Đợ t’nơơl cr’lặ mamông cóh zr’lụ k’noong k’tiếc n’đắh Bắc Lai Châu.
Thứ hai, 00:00, 07/03/2016

Lâng rau chắp hơnh lâng ooy trách nhiệm, đợ manuýh đhanuôr liêm crêê cóh zr’lụ k’noong k’tiếc Lai Châu nắc đh’rứah lâng apêê lực lượng biên phòng zư lêy k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ k’noong k’tiếc. Xoọc đâu, cóh truíh k’noong k’tiếc n’nâu bh’rợ xay bhrợ xa nay gr’hoót zư lêy c’lâng k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ cắh âng muy cắh cậ bơr pr’loọng đông a năm nắc ơy dưr váih bh’rợ đhậu bhứah cóh prang đhanuôr acoon cóh. Tơợ đêếc, apêê đoo nắc cơnh t’nơơl cr’lặ mamông zư lêy pazêng đhăm k’tiếc chr’nắp âng k’tiếc k’ruung đoọng ha zập pr’loọng đông zêng têêm ngăn. Bha ar xrặ: Đợ t’nơơl cr’lặ mamông cóh zr’lụ k’noong k’tiếc n’đắh Bắc Lai Châu âng Khắc Kiên, PV CQ ắt đhị zr’lụ Tây Bắc, đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah đương xơợng.

Apêê đoo – đợ t’nơơl cr’lặ mamông nắc đợ apêê đhanuôr, tước mơ ng’k’noọ nắc ắt đh’rứah lâng n’loong n’coo, cóh pô cắh cậ cóh đhâl chăng đhị zr’lụ k’noong k’tiếc n’đắh Bắc. Ha dzợ, cóh prang da ding k’coong ga mắc bhứah, ta moóh đhanuôr cóh zr’lụ zập ngai lứch n’năl đợ đhanuôr n’nâu lâng lứch xay moon: kiêng chêếc lêy apêê đoo nắc lướt ooy zr’lụ k’noong k’tiếc chêếc lêy. Lâng cơnh đêếc azi lướt ooy zr’lụ k’noong k’tiếc lâng rau bhui har âng manuýh bhrợ báo lướt chêếc lêy manuýh âng đay k’nặ xrặ xay. Lấh muy t’ngay lướt cóh pazêng c’lâng lâng xe máy lâng lướt dzung, muy zr’lụ k’noong k’tiếc cóh đh’lúc bhoóc crâng t’viêng cóh prang chr’hoong k’noong k’tiếc Phong Thổ.

A chắc a zân k’tứi, manuýh đớp ta tăm lâng xoọc rơợc, a noo Ly A Sa, đhanuôr Hà Nhì, ắt cóh cr’noon Tỷ Phùng, chr’val Ma Ly Chải- muy t’nơơl cr’lặ mamông vêy đhanuôr cóh đâu xay moon bấc, đương prá xay lâng ta mooi đhị t’nơơl cr’lặ 70. crêê cơnh pr’ắt bh’rợ âng manuýh acoon cóh vel đông liêm crêê, kiêng bhrợ lấh mơ kiêng prá, Sa xay moon vêy đoo choom xơợng vêy đoo cắh. pr’loọng đông a noo ơy gr’hoót moon lâng biên phòng nắc zư lêy c’nắt k’noong k’tiếc ch’ngai mơ 11 km, bhlưa âng bơr t’nơơl cr’lặ 70 lâng 71. C’nắt n’nắc công nắc c’nắt âng pr’loong đong a noo đoọng k’tiếc bhrợ têng kè, zư lêy t’nơơl cr’lặ cóh lấh 10 c’moo.

Pr’loọng đong zi vêy ruộng đăn đhị zr’lụ t’nơơl cr’lặ 70. đoo bêl lướt bhrợ ruộng a cu nắc đh’rứah lâng k’điêl k’coon tước lêy t’nơơl cr’lặ, ch’mêết lêy c’lâng k’noong k’tiếc. tơợ đêếc, ha dang bơơn lêy rau cắh liêm crêê, bhrợ tr’xăl k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ nắc đơớh chô xay moon ooy biên phòng.

Cóh truíh c’lâng ch’ngai lấh 265 km cóh zr’lụ k’noong k’tiếc Lai Châu, bh’rợ xay moon ký gr’hoót đương zư lêy k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ cóh pazêng c’moo ahay nắc dưr vaíh bh’rợ ta luôn cóh đhanuôr acoon cóh. Công cơnh lâng pr’loọng đông anoo Lý A Sa, tơợ bấc c’moo n’nâu pr’loong  t’coóh Chẻo Chỉn Lụ, n’niên c’moo 1962, đhanuôr Dao, cóh cr’noon Lao Chải, chr’val Sì Lở Lầu, chr’hoong Phong Thổ ơy ký gr’hoót  zư lêy c’lâng k’noong k’tiếc ch’ngai lấh 3 km, zr’lụ ta bhrợ t’nơơl cr’lặ 72 cóh zr’lụ k’noong k’tiếc Việt – Trung. Ting bhrợ têng lâng đoo nắc k’điêl lâng 9 cha nắc k’coon lâng pazêng apêê cóh pr’loọng đong lêy nâu đoo nắc rau chr’nắp ga mắc.

COT MOC 3.jpg

Ooy xa nay bha lâng, bh’rợ k’đhơợng lêy c’lâng k’noong k’tiếc nắc bh’rợ bha lâng âng lực lượng biên phòng. Hân đhơ cơnh đêếc, tơợ pr’loọng đông a noo Ly A Sa, Chẻo Chỉn Lụ, công cơnh k’ha riêng pr’loọng dông cóh zr’lụ k’noong k’tiếc Lai Châu ơy ký gr’hoót lâng apêê đồn biên phòng, apêê đoo nắc lứch vêy xa nay xay moon crêê cơnh lâng loon đơớh xay moon đhr’năng c’lâng k’noong k’tiếc âng pr’loọng đông đay zư lêy ooy apêê biên phòng, chính quyền vel đông. Tơợ đêếc, apêê đồn biên phòng đơớh loon xay moon xa nay bh’rợ bhr’lậ, zư nhâm mâng rau liêm crêê cóh zr’lụ k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ, đoọng zư nhâm mâng chủ quyền k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung. T’coóh Chang Seo Mi, Chủ tịch UBND chr’val Ma Ly Chải, chr’hoong Phong Thổ prá:

Azi ơy lướt xay moon ooy a noo Lý A Sa công cơnh đhanuôr cóh chr’val, ha dang lướt bhrợ ha rêê đhuốch nắc ch’mêết lêy k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ, ha dang vêy rau dưr váih nắc đơớh xay moon ooy cán bộ đồn Sì Lở Lầu lâng xay moon trực tiếp ooy chính quyền chr’val Ma Ly Chải đoỌng loon đơớh xay moon ooy cấp piing, vêy xa nay bh’rợ xay bhrợ.

K’noong k’tiếc cóh loom luônh đhanuôr lâng loom luônh đhanuôr nắc k’noong k’tiếc. cr’noọ xa nay n’nâu cắh dzợ t’mêê, ha dzợ rau t’mêê nắc lực lượng biên phòng Lai Châu ơy bhrợ t’váih rau liêm chr’nắp cóh cr’noọ âng đhanuôr, xay bhrợ z’lấh ting cơnh xa nay bh’rợ. Đoọng nâu cơy, bêl tước ooy t’ngay tr’nơớp âng hân noo ha pruốt n’nâu, pr’ắt tr’mông cóh zr’lụ k’noong k’tiếc nắc văl chô ooy đhanuôr đợ xa nay bh’rợ ha rêê đhuốch, cắh cậ đợ chợ phiên k’noong k’tiếc vêy bấc p’rá cr’chăng lâng rau đêếc nắc rau la liêm pr’hay âng rau têêm ngăn. Đại tá Phan Hồng Minh, Phó Chính uỷ Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu prá:

Bhrợ têng xa nay bh’rợ đhanuôr zư lêy k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ lâng zư nhâm mâng rau têêm ngăn cóh bhươl cr’noon cóh apêê chr’val k’noong k’tiếc, cr’noọ xa nay ooy k’tiếc k’ruung, ooy zr’lụ k’noong k’tiếc, cr’noọ xơợng đươi xa nay pháp luật âng đhanuôr cóh zr’lụ k’noong k’tiếc ơy vêy bấc rau tr’xăl liêm choom. Bh’rợ đhanuôr ting zư lêy c’lâng k’noong k’tiếc, t’nơơl cr’lặ ting t’ngay dưr váih đhậu bhứah. Đhanuôr ơy ting đh’rứah lâng bộ đội biên phòng lướt ch’mêết lêy t’nơơl cr’lặ c’lâng k’noong k’tiếc, zư nhâm mâng chủ quyền k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung.

Ha bu cóh k’noong k’tiếc têêm ngăn, hân noo n’đoo đh’lúc công păr. Lâng apêê t’nơơl cr’lặ mamông grơơ k’rơ toong t’ngay ha dum ắt cóh k’noong k’tiếc, bhrợ ha zập ngai lứch haanh déh bhươl cr’noon, vel đông, k’tiếc k’ruung. Đoọng tước bêl tr’pác têy, azi hay gít đợ apêê n’nắc cóh cr’loọng đác t’bắh âng pazêng tim đác, vêy bêl nắc vêy zr’lụ dưr bhrôông tu nắc đợ pô la liêm dưr loong chô ooy piíc tọm. Tr’lúc pr’họm pô n’nắc nắc vêy pr’họm mắt âng apêê pân đil đhanuôr Dao, Hà Nhì, Mông- rau pr’họm mắt la liêm ở’hay, buôn ng’hay, xay p’cắh rau têêm ngăn cóh zr’lụ k’noong k’tiếc ch’ngai bha dắh, la liêm pr’hay./.

                                          Những “cột mốc sống” nơi ải Bắc Lai Châu


 Bằng tình yêu và trách nhiệm, những người nông dân chân chất trên dải biên giới Lai Châu đã tự nguyện sát cánh cùng lực lượng biên phòng bảo vệ đường biên, mốc giới. Giờ đây, trên dải biên giới này việc tự nguyện ký kết đảm nhận trông coi đường biên mốc giới không chỉ là của một hay hai hộ gia đình mà đã trở thành phong trào rộng khắp trong đồng bào dân tộc thiểu số. Để rồi, chính họ là những “cột mốc sống” canh giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc cho nhà nhà bình yên.

         Họ - những “cột mốc sống” chỉ là những người nông dân bình thường đến mức tưởng như lẫn vào cỏ cây, hoa lá hay vào sỏi đá nơi biên giới ải Bắc. Thế nhưng, khắp dải quan san trùng điệp, hỏi người dân trong vùng ai cũng biết những nông dân này và đều bảo “muốn tìm nó thì lên đường biên mà tìm”. Và, thế là chúng tôi lên đường biên với cái hăm hở của người làm báo đi tìm nhân vật. Sau một ngày đường rong ruổi trên chiếc xe máy và đi bộ, một vùng biên cương với sắc màu dân tộc hòa trong ánh nắng vàng óng trải dài hiện ra trong mây trắng rừng xanh khắp dải biên cương huyện biên giới Phong Thổ.

Vóc dáng nhỏ thó, nước da ngăm đen và mái tóc cháy nắng, anh nông dân Ly A Sa, dân tộc Hà Nhì, ở bản Tỷ Phùng, xã Ma Ly Chải – một “cột mốc sống” được người dân nơi đây nhắc nhiều, tiếp chuyện khách ngay bên cột mốc 70. Đúng với tính cách của một người dân tộc địa phương chân chất, thật thà, thích làm hơn nói, Sa bộc bạch câu được câu chăng. Gia đình anh đã cam kết với đồn biên phòng tự quản đoạn biên giới dài gần 11 ki lô mét, suốt chiều dài qua hai cột mốc 70 và 71. Đó cũng là đoạn biên giới mà gia đình anh hiến đất xây kè, bảo vệ mốc giới cách đây hơn 10 năm. “Gia đình tôi có ruộng ở gần mốc 70. Mỗi lần đi thăm ruộng tôi đều bảo với vợ con nhớ phải thăm mốc, kiểm tra đường biên. Từ đó, nếu có phát hiện dấu hiệu gì thay đổi hiện trạng đường biên, cột mốc là về báo cáo ngay với đồn biên phòng.” Ly A Sa nói.

COT MOC1.jpg

            Suốt chiều dài trên 265 ki lô mét trên tuyến biên giới Lai Châu, việc tự nguyện ký kết trông coi đường biên, mốc giới những năm qua đã trở thành phong trào trong đồng bào các dân tộc thiểu số. Cũng như gia đình anh Lý A Sa, từ nhiều năm nay gia đình ông Chẻo Chỉn Lụ, sinh năm 1962, dân tộc Dao, ở bản Lao Chải, xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ đã ký kết tham gia bảo vệ đoạn biên giới dài hơn 3 ki lô mét, nơi đặt vị trí cột mốc 72 trên biên giới Việt – Trung. Đồng hành với ông là vợ cùng 9 người con đều hăng hái tham gia và các thành viên trong gia đình cũng coi đây như một niềm vinh dự, tự hào.

        Về nguyên tắc, việc quản lý đường biên mốc giới là nhiệm vụ chính của lực lượng biên phòng. Tuy nhiên, qua gia đình anh Ly A Sa, Chẻo Chỉn Lụ, cũng như hàng trăm hộ gia đình trên dải biên cương  Lai Châu đã ký kết với các đồn biên phòng, họ đều có những thông tin cập nhật chính xác nhất và kịp thời báo cáo về tình hình đoạn biên giới mà gia đình mình quản lý với lực lượng biên phòng, chính quyền địa phương. Từ đó, các đồn biên phòng kịp thời đưa ra những giải pháp xử lý cụ thể, đảm bảo an toàn đường biên, mốc giới, để giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia. Ông Chang Seo Mi, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ cho biết: “Chúng tôi đã tuyên truyền với anh Lý A Sa cũng như bà con trong xã là nếu đi làm nương, kiểm tra đường biên, cột mốc, nếu có gì xảy ra là phải báo ngay với cán bộ đồn Sì Lở Lầu và báo trực tiếp với chính quyền xã Ma Ly Chải để kịp thời báo cáo với cấp trên, tìm hướng giải quyết kịp thời”

Biên giới trong lòng dân và lòng dân chính là biên giới. Khái niệm này không mới nhưng cái mới làm được chính là lực lượng biên phòng Lai Châu đã ghi dấu ấn và tạo niềm tin trong lòng đồng bào, làm cho nó vượt ra khỏi một khẩu hiệu đơn thuần. Để rồi hôm nay, khi bước vào những ngày đầu xuân này, nhịp sống biên cương đã trở lại với bà con nông dân bên câu chuyện ruộng nương; hay những buổi chợ phiên biên giới tấp nập tiếng cười và đó được xem là dấu hiệu của sự bình yên. Đại tá Phan Hồng Minh, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cho biết: “Thực hiện phong trào quần chúng tự quản đường biên, cột mốc và giữ gìn an ninh trật tự thôn bản ở các xã biên giới, ý thức quốc gia, quốc giới, ý thức chấp hành pháp luật của người dân ở biên giới đã chuyển biến rõ rệt. Phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc đã phát triển ngày càng sâu rộng. Bà con đã tích cực tham gia cùng bộ đội biên phòng tuần tra, kiểm soát cột mốc đường biên, giữ vững được chủ quyền biên giới lãnh thổ.”

            Chiều biên giới bình yên, mùa nào mây cũng trôi. Trước những “cột mốc sống” hiên ngang ngày đêm bám biên, khiến lòng ta ai nấy đều trỗi dậy tình yêu bản làng, quê hương, đất nước. Để rồi khi chia tay, chúng tôi đã thầm ghi nhớ những bóng hình của họ hàng ngày in đậm dưới làn nước trong xanh của các con suối, thỉnh thoảng lại có quãng đỏ rực lên bởi những cánh hoa trạng nguyên trôi về phía hạ nguồn. Lẫn trong màu hoa có màu mắt của các cô gái dân tộc Dao, Hà Nhì, Mông - cái màu mắt thân thương, dễ nhớ biểu hiện sự yên bình trên vùng biên cương xa ngái điệp trùng./.

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC