Đọong bơơn vêy boóp p’rá âng đhanuôr
Thứ ba, 00:00, 05/01/2016

Đhị Quảng Nam-Đà Nẵng, lấh tợơ grung dưr pa chô chính quyền c’moo 1945 thắng lợi, c’rơ cách mạng dưr dal, đhanuôr tợơ xuôi pa tước da ding k’coong nắc r’rộ r’răm ra văng ting pấh Tổng tuyển cử. Quốc hội khoá tr’nợơp đhị Quảng Nam-Đà Nẵng nắc pazêng apêê bhriêl choom cơnh Lê Văn Hiến, Trần Viện, Huỳnh Ngọc Huệ, Trần Xuân Nhĩ. 70 c’moo a hay, k’bhúh đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng ty lâng k’bhúh Đại biểu thành phố Đà Nẵng, tinh Quảng Nam xoọc đâu ơy vêy bấc râu chroi k’rong đoọng ha Quốc hội Việt Nam. Zập khoá Quốc hoọc zên đớc c’léh liêm choom, bhrợ têng liêm xang bh’rợ chr’nắp âng đhanuôr k’đươi bhrợ, ch’mếêt lêy lâng quyết định bấc bh’rợ chr’nắp âng k’tiếc k’tiếc k’ruung.      

 Đong pa chắp lêy Nguyễn Đình An, bêl a hay nắc bhrợ Chủ tịch UBMTTQVN thành phố Đà Nẵng đoọng năl: cóh đhr’năng bhrợ têng bầu cử, cán bộ lâng đhanuôr Quảng Nam- Đà Nẵng ơy bhrợ têng cơnh liêm t’mêê đắh nghệ thuật ty đanh cơnh thơ ca, hò, vè… đoọng xay moon. Nâu đoo nắc pazêng cơnh t’pấh bhriêl choom bhlầng lâng bh’nơơn dal bhlầng, tu cơnh bhrợ têng nâu nắc buôn xay moon, t’pấh đhanuôr, n’jứah buôn năl, buôn hay đoọng đhanuôr bầu crêê, bầu zập ma nuýh âng Đảng, âng Mặt trận Việt Nam xay moon đoọng moót ooy Quốc hội. Pazêng bh’ar xrắ, bài thơ, vè ty đanh a hay dzợ chr’va tước t’ngay đâu. T’coóh Nguyễn Đình An đoọng năl:

            Ahêê cắh mặ pa chắp nắc 50c’moo t’tun, thậm chí 70 c’moo t’tun ma nuýh hêê dzợ hay vè tuyển cử. Apêê a hay râu đh’nớc chắp nher lâng a pêê. Choom moon, cóh đếêc nắc apêê chớih pay đoọng ha đay râu chr’nắp lalua. Cóh t’tun, vêy bêl lướt bầu ma nuýh apêê dzợ ta moóh nắc ta lơi h’ngai, n’đoo n’juông, nắc đhị lang a hay đươi vêy vè tuyển cử tu cơnh đếêc nắc vêy bhiệc nắc đoo.

            Đh’rứah lâng xrắ thơ ca, hò vè, zập g’lúh tr’lưm prá xay đắh c’rơ bhriêl choom, râu ta níh đha nâng âng pazêng ma núyh Việt Minh ting pấh ứng cử nắc n’đơơr cắh choom lứch, ơy bhrợ đoọng ha t’ngay lalăm Tổng tuyển cử đhị Quảng Nam-Đà Nẵng r’rộ r’răm bhlầng. bh’nơơn, zêng 14 ch’nắc đại biểu âng Mặt trận Việt Minh ch’ol moon zêng crêê ta bầu Quốc hội khoá 1. Apêê đại biểu bơơn đhanuôr tin đươi bầu moót Quốc hội ơy đớc lứch c’rơ bhriêl choom, ta béch g’lăng âng đay bhrợ têng tu đhanuor, tu k’tiếc k’ruung váih nắc pazêng cán bộ cấp cao âng Đảng, Quốc hội, Chính phủt. pa tếêt truyền thống nắc đoo, pazêng đại biểu Quốc hội apêê khoá t’tun đếêc âng k’tiếc Quảng cung đớc bấc râu c’léh laliêm đhị Diễn đàn Quốc hội, tu ma núyh k’tiếc Quảng pân moon pa tíh, pân moon pazêng râu bh’rợ k’đháp prá xay.

            T’coóh Lê Công Cơ, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng khoá 8, ma nuýh tự zước moót ooy Quốc hội tr’nợơp lấh bêl tr’xăl t’mêê truíh:

            Acu lêy cu mặ ting pấh ooy Quốc hội đoọng prá xay râu boóp p’rá âng lang vêy học hành âng Quảng Nam – Đà Nẵng nắc a cu tự zước moót. Nâu đoo nắc khoá Quốc hội xăl t’mêê tr’nợơp âng Đảng lâng 1 khoá Quốc hội vêy tước 3 Thủ tướng, 2 Tổng Bí thư, pa đanh tợơ c’moo 1986 tước c’moo 1993. Bấc đại biểu prá xay, bấc boóp p’rá pr’hay, pa dưr dân chủ đhị Quốc hội, nắc bhrợ t’váih c’lâng đoọng ha t’tun đâu.

            Pr’căn Nguyễn Thị Vân Lan, Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng khoá 11 h’lị xợơng cớ, bhrợ đại biểu Quốc hội nắc vêy loom liêm ta níh lâng vêy loom zay c’rơ. Ting cơnh pr’căn Vân Lan, nắc lêy đhị Luật pháp, pay luật pháp bhrợ chuẩn lâng k’ronh pazêng ma núyh liêm loom, vêy c’rơ bhriêl choom, năl ghít đắh pháp luật đoọng zư lêy lợi ích đoọng ha đhanuôr. Pr’căn Nguyền Thị Vân Lan moon ghít, vêy cơnh đếêc nắc váih c’rơ đoọng ha ma nuýh Đại biểu Quốc hội bhrợ têng liêm xang bh’rợ chr’nắp âng đhanuôr zao bhrợ:

            Kiêng prá xay vêy bh’nơơn dal nắc pazêng boóp p’rá âng đay vêy chr’nắp, đoọng lalua ta níh chroi k’rong ooy bh’rợ quyết định râu bhiệc  chr’nắp âng  k’tiếc k’ruung cung cơnh bhrợ pa dưr pháp luật, ch’mếêt lêy tối cao. Acu pa chắp lêy nắc Đại biểu Quốc hội lêy ghít râu lalua, năl ghít râu bh’rợ  cắh liêm âng pr’ắt tr’mông, âng đhanuôr.

            Zập lang đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam lâng thành phố Đà Nẵng t’ngay đâu ơy lâng xoọc xrắ cớ pazêng bh’nơơn t’mêê, chroi k’rong bhrợ pa dưr vel đong, k’tiếc k’ruung. Pa bhlầng nắc ting pấh bhiệc xăl t’mêê, pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ âng Quốc hội, âng k’bhúh đại biểu Quốc hội vel đong, đoọng bh’rợ âng Quốc hội liêm glặp lâng c’rơ bh’rợ, pa dưr pa dzoọng nắc cơ quan quyền lực dal bhlầng âng Nhà nước, cơ quan pa cắh mặt đoọng ha quyền lợi lâng c’rơ pa zay đoọng ha đhanuôr. T’coóh Huỳnh Nghĩa, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội khoá 13, đơn vị thành phố Đà Nẵng đoọng năl: Cóh 5 c’moo hay, k’bhúh đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng ơy ting chroi k’rong boóp p’rá chr’nắp cóh đhr’năng pa liêm bhr’lậ HIến pháp, apêê Bộ luật chr’nắp, đh’rứah nắc pa glúh bấc cơnh bh’rợ đoọng pa dưr kinh tế xã hội bơơn Chính phủ, Quốc hội đớp xợơng:

            K’bhúh đại biểu Quốc hội âng thành phố ting pấh zay pa bhrợ, lướt đhậu bhứah, đương xợơng râu cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng âng đhanuôr, xay moon đoọng ha Quốc hội, bhrợ liêm bhiệc nắc poong pa tếêt bhlưa đhanuôr lâng Quốc hội lâng boóp p’rá âng k’bhúh đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng bơơn đhanuôr cắh muy cóh thành phố nắc prang k’tiếc k’ruung cung ting xợơng đươi pazêng boóp p’rá chr’nắp liêm nắc đoo.

            Nhiệm kỳ Quốc hội khoá 13 k’nặ lứch ặ, pazêng đại biểu đhanuôr bầu ơy bhrợ têng liêm xang bh’rợ liêm chr’nắp bơơn pa cắh boóp p’rá âng đhanuôr, chroi k’rong bhrợ pa dưr nhà nước âng đhanuôr, tu đhanuôr. Apêê pa chắp moon nắc đoọng bơơn boóp p’rá âng đhanuôr nắc lêy pa đăn lâng đhanuôr, ghría lâng đhanuôr, đương xợơng cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng âng đhanuôr./.

 

                                                                        ĐỂ TIẾNG NÓI LÀ CỦA DÂN

 

Ở Quảng Nam-Đà Nẵng, sau khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945 thắng lợi, khí thế cách mạng dâng cao, nhân dân từ miền xuôi đến miền ngược nô nức chuẩn bị tham gia Tổng tuyển cử. Quốc hội Khóa đầu tiên ở Quảng Nam –Đà Nẵng là những nhân sĩ trí thức nổi tiếng như Lê Văn Hiến, Trần Viện, Huỳnh Ngọc Huệ, Trần Xuân Nhĩ. 70 năm qua, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng cũ và Đoàn Đại biểu thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam hiện nay đã có nhiều đóng góp đối với Quốc hội Việt Nam. Mỗi khóa Quốc hội đều để lại dấu ấn nhất định, hoàn thành trọng trách mà nhân dân giao phó, giám sát và quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước.

      Nhà Nghiên cứu Nguyễn Đình An, nguyên Chủ tịch UBMTTQVN thành phố Đà Nẵng cho biết: Trong quá trình tổ chức vận động bầu cử, cán bộ và nhân dân Quảng Nam –Đà Nẵng đã sáng tạo nhiều loại hình nghệ thuật dân gian như thơ ca, hò, vè… để tuyên truyền. Đây là những hình thức vận động thông minh và hiệu quả, bởi cách làm này vừa dễ tuyên truyền, vận động, vừa dễ thuộc, dễ nhớ để cử tri bầu đúng, bầu đủ số người của Đảng, của Mặt trận Việt Minh giới thiệu vào Quốc hội. Những bài thơ, hò, vè xưa còn vang vọng mãi đến ngày nay:   “Lẳng lặng mà nghe/ Cái vè bầu cử/ Ông Tri, ông Thự/ Ông Hiến, bà Thanh/ Cùng là các anh/ Huệ - Bôi - Sạ - Nhĩ/ Tống - Bằng - Thao - Kỷ/ Với lại Viện, Diêu/ Người khác cũng nhiều/ Đầu đơn ứng cử/ Đồng bào xét thử/ Ai đáng ai không/ Trên là các ông/ Nhiều năm tranh đấu…”. Nhà Nghiên cứu Nguyễn Định An cho biết:

  Chúng ta không thể hình dung là năm chục năm sau, thậm chí bảy chục năm sau người ta vẫn còn thuộc vè tuyển cử. Họ thuộc những cái tên rất là thân thương đối với họ. Có thể nói là ở đó đã có một sự lựa chọn đích thực. Có thể sau này, có nhiều lúc đi “bầu” người ta còn hỏi là “gạch” ông nào, ở hàng thứ mấy, chứ thời đó nhờ vè tuyển cử nên không có chuyện đó.

       Bên cạnh việc sáng tác thơ ca, hò vè, các cuộc mạn đàm, trò chuyện về tài, đức của những người Việt Minh tham gia ứng cử lan truyền không dứt đã làm cho không khí trước ngày Tổng tuyển cử ở Quảng Nam- Đà Nẵng thật sôi động. Kết quả, cả 14 vị đại biểu do Mặt trận Việt Minh giới thiệu  đều trúng cử đại biểu Quốc hội Khóa I. Các đại biểu được nhân dân tin tưởng bầu vào Quốc hội đã dành tâm huyết, tài năng và trí tuệ cống hiến hết mình vì dân, vì nước và trở thành những cán bộ cấp cao của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Nối tiếp truyền thống đó, những Đại biểu Quốc hội các khóa sau của đất Quảng cũng để lại nhiều dấu ấn tại Diễn đàn Quốc hội, bởi người xứ Quảng dám nói thẳng, dám nói những vấn đề gai góc.

       Ông Lê Công Cơ, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam –Đà Nẵng khóa VIII, người tự ứng cử vào Quốc hội đầu tiên sau đổi mới kể lại:

             Tôi thấy mình có thể tham gia vào Quốc hội để nói tiếng nói của tầng lớp trí thức của Quảng Nam-Đà Nẵng thì tôi tự ứng cử. Đây là khóa Quốc hội đổi mới đầu tiên của Đảng và 1 khóa Quốc hội có đến 3 Thủ tướng, có 2 Tổng Bí thư, kéo dài từ 1986 đến năm 1993. Rất nhiều đại biểu phát biểu, nhiều ý kiến rất là hay, phát huy dân chủ tại Quốc hội, chính là mở ra cho thời kỳ sau này.

Bà Nguyễn Thị Vân Lan, Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng Khóa XI nghiệm ra rằng, làm Đại biểu Quốc hội cần cái tâm và bản lĩnh. Theo bà Vân Lan, phải dựa vào luật pháp, lấy luật pháp làm chuẩn và quy tụ những người có tâm, có trình độ, chuyên sâu về pháp luật để bảo vệ lợi ích cho dân. Bà Nguyễn Thị Vân Lan khẳng định, chỉ có vậy thì tạo nên sức mạnh cho người Đại biểu Quốc hội hoàn thành trọng trách mà nhân dân giao phó:

              Muốn phản biện có hiệu quả thì những ý kiến của mình phải có trọng lượng, để thiết thực góp phần quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước cũng như xây dựng pháp luật, giám sát tối cao. Tôi nghĩ rằng là Đại biểu Quốc hội phải sâu sát thực tiễn, phải nắm chắc được những vấn đề bức xúc của cuộc sống, của cử tri.

            Thế hệ đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng hôm nay đã và đang viết tiếp những thành tích mới, góp phần xây dựng quê hương, đất nước. Nhất là tham gia vào việc đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả, hiệu lực hoạt động của Quốc hội, của Đoàn đại biểu Quốc hội địa phương, đưa hoạt động của Quốc hội xứng tầm với vai trò, vị trí là cơ quan quyền lực tối cao của Nhà nước, cơ quan đại diện cho quyền lợi và ý chí của nhân dân. Ông Huỳnh Nghĩa, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội Khóa XIII, đơn vị thành phố Đà Nẵng cho biết: Trong 5 năm qua, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng đã tham gia góp ý nhiều ý kiến quan trọng trong quá trình sửa đổi Hiến pháp, các Bộ luật quan trọng, đồng thời đưa ra nhiều giải pháp phát triển kinh tế xã hội được Chính phủ, Quốc hội ghi nhận:

   Đoàn Đại biểu Quốc hội của thành phố tham gia rất tích cực đi sâu, đi sát, lắng nghe nguyện vọng tâm tư nguyện vọng của cử tri và phản ánh đến Quốc hội, làm tốt chức năng là cầu nối giữa cử tri  với Quốc hội và tiếng nói của Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng được cử tri không những trong thành phố mà cả nước rất đồng tình ủng hội những ý kiến rất xác đáng và thẳng thắn.

            Nhiệm kỳ Quốc hội Khóa 13 sắp kết thúc, những vị đại biểu dân cử đã hoàn thành trọng trách đưa được tiếng nói của dân, góp phần xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân. Họ tâm niệm rằng Để được là Tiếng nói của dân thì phải gần dân, sát dân, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của người dân./.

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC