Đọong zư lêy c’rơ tr’mung âng đhanuôr cung cơnh chroi k’rong bhiệc zư lêy môi trường đhị zr’lụ đhanuôr ắt mamông, Hội pân đil Tây Giang, tỉnh Quảng Nam ơy xay bhrợ cr’noọ bh’rợ râu cr’đố n’nóh đhị đong. Lấh 5 c’moo bhrợ têng, cr’noọ bh’rợ râu k’đố n’nóh đhị đong ơy lalua âng chô râu liêm sạch ha đhanuôr. Kim Cương, PV, Đài TNVN vêy bh’ar x’rắ xay moon đắh bh’nơơn cr’noọ bh’rợ nâu, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xâng.
N’tóh lơi zập râu n’nóh, đác nha nhự cóh c’choor đong, ping bhươn, cóh c’lâng lướt, ooy ruộng, k’rung đác… nắc râu bh’rợ âng đhanuôr cóh da ding k’coong Quảng
Đoọng cr’noọ bh’rợ bơơn bh’nơơn liêm dal, Hôi pân đil Tây Giang chr’val A Tiêng lâng Bha Lêê tợơp bhrợ têng. Cóh đếêc, vel văn hoá Tà Vàng bơơn chớih pay đoọng tợơp bhrợ têng tu pr’đợơ c’lâng p’rang liêm buôn, đăn lâng trung tâm chr’hoong, buôn đoọng ha bhiệc ch’mếet lêy bhrợ têng, đhị vel Tà Vàng bhiệc nâu bơơn đhanuôr ting pấh bhrợ. Pa bhlầng nắc đắh c’nưl zư lêy vệ sinh môi trường pa tếêt lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê âng đha nuôr dal bhlầng. a moó Zơ râm Thị Nhăm ắt cóh vel Tà Vàng, chr’val A Tiêng, chr’hoong Tây Giang đoọng năl:
Ta luôn k’đươi moon tu cơnh đếêc nắc apêê a đhi a moó nâu kêi cung bhrợ têng liêm bhiệc cr’noọ bh’rợ đhị k’đố n’nóh cóh đong. A đay k’rong n’nóh zập pr’loọng đong nắc k’rong n’tóh muy đhị, đoó n’tóh zập ooy. Nâu kêi, đươi vêy apêê xay moon zập c’lâng xa nay âng Đảng, Nhà nước bấc nắc đhanuôr ơy năl n’tóh n’nóh cóh thùng n’nóh. Nâu kêi tước đâu cung lêy đong xang liêm sạch đươi vêy doó vất lơi n’nóh zập đhị.
Đoọng đhanuôr năl ghít xa nay zư lêy môi trường lâng c’rơ tr’mung âng pr’loọng đong, zập cấp hội pân đil chr’hoong Tây Giang ơy tứoc zập chr’val ta luôn xay moon đhanuôr đắh zư lêy môi trường đhị zập chu họp tổ, họp vel. Pa bhlầng nắc cr’noọ bh’rợ đhị k’đóh n’nóh cóh đong bơơn Hội lêy bhrợ đoọng bình bầu thi đua, khen thưởng. Đươi tợơ đếêc nắc bhiệc nâu ơy moót đhậu cóh pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. A moó Ploong Thị Hênh- Chủ tịch pân đil chr’val A Tiêng, chr’hoong Tây Giang, đoọng năl:
Xay bhrợ cr’noọ bh’rợ nâu, apêê lướt xay moon, cắh muy tợơ tỉnh tước chr’hoong, tước chr’val nắc cán bộ dzợ tước zập vel đoọng k’đươi moon. Đong n’đoo cung vêy đhị k’đố n’nóh. Lalăm a hay moon đhị k’đóh n’nóh đhanuôr chấc pa chắp nắc thùng pậ pa bhlầng, lơi zên c’la đay đoọng câl… Nắc tợơ ơy bơơn xâng xay moon, pa choom đhanuor nắc lêy bhrợ têng cung zăng liêm buôn. Đhị vel điểm Tà Vàng, đhanuôr đươi dua k’thau nhựa, thau nhôm, thùng, zong ơy hư bhrợ đhị k’đố n’nóh xang nắc lướt vất cóh zr’lụ quy định.
Tợơp hrợ têng liêm choom đhị 2 chr’val A Tiêng lâng Bha Lêê, k’bhúh pân đil Tây Giang nắc k’đươi lâng bhrợ ta bhứah cớ cr’noọ bh’rợ đhị k’đố n’nóh cóh đong đhị 10 chr’val âng chr’hoong. N’đhơ dzợ lưm bấc râu k’đháp k’ra đắh c’lâng k’tốch, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr dzợ lưm k’đháp, đhơ cơnh đếêc nắc bấc đhanuôr ơy năl đăh bhiệc zư lêy môi trường ắt mamông. Đh’rứah lâng đếêc, bhiệc bhrợ têng liêm đắh zư lêy môi trường cung chroi k’rong bhrợ têng liêm xang đắh bhrợ têng vel bhươl t’mêê… a moó Lê Kim Vân- Chủ tịch pân đil Tây Giang đoọng năl:
Cr’noọ bh’rợ nâu ơy vêy tợơ “ bh’rợ 5 cắh 3 sạch” âng tỉnh xay bhrợ. Bh’rợ nâu, xoọc t’nợơp nắc cung k’đháp tu đhanuôr cóh đâu cung cắh ơy lalua năl lứch đắh bh’rợ. lấh muy cr’chăl bhrợ têng, bhiệc r’pặ n’nóh, lơi n’nóh ooy thùng oó đoọng nha nhự. Đh’rứah lâng đếêc nắc a zi cung xay bhrợ đoọng ha đhanuôr ting bhrợ têng vel bhươl t’mêê, tu zư lêy môi trường nắc muy cóh pazêng c’nắt đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê. Xoọc đâu,a zi nắc ơy k’đươi cr’noọ bh’rợ đhị k’đó n’nóh cóh 10 chr’val âng chr’hoong. Đhơ cơnh đếêc, bơr pêê đhị tu pr’đợơ đong xang cắh ơy tệêm ngăn tu cơnh đếêc nắc đhanuôr ting bhrợ têng cắh lấh liêm choom, đhơ cơnh đếêc nắc cung liêm choom lâng pazêng a đhi a moó vêy đhị tệêm ngăn pr’ắt tr’mông.
Lấh mơ cr’noọ bh’rợ đớc cr’đố n’nóh cóh đong âng hội pân đil, chr’hoong Tây Giang cung pa ghít tước bhiệc zư lêy môi trường. tu cơnh đếêc, c’moo 2014, chr’hoong Tây Giang ơy xay bhrợ bhiệc trạm pa liêm n’nóh đhị vel, chr’val A Tiêng lâng A Xan. Tây Giang nắc vel đong tr’nợơp bhrợ têng cr’noọ bh’rợ pa liêm n’nóh đhị muy chr’hoong da ding k’coong âng tỉnh Quảng Nam lâng lấh 95% nắc đhanuôr acoon cóh ắt mamông. Lấh 4 c’moo bhrợ têng, đhanuôr đhị apêê chr’val da ding k’coong cung cơnh zr’lụ k’noong k’tiếc ơy bhrợ têng liêm xang môi trường pr’ắt tr’mông cung cơnh bhrợ pa dưr đhị ăt liêm sạch. Lấh mơ, bhrợ têng liêm bhiệc zư lêy môi trường dzợ đoọng bhrợ pa dưr pr’đợơ liêm đoọng pa dưr du lịch cóh ha y chroo âng vel đong./.
GIỎ RÁC TẠI NHÀ:MÔ HÌNH NHỎ HIỆU QUẢ LỚN CỦA PHỤ NỮ CƠ TU
PV Kim Cương
Nhằm bảo vệ sức khỏe bà con cũng như góp phần bảo vệ môi trường tại khu dân cư, Hội phụ nữ Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã triển khai mô hình giỏ rác tại nhà. Sau 5 năm thực hiện, mô hình giỏ rác tại nhà đã thực sự đem lại không gian sống sạch đẹp cho bà con. Kim Cương, PV Đài TNVN có bài viết ghi nhận về kết quả thực hiện mô hình này. Mời bà con và các bạn cùng nghe.
Xả rác, xả chất thải rất bừa bãi tại góc vườn, đường giao thông, xuống ruộng, sông, suối… là thói quen chung của đa số người dân ở vùng miền núi Quảng
Để mô hình đạt hiệu quả tốt, Hội Phụ nữ Tây Giang chọn xã A Tiêng và Bha Lêê làm điểm triển khai đầu tiên. Trong đó, thôn văn hóa Tà Vàng được chọn làm thôn điểm bởi điều kiện giao thông thuận lợi, gần trung tâm huyện thuận tiện cho công tác giám sát, kiểm tra việc thực hiện mô hình. Sau một thời gian triển khai, mô hình giỏ rác tại nhà ở thôn Tà Vàng nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của bà con. Nhất là nhận thức trong việc gìn giữ vệ sinh môi trường gắn với xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư của bà con rất cao. Chị Zơ Râm Thị Nhăm ở thôn Tà Vàng, xã ATiêng, huyện Tây Giang cho hay:
Thường xuyên vận động, tuyên truyền nên chị em bây giờ cũng thực hiện tốt mô hình giỏ rác tại nhà. Mình gom rác tại mỗi gia đình rồi đi đỗ một chổ tập trung nó tiện hơn. Trước đây, bà con không biết đỗ rác tập trung đâu nên vứt lung tung mỗi nhà mỗi nơi. Bây giờ, nhờ người ta tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước nhiều nên bà con đã biết đỗ rác vào thùng rác. Bây giờ đi đến đâu cũng thấy nhà cửa khang trang, sạch sẽ nhờ không vứt rác bừa bãi nữa.
Để bà con nhận thức được vấn đề gìn giữ môi trường với sức khỏe của gia đình và cộng đồng, các cấp hội Phụ nữ từ Huyện tới xã thường xuyên quán triệt vấn đề vận động, tuyên truyền cho bà con nhận thức bảo vệ môi trường tại các cuộc học tổ, thôn. Đặc biệt, mô hình giỏ rác tại nhà được Hội Phụ nữ huyện Tây Giang đặt ra các tiêu chí để bình bầu thi đau, khen thường. Nhờ đó, mô hình giỏ rác tại nhà đã dần đi vào đời sống bà con. Chị Ploong Thị Hênh – Chủ tịch Phụ nữ xã A Tiêng, huyện Tây Giang cho biết:
Triển khai mô hình này, người ta đi tuyên truyền không chỉ từ tỉnh đến huyện, đến xã mà cán bộ còn phải đến tận thôn bản để vận động. Nhà nào bây giờ cũng đều có giỏ rác tại nhà hết. Trước đây, nghe nói giỏ rác bà con thường hình dung là thùng to lắm, phải bỏ tiền ra mua… Nhưng khi mình đến tuyên truyền, hướng dẫn thì bà con thấy thực hiện cũng khá đơn giản thôi. Tại thôn điểm Tà Vàng, bà con sử dụng thau nhựa, thau nhôm, thùng, gùi đã hư làm giỏ đựng rác rồi mang đỗ tại nơi quy định.
Thực hiện thành công ở 2 xã điểm A Tiêng và Bha Lêê, hội Phụ nữ Tây Giang tiếp tục phát động và nhân rộng mô hình giỏ rác tại nhà ở 10/10 xã của toàn huyện. Mặc dù còn nhiều khó khăn do điều kiện giao thông, mặt bằng tái định cư cũng như đời sống còn thấp, nhưng phần lớn bà con đã có cái nhìn nâng cao trong việc bảo vệ môi trường nơi mình sinh sống. Bên cạnh đó, việc thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường cũng góp phần hoàn thành tiêu chí xây dựng nông thôn mới… Chị Lê Kim Vân – Chủ tịch Phụ nữ Tây Giang cho biết:
Mô hình này ra đời từ “phong trào 5 không 3 sạch” của tỉnh triển khai. Cuộc vận động này, ban đầu cũng khó khăn bởi vì người dân trên này cũng chưa thật sự hiểu hết về phong trào. Sau một thời gian thực hiện, việc phân loại rác, bỏ rác vào giỏ rất là thuận lợi lại không bị bẩn. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng triển khai cho bà con hưởng ứng chương trình xây dựng nông thôn mới luôn, bởi vì bảo vệ môi trường cũng là một trong những tiêu chí xây dựng nông thôn mới, chính vì thế chị em hiện nay đang rất ủng hộ chương trình này. Hiện nay, chúng tôi đã phát động mô hình giỏ rác này trên 10 xã của huyện. Tuy nhiên, một số nơi do điều kiện nhà cửa chưa ổn định vì bà con còn sống rải rác những nơi địa hình dốc, chưa có đủ mặt bằng sinh sống, mặc dù bà con có thực hiện nhưng chưa thật sự được tốt bằng những nơi chị em đã có nơi ổn định cuộc sống.
Ngoài mô hình giỏ rác tại nhà của hội Phụ nữ, huyện Tây Giang cũng rất chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường. Vì thế, năm 2014, huyện Tây Giang đã triển khai xây dựng trạm xử lý rác thải hữu cơ ở thôn xã Atiêng và A Xan. Tây Giang là địa phương đầu tiên xây dựng công trình xử lý rác thải tại một huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam với trên 95 % là người đồng bào thiểu số sinh sống. Sau gần 4 năm xây dựng, bà con ở các xã vùng cao cũng như vùng biên giới đã thực hiện tốt bảo vệ môi trường sống cũng như xây dựng cảnh quan xanh sạch đẹp ở khu vực dân cư sinh sống. Ngoài ra, thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường còn nhằm từng bước xây dựng tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng trong tương lai của địa phương./.
Viết bình luận