Cóh zr’lụ dal lấh muy r’bhâu mét t’piing lâng mặt đác biển, hân noo ha ót đhị chr’val zr’lụ da ding k’coong zr’nắh k’đháp Quan Thần Sán, chr’hoong Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai nhiệt độ vêy bêl xiêr tước âm 2 độ, hân đhơ cơnh đêếc cóh zr’lụ n’nâu nắc zập t’ngay dzợ ng’bơơn xơợng xa nul đọc chữ, xa nul pr’hát tơợ apêê lớp học lâng zr’lụ trường. Cr’noọ chắp hơnh bh’rợ pa dưr acoon manuýh, lứch loom luôn tu học sinh, bấc apêê giáo viên cắh chêếc k’noọ tước zr’nắh k’đháp đoọng lướt tước ooy zr’lụ da ding k’coong pa choom cr’liêng chữ lâng rơơm kiêng nắc vêy bấc bh’rợ cher đoọng xa nấp ngăn cóh hân noo ha ót tước ooy học sinh đharứt âng đay. Bha ar xrặ âng Thanh Thuỷ, cơ quan Đài p’rá VN ắt đhị Tây Bắc.

Cóh chr’val Quan Thần Sán, c’moo hân đoo hân noo ha ót công tước đơớh lấh mơ lâng apêê zr’lụ n’lơơng. C’xêê 10, bêl bấc zr’lụ nắc tơớp xơợng cha cêết cóh ra diu, nắc cóh zr’lụ n’nâu ơy cha cêết pa bhlâng, đh’lúc bâl ơl. Hân đhơ cơnh đêếc nắc tơợ ra diu ra dương, pazêng apêê giáo viên ơy lướt z’lấh đhr’đấc tước ooy zr’lụ trường, pa choom đợ c’năl đoọng ha học sinh lâng lứch rau cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng lâng trách nhiệm âng manuýh thầy.

Đhị trường tiểu học Quan Thần Sán, bêl dzợ bấc ơl đh’lúc nắc ơy xơợng chr’va boóp âng p’niên đọc sạch, chr’va p’rá âng apêê thầy cô giáo giảng bài nắc ting chrooi đoọng t’bil lơi hân noo cha cêết âng zr’lụ da ding k’coong. 100% học sinh âng trường nắc k’coon ta đhi âng đhanuôr Mông, bấc apêê ađhi zập t’ngay lướt 2, 3 km c’lâng đhr’đấc đoọng tước ooy trường. đhị a cọ, đhị n’đoóh a doóh nắc dzợ t’nơớt đác cóh ra diu âng đh’lúc, nắc đhị lớp ơy chr’val boóp pa choom đọc, pa choom xrặ pazêng cr’liêng chữ.

Nắc tơợ đơớh ra diu ra dương cô giáo Phạm Thị Hồng Hạnh đh’rứah lâng apêê giáo viên n’lơơng ơy lướt z’lấh đhr’đấc, tước ooy pazêng zr’lụ trường học sinh da ding k’coong. Cô Hạnh xay moon, tốt nghiệp Sư phạm, tơợ vel đông Yên Lập, Phú Thọ tước ooy đâu pa bhrợ nắc ơy lấh 5 c’moo, 3 rau đh’rứah lâng đhanuôr zr’lụ da ding k’coong tu cơnh đêếc cô nắc ơy bơơn pay pa chô ha đay bấc rau kinh nghiệm chr’nắp ooy bh’rợ pa choom c’năl đoọng ha học sinh. Ha dzợ rau cô k’rang pa bhlâng đoọng ha học sinh âng đay nắc đoo bêl hân noo ha ót tước. Cô giáo Phạm Thị Hồng Hạnh prá:

Hân noo ha ót cóh đâu công dal lấh mơ lâng cóh zr’lụ xuối tơợ 5 – 7 độ, tu cơnh đêếc apêê ađhi cóh đâu zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Bấc apêê ađhi lướt học nắc dzợ ắt xấp đợ xa nấp cắh lấh ngăn, lướt dzung. Acu rơơm kiêng nắc dzợ vêy rau k’rang lêy bấc lấh mơ tơợ zập cấp, zập ngành lâng pazêng apêê liêm loom đoọng zúp zooi apêê ađhi tước ooy trường cóh hân noo ha ót cha cêết n’nâu nắc ngăn lấh mơ.

Trường tiểu học Quan Thần Sán vêy lấh 200 học sinh lâng lấh 27 apêê thầy cô giáo. Muy t’ngay lâng apêê thầy cô giáo cóh đâu ta luôn tr’vâng, tơợ ra diu ra dzương bêl pleng cắh ơy mrương, apêê thầy cô ơy ra văng pazêng rau pr’đươi đoọng dưr lướt ooy zr’lụ da ding k’coong, tước ooy ha bu nắc vêy dưr chô ooy đông. Hân noo ha ót cóh zr’lụ da ding k’coong cha cêết pa bhlâng, nắc dzợ bấc học sinh cắh vêy xa nấp ngăn, acọ cắh vêy pr’nơng ngăn, dzung nắc vêy dép, k’er pa bhlâng apêê ađhi, apêê thầy cô ta luôn ta đang moon chrooi đoọng xa nấp ngăn, bha ar xrặ đoọng apêê ađhi z’lấh rau zr’nắh k’đháp tước ooy trường học chữ. A moó Giàng Thị Giỏng, k’căn âng học sinh ắt cóh cr’noon Lao Chải prá:

Apêê thầy cô giáo liêm crêê pa bhlâng lâng học sinh, dzợ đoọng xa nấp, bha ar đoọng apêê đoo lướt học. Chắp hơnh apêê thầy cô bấc pa bhlâng.

Pazêng c’moo đăn đâu, bơơn vêy k’rang lêy âng Đảng lâng Nhà nước, trường cóh zr’lụ da ding k’coong Quan Thần Sán nắc vêy ta bhrợ têng phòng học ting cơnh bh’rợ nhâm mâng lâng vêy lớp học bán trú. Tơợ bêl vêy phòng học t’mêê, apêê ađhi bơơn g’đéch rau cha cêết ra ngoóh âng hân noo ha ót, rau liêm choom cóh bh’rợ zư lêy lâng giáo dục công vêy ta ha dưr dal. Thầy giáo Dương Đức Hạnh, Phó hiệu trưởng trường tiểu học Quan Thần Sán, chr’hoong Si Ma Cai prá:

Nhà nước công p’too pa choom, pa hêl apêê thầy cô giáo nắc t’bhlâng ắt pa choom, ắt đh’rứah lâng lớp, lâng đhanuôr, ahêê nắc ng’năl p’rá âng đhanuôr acoon cóh, n’năl j’niêng cr’bưn âng đhanuôr đoọng tơợ đêếc nắc ting tr’pác rau zr’nắh k’đháp, rau bhui har lâng đhanuôr lâng học sinh, bhrợ têng cơnh ooy chô đơơng rau liêm choom bhlâng tơợ bh’rợ giáo dục ha học sinh.

Bêl hân noo ha ót, cha cêết ra ngoóh dưr chô, công nắc bêl thầy cô giáo zr’lụ da ding k’coong k’er cắh dzợ cơnh bêl dzợ bấc apêê ađhi cắh vêy xa nấp ngăn đoọng tước trường. Pa bhlâng đơớh hân vêy đợ xa nấp ngăn cóh hân đoo ha ót đoỌng ha học sinh. Rau đêếc nắc công rau rơơm kiêng âng thầy cô giáo zr’lụ da ding k’coong Quan Thần Sán.

Mùa đông và nỗi niềm thầy cô giáo vùng cao

  Ở độ cao hơn một nghìn mét so với mực nước biển, mùa đông tại xã vùng cao đặc biệt khó khăn Quan Thần Sán, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai nhiệt độ có lúc xuống âm 2 độ, nhưng nơi đây ngày ngày vẫn vang lên tiếng đánh vần, tiếng hát từ các lớp học và điểm trường. Tâm huyết với sự nghiệp trồng người, hết lòng với học sinh, nhiều giáo viên đã không quản ngại khó khăn vất vả để lên vùng cao dạy chữ và mong muốn có nhiều chương trình áo ấm mùa đông đến với học sinh nghèo của mình. 

      Ở xã Quan Thần Sán, năm nào mùa đông cũng đến sớm hơn so với những nơi khác. Tháng 10, khi nhiều nơi mới cảm nhận cái lạnh se se vào buổi sớm, thì nơi đây đã giá lạnh, sương mù dày đặc. Dù vậy ngay từ sáng sớm, các giáo viên đã vượt dốc leo đèo đến với phân trường vùng cao, truyền dạy kiến thức cho học sinh bằng tâm huyết và trách nhiệm của người thầy.

       Tại Trường tiểu học Quan Thần Sán, trong sương mù bao phủ vẫn vang lên tiếng trẻ đọc sách, tiếng thầy cô giáo giảng bài đã góp phần xua đi cái giá lạnh của vùng cao. 100% học sinh của trường là con em đồng bào Mông, nhiều em hằng ngày phải vượt 2-3 km đèo dốc để đến trường. Những mái tóc, chiếc váy xòe còn vương những giọt sương sớm, nhưng tại các lớp học tiếng trẻ bi bô luyện âm, cặm cụi, nắn nót từng con chữ.

        Ngay từ sáng sớm cô giáo Phạm Thị Hồng Hạnh cùng các giáo viên khác đã leo dốc, vượt đèo, đến với điểm trường học sinh vùng cao. Cô Hạnh cho biết, tốt nghiệp Sư phạm, từ quê hương Yên Lập, Phú Thọ lên đây công tác đã 5 năm, ba cùng với người dân vùng cao  nên cô đã tích lũy được những kinh nghiệm quý về phương pháp truyền đạt kiến thức cho học sinh. Nhưng điều cô luôn trăn trở và lo lắng cho học sinh của mình là mỗi khi mùa đông về. “Mùa rét bao giờ ở đây cũng chênh lệch nhiệt độ so với miền xuôi từ 5 đến 7 độ cho nên các em trên này đi học rất khó khăn. Nhiều em đi học vẫn còn trong cảnh là quần áo không đủ ấm, đi chân trần. Em mong muốn được sự quan tâm nhiều hơn nữa của các cấp, các ngành và các nhà tài trợ để giúp các em đến trường trong mùa đông giá rét này được ấm áp hơn.”

       Trường Tiểu học Quan Thần Sán có hơn 200 học sinh với 27 thầy cô giáo. Một ngày với các thầy cô giáo nơi đây luôn tất bật, từ sáng sớm ngay cả khi trời còn chưa sáng, các thầy cô đã chuẩn bị hành trang lên núi, đến chiều buông mới tất tả trở về gia đình. Mùa đông trên vùng cao lạnh lắm, nhưng  nhiều học sinh vẫn phong phanh, đầu trần, chân đất, thương các em, các thầy, cô giáo thường xuyên vận động quyên góp quần áo ấm, sách vở để các em vơi bớt khó khăn đến trường học chữ. Chị Giàng Thị Giỏng, phụ huynh học sinh ở thôn Lao Chải cho biết: “Thầy cô giáo tốt với học sinh lắm, còn tặng cả quần áo ấm, sách vở để chúng đi học. Cảm ơn thầy cô nhiều lắm.”

        Những năm trở lại đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, trường vùng cao Quan Thần Sán  đã được đầu tư phòng học theo hướng kiên cố và có lớp học bán trú. Từ khi có phòng học mới, các em tránh được cái lạnh buốt giá của mùa đông, chất lượng chăm sóc và giáo dục cũng dần được nâng lên. Thầy giáo Dương Đức Hạnh, Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Quan Thần Sán, huyện Si Ma Cai cho biết: “Nhà trường cũng động viên các thầy cô giáo cần phải bám trường, bám lớp, bám dân , mình phải hiểu tiếng của đồng bào, hiểu được phong tục tập quán của đồng bào để từ đó chia sẻ với đồng bào và học sinh, làm sao đem lại kết quả giáo dục tốt nhất cho học sinh”

       Khi cái lạnh cắt da cắt thịt kéo về, cũng là lúc thầy cô giáo vùng cao luôn thấy nhói lòng khi vẫn còn nhiều em phong phanh đến trường. Cần lắm những chương trình áo ấm mùa đông đến với học sinh. Đó cũng luôn là mong muốn của thầy cô giáo vùng cao Quan Thần Sán.