâng bh’rợ chóh bhrợ ting cơnh c’lâng xa’nay VietGap cắh cậ GlobalGap nắc cơ sở t’coóh ơy câl lứch, lâng zên dal lấh thị trường:
2 cr’noọ bh’rợ nâu azi bơơn lướt ooy zâp k’tiếc k’ruung, mưy ooy Mỹ cắh vêy. Xoọc đâu vêy bấc đối tác đoọng xuất khẩu, cr’noọ pr’đươi âng đơơng mưy c’moo k’dâng 1.500 tấn nắc a’tếh nắc ahêê xoọc bơơn bhrợ 300 tấn. chơợ bhlâng.
Prang tỉnh Bến Tre xoọc đâu vêy lấh 5.500ha píh n’căr t’viêng, ooy đâu vêy 4.200ha xoọc váih p’lêê, bh’nơơn bơơn pachô k’noọ 48.00tấn. píh n’căr t’viêng Bến Tre xoọc đâu cắh mưy đươi dua bấc cóh thị trường cr’loọng k’tiếc k’ruung nắc dzợ pa’glúh pa’câl ooy zâp k’tiếc k’ruung cơnh Đức, Canada, Hà Lan, Nga, Trung Quốc… lâng xoọc đâu vêy pa’xoọng bấc đơn hàng tơợ Pháp lâng Nhật. hân đhơ cơnh đêếc, zâp doanh nghiệp đầu mối buôn k’pân đặt hàng bấc, tu k’pân chất lượng píh cắh liêm ma mơ. Đoọng bhrợ liêm choom bhiệc nâu, cr’chăl bhiệc padưr t’bhứah k’rơ k’tiếc chóh, ngành nông nghiệp vel bhươl xoọc pazưm padưr dal chất lượng p’lêê píh lâng bhiệc k’đươi moon apêê chóh bhrợ lêy chóh ting c’lâng p’têết pazưm, đươi bhrợ liêm đh’rứah, têêm ngăn đoọng ha bh’nơơn. T’coóh Nguyễn Văn Thượng, phó chi cục trưởng chi cục padưr pa’xớc vel bhươl tỉnh Bến Tre moon:
Ooy cr’chăl hanua bhrợ têng cắh liêm bấc, tu cơnh đâu ngành nông nghiệp bhrợ têng cớ, lêy p’têết pazưm liêm ma mơ, nắc bhrợ pa zưm píh nâu. L’lăm nắc lêy đươi bhrợ cơnh khoa học kỹ thuật đoọng bhrợ têng crêê 1 c’lâng xa’nay, đoọng padưr dal chất lượng bh’nơơn pr’đươi.
Lâng zên pa’câl liêm bấc, têêm ngăn ooy cr’chăl đenh, píh n’căr t’viêng cắh mưy chóh padưr cóh Bến Tre nắc xoọc chóh bấc ooy zâp tỉnh ĐBSCL, miền đông nam bộ, Tây Nguyên… âng đơơng pa’câl bấc. hadang k’noọ tước đâu, bhiệc bhrợ padưr cơnh cr’noọ bh’rợ chóh bhrợ zr’nưm lâng p’gít lêy chất lượng xuất khẩu nắc chr’nắp pa’câl píh n’căr t’viêng vêy bơơn padưr lấh mơ./.
NÔNG DÂN BẾN TRE THU TIỀN TỶ TỪ BƯỞI DA XANH
Trong khi nhiều loại trái cây thường rơi vào tình cảnh “được mùa rớt giá” thì bưởi da xanh ở tỉnh Bến Tre luôn hút hàng và được giá cao. Nhiều năm liên tục, bưởi da xanh dao động ở mức 35.000 - 50.000 đồng/kg, nhưng cũng không đủ cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Hiện bưởi da xanh đang giúp nông dân thu về tiền tỷ. Tiết mục “ Cùng nhau bàn cách làm ăn” hôm nay, giới thiệu về mô hình sản xuất bưởi da xanh tại Bến Tre.
Cách nay chục năm, ông Lê Văn Phong, ở xã Tân Thiềng, huyện Chợ Lách dù gia đình sở hữu 6 công nhãn nhưng do giá cả rất bấp bênh, mỗi năm thu nhập chỉ vài chục triệu đồng nên kinh tế gia đình rất chật vật. Trước khó khăn về đầu ra của trái nhãn, cuối năm 2005 ông Phong quyết định chuyển sang trồng chuyên canh bưởi da xanh. Vốn là loại cây trồng khó tính nên thời gian đầu ông Phong gặp nhiều khó khăn, nhất là về kỹ thuật chăm sóc. Nhưng nhờ sự quyết tâm và được sự hỗ trợ kỹ thuật từ phía phòng nông nghiệp huyện, đến nay ông khá thành công với loại cây trồng này. Hiện tại với 6 công chuyên canh bưởi da xanh, năng suất từ 6 - 8 tấn trái, với giá bán tại vườn giao động từ 35 ngàn đồng/kg – 50 ngàn đồng/kg sau khi trừ đi các chi phí ông Phong còn lãi hàng trăm triệu đồng.
“Ở vùng này từ khi chuyển qua cây bưởi đạt hiệu quả lắm. Từ hồi tôi trồng tới giò số bưởi lớn năm nay đã 7 năm chưa bị rớt giá. Năm nay dự kiến từ 500 triệu trở lên. Hồi năm ngoái bỏ ra các chi phí còn hơn 300 triệu, năm nay là từ 500 trỏe lên”.
Nhờ bưởi da xanh có giá cao, ổn định nên rất nhiều nông dân ở Bến Tre mỗi năm có thu nhập từ vài trăm triệu đến cả tỷ đồng. Ông Đào Văn Minh, tổ phó tổ hợp tác bưởi da xanh Phú Thành, huyện Châu Thành cho biết: hiện nay tổ của ông có 94 nông dân chuyên canh bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP, diện tích 50ha. Nếu như năm 2013 giá bưởi trung bình chỉ 29 ngàn đồng/kg, năm 2014 tăng lên 35 ngàn đồng/kg thì năm nay có giá từ 40 - 45 ngàn đồng/kg nên đời sống kinh tế của các tổ viên đều khá giả. Đặc biệt đối với vườn bưởi từ sáu năm tuổi trở lên, cho năng suất trung bình 20 tấn/ha, nhà vườn thu về gần tỷ đồng.
“Rất an tâm, mình còn lo nửa vì có doanh nghiệp bao tiêu rồi và giá cả cũng bao luôn. Còn nếu được chuẩn VietGAP thì được doanh nghiệp mua cao hơn nữa. Bà con an tâm lo sản xuất làm sao tạo cho trái bưởi của mình càng ngày chất lượng càng cao”.
Theo ông Đàm Văn Hưng, chủ doanh nghiệp Hương Miền Tây - một doanh nghiệp đi đầu trong việc tìm thị trường và xuất khẩu bưởi da xanh, và hiện đang ký hợp đồng với 27 tổ hợp tác và Hợp tác xã chuyên canh bưởi da xanh trên địa bàn Bến Tre khẳn định: tiềm năng của trái cây này rất lớn, ngày càng có nhiều đối tác nước ngoài liên hệ đặt hàng. Song, cũng yêu cầu nông dân phải tuân thủ các quy trình canh tác đảm bảo an toàn, tuyệt đối không sử dụng thuốc kích thích để thúc trái lớn nhanh. Riêng đối với mô hình sản xuất theo quy trình VietGAP hoặc GlobalGAP thì cơ sở ông sẵn sàng mua hết số lượng, với giá cao hơn thị trường.
“Hai tiêu chuẩn này chúng đi được hầu hết các nước, chỉ trừ Mỹ chưa đi được thôi còn lại đều xuất được. Bây giờ mình có rất nhiều đối tác để xuất khẩu, nhu cầu xuất khẩu một năm khoảng 1.500 tấn trở lên mà chúng ta hiện đáp ứng được 300 tấn. Rất là tiếc”.
Toàn tỉnh Bến Tre hiện có hơn 5.500 ha bưởi da xanh, trong đó có 4.200ha đang cho trái, sản lượng ước đạt gần 48.000 tấn. Bưởi da xanh Bến Tre hiện không chỉ tiêu thụ mạnh ở thị trường trong nước mà còn xuất ra các nước như Đức, Canada, Hà Lan, Nga, Trung Quốc… Và hiện đã có thêm nhiều đơn đặt hàng từ Pháp và Nhật. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đầu mối thường e ngại không dám nhận đơn đặt hàng với lượng lớn, vì sợ chất lượng, kích cỡ trái bưởi không đồng đều khi phải thu gom trong thời gian ngắn. Nhằm giải quyết vấn đề này, bên cạnh việc đẩy mạnh mở rộng diện tích, ngành nông nghiệp địa phương đang tập trung nâng cao chất lượng trái bưởi bằng cách khuyến khích nhà vườn sản xuất theo hướng liên kết, áp dụng cùng quy trình sản xuất, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Thượng, Phó chi cục trưởng Chi cục phát triển nông thôn tỉnh Bến Tre nói:
“Trong thời gian vừa qua sản xuất rất mánh mún, nhỏ lẻ, do đó ngành nông nghiệp tổ chức sản xuất lại, tổ chức hình thành liên kết ngang, tức hình thành tổ hợp tác, hợp tác xã buổi da xanh. Trước mắt tiếp nhận khoa học kỹ thuật để họ thực hiện đúng một quy trình, để nâng cao được chất lượng sản phẩm”.
Với mức giá hấp dẫn và ổn định trong thời gian dài, bưởi da xanh không chỉ được trồng ở tỉnh Bến Tre mà hiện đang mở rộng sang các tỉnh ĐBSCL, miền Đông Nam bộ, Tây Nguyên…với tiềm năng xuất khẩu rất lớn. Nếu sắp tới đây, việc xây dựng tiêu chuẩn sản xuất theo mô hình tập thể và chú trọng chất lượng xuất khẩu thì giá trị của trái bưởi da xanh chắc chắn sẽ tiếp tục được nâng lên./.
Viết bình luận