Tợơ t’ngay 1/1 c’moo đâu, doanh nghiệp lâng ma nuýh pa bhrợ nắc k’đươi chroót zên bảo hiểm xã hội lêy mơ bh’nơơn bh’rợ lâng phụ cấp xrắ cóh bh’ar gr’hót pa bhrợ. Lâng đợ zên t’mêê, lương âng ma nuýh pa bhrợ nắc xiêr lâng zên bạc pay đoọng âng doanh nghiệp nắc bấc. Cơnh đếêc, quyền lợi âng ma nuýh pa bhrợ lâng doanh nghiệp vêy bơơn ha dưr cắh đhị bêl đươi dua Luật t’mêê nâu? C’nắt t’ruíh Quốc hội lâng đhanuôr t’nfay đâu vêy bh’ar xrắ xay moon đhr’năng lalua nâu.

            Ting cơnh dáp lêy bêl xay bhrợ Luật Bảo hiểm xã hội t’mêê, tợơ t’ngay 1/1/2016, ma nuýh pa bhrợ nắc chroót zên bảo hiểm xã họi lêy mơ zên lương lâng phụ cấp xrắ cóh bh’ar gr’hót pa bhrợ. Tợơ t’ngay 1/1/2018 nắc a tếh, đoọng zên bảo hiểm nắc lêy đhị mức lương, phụ cấp lâng bấc zên pa xoọng lơơng xrắ cóh bh’ar gr’hót pa bhrợ. Cóh đếêc, ma nuýh pa bhrợ nắc đoọng 8% lâng doanh nghiệp đoọng 18%, pay 26% zên lương zập c’xêê. T’coóh Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Công ty I’íh Hưng Yên đoọng năl, xoọc đâu, bấc doanh nghiệp xoọc lưm k’đháp, pa bhlầng nắc pazêng doanh nghiệp k’tứi lâng glặp. Zêng lâng Bộ Lao động-Thương binh lâng Xã hội lâng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cung lêy đhr’năng lalua, bh’nơơn âng ma nuýh pa bhrợ xoọc đâu nắc cắh ơy zập đoọng k’rang tr’mung tr’méh. Bơr cơ quan nâu cung moon, cơnh đoọng zên bảo hiểm xã hội nắc đươi dua tơợ 1/1/2016 nắc bil râu lalăm đoọng 30-40 c’moo t’tun, ma nuýh pa bhrợ bơơn đớp đươi râu liêm choom lấh bêl t’coóh đhưr. Đhơ cơnh đếêc, râu đâu nắc cắh liêm glặp lâng pr’đợơ xoọc đâu. Ting cơnh t’coóh Nguyễn Xuân Dương, ha dang tước đâu, doanh nghiệp  nắc đoọng zên bảo hiểm xã hội đoọng ha ma nuýh pa bhrợ lêy đhị pazêng zên bơơn lâng cắh đoọng dzợ zên cha, xăng xe, zên đhị x’ría c’moo nắc zên đoọng bảo hiểm xã hội dưr dzoóc 12,4% tợơ c’moo ha y, nắc bhrợ k’đháp đoọng ha doanh nghiệp. Tu dáp lêy nắc zập c’moo, doanh nghịêp nắc lêy đoọng zên dâng 20 tỷ đồng ooy zên bảo hiểm xã hội đoọng ha ma nuýh pa bhrợ. T’coóh Nguyễn Xuân Dương moon:

            Ha dang pa xoọng lâng zên công đoàn 2% dzợ nắc bảo hiểm xã hội xoọc k’rong lấh mơ zên lương nắc 34,5%. Nắc râu tu apêê doanh nghịêp glặp lâng k’tứi pa chắp, bêl a hêê pa đăn lâng cộng đồng ASEAN, hội nhập bha lang k’tiếc, nắc apêê doanh nghiệp âng hêê nắc bil c’rơ tr’zệêng. Tu cơnh đếêc, Nhà nước lâng apêê cơ quan lơơng cung nắc lêy dáp tước nắc đoọng ha doanh nghiệp dưr k’rơ xang nắc pa chắp tước lương âng ma nuýh pa bhrợ t’tun, 20-30 c’moo dzợ nắc cung cắh ơy za lưa. C’lâng âng hêê đớc cóh hoọng âng ma nuýh pa bhrợ lâng đớc cóh hoọng âng doanh nghịêp, a cu lêy nắc cắh lấh choom.

            Lâng bấc ngai pa bhrợ, bhịêc đoọng zên bảo hiểm xã hội nắc lêy đhị bh’nơơn bhrợ pa xiêr zên lương zập c’xêê. T’coóh Phạm Văn Mạnh, ắt đhị quận Thanh Xuân, Hà Nội moon:

            Lâng mức đoọng zên ting cơnh lalua nắc dal pa bhlầng, cóh đếêc nắc bh’nơơn bh’rợ âng ma nuýh pa bhrợ nắc cắh nhâm mâng, bele dal, bếl ếp nắc căh choom bêl đoọng zên bấc, bêl m’bứi. ting cơnh a cu nắc đoọng đhị mức nhâm mâng, nắc cơnh 3 ức, 5 ức, 10 ức,  cóh đếêc, ma nuýh pa bhrợ nắc chơíh pay mức đay đoọng liêm glặp. đh’rứah lâng đếêc vêy bấc doanh nghiệp nắc đoọng zên bảo hiểm đoọng ha ma nuýh pa bhrợ, ha dợ tước bêl a pêê cắh vêy bhiệc bhrợ cắh đoọng zên baỏ hiểm xã hội đoọng ha ma nuýh pa bhrợ nắc bhiệc nâu pa đhêy, lêy cắh lấh choom.

            Bấc ngai pa bhrợ nắc cắh lấh ting xợơng đắh bhiệc t’bấc zên đoọng bảo hiểm vêy zúp đoọng ha dưr pr’ắt tr’mông âng a pêê hay cắh đhị bêl chô đhêy hưu? Lấh mơ, ma nuýh pa bhrợ vêy choom dáp lêy bảo hiểm xã hội ha dang apêê doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội, cắh mặ zâng cắh cợ tu bhiệc lơơng nắc căh choom đoọng zên bảo hiểm xã hội. A moó Lê Thanh Hà, quạn Thanh Xuân xay moon:

            Ting cơnh a cu, đoong zên mơ t’mêê đâu nắc cắh liêm choom tu zên lương âng cu dzợ ếp. đoọng mơ bh’nơơn lalua nắc lương zập c’xêê cắh zập cha, đoọng mơ ty a hay nắc liêm choom lấh. Ha dang đoọng zên bảo hiểm ting cơnh t’mêê tợơ 2016, a cu kiêng 20-30 c’moo t’tun zên lương a zi nắc vêy ha dưr cắh lâng vêy zập cha cắh?

            Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh lâng Xã hội Phạm Minh Huân đoọng năl, bhiệc xăl cơnh dáp zên bảo hiểm xã hội nắc đoọng t’váih “ tang ch’ớh” ma mơ đoọng ha pêê ting pấh câl bảo hiểm xã hội zr’lụ nhà nước lâng cr’nhăng. Đh’rứah nắc tệêm ngăn j’niêng đoọng-đớp pay lâng chroi k’rong ma mơ zên baoe hiểm xã hội. Lâng cơnh dáp t’mêê nâu, apêê zên bạc cơnh: zên thưởng, zên cha m’mâng ca, zên lướt ra véch, điện thoại, đong ắt, băn ca coon k’tứi.. moon đớc nắc cắh bơơn đoọng ooy “ t’nôm” dáp lêy zên bảo hiểm xã hội. Ting cơnh t’coÓh Phạm Minh Huân, apêê khoản nắc đoọng zêng bơơn năl lalăm zên, cắh lấh đhị zập c’xêê:

            Ting cơnh quy định âng Luật bảo hiểm xã hội, đoọng zên bảo hiểm xã hội âng hêê nắc chrót đhị zên lương, pazêng lâng mức lương, apêê khoản phụ cấp lương lâng apêê khoản pa xoọng. Lalăm nắc bhiệc đoọng zên bảo hiểm cóh mức lương cấp bậc, ting cơnh chức danh, ting phụ cấp lương âng doanh nghiệp quy định. Apêê khoản pa xoọng nắc ting c’lâng. Bhiệc nâu nắc Bộ cung xoọc xợơng boóp p’rá âng apêê doanh nghiệp. A cu cung k’dươi apêê hiệp hội doanh nghiệp xay moon bhiệc crêê tước âng chính sách bảo hiểm xã hội lâng choom, ha dang cóh đhr’năng k’đháp k’ra, bấc doanh nghiệp k’đươi nắc pa đanh bhiệc nâu đoo”

            Moon đớc tợơp tuần ha y, Bộ Lao động-Thương binh lâng Xã hội nắc pa glúh Thông tư pa choom Nghị định 115 đắh bhiệc đoọng zên bảo hiểm xã hội. Doanh nghiệp nắc dzợ choom t’ping pa châng đoọng bhrợ têng crêê cơnh cr’chăl âng Luật Bảo hiểm xã hội t’mêê vêy ta đươi bhrợ tợơ t’ngay 1/1/2016./.