Cóh bấc zr’lụ vel bhươl âng tỉnh Gia Lai, đha nuôr acoon cóh công dzợ zư đớc đhr’niêng tr’pay díc điêl crêê đhi noo, cơnh lâng bh’rợ đhi noo ca coon va va nga ngắh, ma moó ma ming tr’pay díc điêl. Râu cắh liêm crêê đhị pr’chắp n’đắh tr’pay díc điêl cóh đâu xoọc bhrợ bấc râu bh’rợ ca ay loom. Nguyên Thảo, PV Đài PRVN xay moon ooy râu đâu:

Díc điêl a noo Rcom Brăch lâng A moÓ Nay Hnhuan, ma nứih Ja-rai, ặt cóh vel Rưng Ma Đoan, chr’val Ia Bol, thị xã Ayun Pa, nắc đhi noo ca coon nga ngắh vava luônh. Cơnh lâng ma nứih Ja-rai, tr’đăn 1 lang, n’đhơ cơnh đêếc la ay tô, nắc tr’pay công choom doó râu rí. Lâng bh’rợ âng doó râu rí n’nâu nắc cóh 5 cha nắc ca coon bơơn bhặ, vêy tước 3 cha nắc cắh choom pa prá, 1 cha nắc éh p’lêê hoọng tơợ tứi, lấh bil mặt bêl đhiệp 11 c’moo. Đợ apêê acoon n’lơơng nắc ta luôn jéh ca ay, x’ram. Lêy apêê acoon da dô ca er âng đay, a moó Nay Hnhuan hay hoọng loom, moon:

Ting đhr’niêng âng ma nứih Ja-rai, tr’pay đhi noo tr’đăn lang brương tr’nu băn ca conh ca căn liêm lấh, doó chấc chiêm pác cr’van cr’bhố đoọng ha pêê n’lơơng. Bêl ahay, acu cắh năl, tu cơnh đêếc nắc pay na noo a coon ava bhrợ ca díc. Nắc x’ría niên 3 p’nong ca coon cắh choom pa prá. Brương tr’nu nắc cắh pân dzợ đoọng ca coon cu tr’pay đhi noo tr’đăn cơnh đâu dzợ.

Râu ca ay loom lấh mơ cóh vel Rưng Ma Đoan, vêy apêê díc điêl zêng nắc giáo viên, n’đhơ cơnh đêếc công tr’pay đhi noo tr’đăn, cơnh a noo Siu Phu lâng a moó Nay H’Pler. Đhị đêếc, a noo Siu Phu tốt nghiệp Đại học Sư Phạm Quy Nhơn, n’đhơ cơnh đêếc bêl xang học, ting xơợng k’đươi moon âng ca conh ca căn, pay đha đhi ca coon nga ngắh luônh bhrợ k’điêl. Xoọc đâu, díc điêl Siu Phu coon bhặ 3 p’nong ca coon, nắc 1 p’nong lấh cắh dzợ bêl t’mêê pr’ang, ca coon n’đil t’láach nắc crêê pậ da dul tơợ dzợ tứi. zấp râu lệt chêr nâu câi cắh dzợ choom bhrợ bhr’lậ, a noo Siu Phu mốp loom moon:

Ting đhr’niêng âng ma nứih Ja rai tơợ a hay, apêê đoo zêng tr’pay cơnh đêếc, nắc acu công bhrợ cơnh đêếc. acu học xang đại học nắc công ting cơnh apêê đoo cơnh pay k’điêl cơnh đêếc. pay ca coon nga ngắh. đhị sách báo, ti vi apêê đoo công vêy moon, n’đhơ cơnh đêếc lấh pay xang ng’cơnh cậ chấc năl bhrợ têng. Nâu câi hiện đại hoá,  ahêê choom g’đách đhr’năng n’nắc.

Xoọc đâu, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai vêy k’noọ 37 r’bhâu cha nắc, cóh đêếc, 48% nắc đha nuôr acoon cóh. Ting cơnh dáp lêy c’moo 2013 âng Trung tâm dân số kế hoạch hoá pr’loọng đong nắc thị xã Ayun Pa, đợ apêê  n’niên tơợ c’moo 1972 tước 1991, đhị vel đong vêy 34 g’lúh tr’pay díc điêl crêê đhi noo tr’đăn. N’đhơ cơnh đêếc, đhị đhr’năng la lua, đợ acoon số n’nâu choom u bấc lấh mơ,  tu pa bhlâng bấc ngai dzợ moon, tr’pay díc điêl đhi noo tr’đăn nắc bhrợ têng cơnh đhr’niêng, doó râu rí lệt, cơnh a moó Nay H’Pler, k’điêl thầy giáo Siu Phu:

Pay ca coon âng nga ngắh, va va, n’đhơ ca coon âng da dêy nắc apêê đoo moon doó vêy u a goọm. hâu cắh choom tr’pay. Mr’đoo tô nắc a lua u a goọm, cắh choom tr’pay. Ting đhr’niêng tơợ ahay, nắc a đay ting bhrợ cơnh đêếc. xơợng crêê loom nắc tr’pay. Nâu câi apêê đoo công tr’pay cơnh bêl ahay ậh.

Đoọng cha groong tr’pay đhi noo tr’đăn dưr váih cóh zr’lụ đha nuôr acoon cóh cóh vel đong, ngành chức năng  thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai âi bhrợ bấc c’lâng bh’rợ liêm crêê, mr’cơnh. Ting t’coóh Trần Trọng Chức, Phó Giám đốc Trung tâm Dân số lâng Kế hoạch hoá pr’loọng đong thị xã Ayun Pa, n’đhơ bh’rợ n’nâu lum bấc zr’nắh k’đháp, n’đhơ cơnh đêếc cơnh lâng râu t’bhlâng bhrợ têng, bh’rợ cha groong tr’pay díc điêl crêê đhi noo cóh vel đong xang záp c’moo nắc p’xoọng đợ bh’nơơn mơ muy:

Đhr’niêng cr’bưn âi ặt clấp đhị acọ a bốc, lêệ a ham âng đha nuôr, tu cơnh đêếc bh’rợ p’too moon công lum bấc râu zr’nắh k’đháp. Cán bộ truyền thống dân số xơợng bhrợ c’lâng bh’rợ boo đanh clấp đhộ, moon 1 chu cắh choom nắc moon bấc chu. Bh’rợ xay trúih cóh vel đong buôn ta bhrợ bêl ha dum. Azi pa choom đoọng đhị đong lâng pa choom đoọng đoọng ha đha nuôr năl ghít ooy râu cắh liêm crêê bêl tr’pay đhi noo, bhrợ cắh liêm crêê tước tr’mông tr’mêếh pr’loọng đong lâng zư x’mir lêy ca coon a nại. đhr’năng tr’pay díc điêl  crêê đhi noo xiêr r’dợ ting c’moo.

Ayun Pa nắc muy cóh 2 thị xã âng tỉnh Gia Lai, cơnh lâng hạ tầng thôn tin zấp prang, truyền hình, internet, điện thoại di động, âi ga lóp prang apêê chr’val, phường, vel bhươl. Cơnh dêếc nắc tr’pay díc điêl crêê đhi noo, cơnh lâng đợ râu cắh liêm crêê ca ay loom công dzợ dưr váih. Nâu đoo năc smuy râu cắh liêm crêê nắc zấp đoo tơơm ríah đhr’niêng cr’bưn n’đoo công k’đháp choom pay bhrợ moon nắc tu bha lâng. Chính quyền lâng ngành chức năng thị xã choom chr’mêệt lêy cớ bh’rợ xay trúih p’too moon âng đay đoọng vêy cơnh xay trúih p’too moon liêm choom lấh, đơớh t’bil lơi đhr’niêng tr’pay đhi noo tr’đăn lang cóh vel đong./.