Mưy hân noo ha’pruốt cớ chô cóh hòn đảo chr’nắp âng k’tiếc k’ruung. Ha’pruốt nâu lâng đợ apêê p’niên cóh đảo Trần-hòn đảo bơơn ta moon nắc Trường Sa âng Quảng Ninh nắc đợ t’ngay têêm ngăn, tu c’lâng bh’rợ tước lâng cr’liêng chữ âng zâp apêê ađhi doọ lấh zr’nắh k’đhạp, ch’ngai bha’dắh.

Cóh zr’lụ biển Đông Bắc ch’ngai bha’dắh nắc vêy mưy lớp học cắh vêy xa’nưl cha’gâr âng trường. lớp mầm non vêy 5 học sinh, lớp tiểu học vêy 4 cha’nặc a’năm, 3 học sinh lớp 1 lâng nắc 1 học sinh lớp 3. nâu đoo nắc lớp học liêm chr’nắp cóh đảo Trần-đhị zr’lụ chr’val Thanh Lân, chr’hoong đảo Cô Tô-hòn đảo chr’nắp ắt ch’ngai toor bhlâng âng tỉnh Quảng Ninh, cr’chăl tơợ c’lâng pác coong vịnh Bắc bộ mơ 4-5km, cr’chăl tơợ k’tiếc lấh 25km.

Tết nâu nắc tết thứ 2 âng apêê p’niên cóh đảo, tu nâu đoo cung nặc c’moo thứ 2 âng bh’rợ pa’tơơi đhanuôr lướt ooy đảo Trần, đhị bêl ahay nắc mưy vêy đơn vị quân đội, trạm hải đăng lâng vêy mưy pr’loọng đông a’năm ắt mamung. C’xêê 10/2014, 15 pr’loọng đông đha’đhâm c’moor nắc lướt chô ooy đâu bhrợ vel bhươl, cắh ma điện, cắh váih đác doọ k’rịa đoọng đươi, bhrợ têng bh’rợ cóh biển đoọng t’mung lâng t’bhlâng bhrợ padưr pr’ắt tr’mung t’mêê.

Hân đhơ cơnh đêếc, đợ apêê p’niên cóh đảo cắh mưy kiêng âm đươi đác cha’ngaách nắc dzợ kiêng pachoom chữ. Đác đươi dua xoọc đâu liêm zâp, đông xang cung t’mêê ta zooi zúp bhrợ têng đoọng ha đhanuôr cóh đảo, lớp học cung bơơn padưr. Cóh đảo cắh bấc manứih, p’niên mơ c’moo tước ooy trường cung cắh ha mơ. Lớp nắc học pazưm, ta’la bảng cung pác 2 đắh, tr’nớt, pr’đươi pachoom học cung cắh liêm bấc. cô giáo Hoàng Thị Huyền, manứih xrặ đơn zước moon lướt pabhrợ pachoom cóh đảo nâu lấh 1 c’moo đâu xay moon:

Bêl t’mêê lướt ooy đâu acu cung lưm bấc zr’nắh, tước đâu acu cung dzợ hay k’noọ g’lúh tr’nơợp lướt ooy đảo Trần, vêy 10 lấh đhr’nông đông a’năm. Xang mưy cr’chăl nắc cung ặt tớt têêm. Tr’nợơp apêê a’châu cắh ơy lướt ooy trường lớp, buôn ắt mamung cơnh l’lăm, tu cơnh đâu zr’nắh k’đhạp bhlâng ooy đắh bhiệc k’đươi moon apêê lướt học taluôn, lêy pachoom đoọng ha pêê.

Cắh zâp pr’đơợ pr’đươi pr’dua, bhuông chô ooy k’tiếc cung cắh bấc, hân đhơ cơnh đêếc, zâp râu zr’nắh k’đhạp nâu nắc đợc đắh hoọng bêl 2 cô giáo ắt tớt pachoom cóh đảo. đợ apêê p’niên cóh biển vêy cr’liêng mắt tăm lâng nhuộm pr’hoọm đhí biển, laliêm bơơn zâp apêê cô lêy cơnh k’coon đay. Xang g’lúh tr’nơợp k’đươi moon ooy zâp đông, xoọc đâu bhiệc học nắc bơơn apêê k’căn k’conh k’rang lấh mơ. Apêê p’niên pr’zước lướt học liêm zâp, vêy bêl nắc mưy kiêng lưm cô giáo, kiêng chi’ớh đh’rứah lâng apêê pr’zợc cóh tang trường. amoó Hoàng Thị Ngọc, vêy 2 k’coon xoọc ting học xay moon:

Ting lêy lâng apêê ắt cóh k’tiếc bhlâng nắc cắh choom ma mơ, ta’bhứch bấc râu. Hân đhơ cơnh đêếc, apêê cô cung liêm ta’níh pachoom đoọng. vêy 2, 3 apêê ađhi amoó cóh đâu cung cơnh bhúh xoọng tr’đăn, taluôn lưm ta’moóh, lướt ha ooy cung vêy cô, trò lâng apêê k’căn k’conh học sinh. Cha đắh n’hâu cung đh’rứah.

Năl apêê cô ắt ch’ngai đông, lướt vốch zr’nắh k’đhạp, bấc bêl nắc ta đoọng a’xiu, đoọng bánh t’mêê đơơng đắh k’tiếc bhlâng. Cung tu pr’ắt bh’rợ nâu nắc ơy bhrợ ha pêê cô giáo t’bhlâng ắt bhrợ, 2 anhi cô giáo moon, k’noọ tước đâu, hadang vêy pr’đơợ nắc cung dzợ kiêng ắt pachoom cóh đâu. apêê cô hơnh déh xay moon, c’moo đâu apêê cóh đảo ắt pazưm đh’rứah tôm bhrợ bánh, tết nâu bhui har bhlâng. Hân đhơ cơnh đêếc, vêy mưy râu bhui har lấh mơ nắc hân noo ha’pruốt nâu, đhr’nông trường t’mêê âng đảo Trần nắc bơơn bhrợ liêm bhứah. Đhr’nông trường 3 tầng pậ bhứah bơơn ra’văng đoọng liêm zâp pr’đươi pr’dua. C’lâng bh’rợ pachoom cr’liêng chữ cóh đảo ch’ngai nắc vêy pa’xoọng râu zooi zúp âng Tổng công ty Đông Bắc-Bộ quốc phòng đh’rứah lâng zâp đơn vị công binh chrooi đoọng c’rơ bh’rợ bhrợ padưr. Amoó Hoàng Thị Cảnh, pr’loọng đông tr’nơợp chô ắt cóh đảo bhui har moon:

Moót c’moo t’mêê nắc đhr’nông trường bhrợ liêm xang, pr’đươi pr’dua liêm zâp lấh, vêy giáo viên moót pachoom cớ, pr’đơợ học hành cung liêm zâp lấh, apêê a’châu học liêm buôn lấh mơ. Bhrương tr’nu đhr’nông trường bhrợ padưr xang, nắc apêê a’châu doọ dzợ ta’bhứch cơnh ahay.

C’moo 2016, dự án âng đơơng điện ooy đảo Trần cung bơơn tỉnh Quảng Ninh xay bhrợ. Trường học t’mêê vêy điện ang nắc đhr’nông trường cr’noọ cr’niêng âng đợ apêê p’niên ắt mamung cóh biển. hadợ lâng k’căn k’conh apêê ađhi, cr’noọ cr’niêng đoọng ha c’moo t’mêê cung liêm buôn, rơơm kiêng pr’ắt tr’mung liêm zâp, z’zăng lấh mơ. T’ngay tết nắc vêy bánh chưng, apêê p’niên ting hơnh déh lâng đợ xa’nập t’mêê liêm, lêy cơnh ngoọ hân noo ha’pruốt g’lúh tr’nơợp xoọc chô.

Cóh tang, apêê p’niên chào apêê lính biên phòng t’mêê moót lưm, xang nặc cr’đhơợng têy lướt ooy tang ắt chi’ớh, prá k’chăng laliêm. Lâng đhr’nông trường t’mêê, mưy hana noo ha’pruốt t’mêê tước lâng apêê ađhi, âng đơơng c’rơ tr’mung đoọng băn padưr đợ apêê p’niên cóh đảo Trần nâu. Đoọng apêê ađhi dưr pậ, nhâm mâng cơnh t’noọl cờ chủ quyền, cơnh ta’la cờ k’tiếc k’ruung xoọc dưr păr cóh hòn đảo tiền tiêu âng vel bhươl./.

Xuân mới cho những mầm xanh trên đảo tiền tiêu

Một mùa xuân nữa lại về với những hòn đảo tiền tiêu nơi đầu sóng của Tổ quốc. Xuân này đối với những đứa trẻ trên đảo Trần - hòn đảo được mệnh danh là “Trường Sa của Quảng Ninh” sẽ là những ngày ấm áp, bởi hành trình đến với con chữ của các em sẽ bớt khó khăn, xa xôi hơn.

 Giữa trùng dương mênh mông trên vùng biển Đông Bắc có một lớp học không có tiếng trống trường. Lớp mầm non có 5 học sinh, lớp tiểu học vỏn vẹn có 4 em, với 3 học sinh lớp Một và chỉ 1 học sinh lớp Ba. Đó là lớp học đặc biệt trên đảo Trần (thuộc xã Thanh Lân, huyện đảo Cô Tô) - hòn đảo tiền tiêu nằm xa bờ nhất của Quảng Ninh, chỉ cách đường phân định vịnh Bắc bộ chừng 4-5km, cách đất liền gần nhất hơn 25km.

Tết này là Tết thứ hai của phần lớn các công dân tí hon trên đảo, bởi đây cũng là năm thứ hai của đề án di dân ra đảo Trần, nơi trước kia chỉ có các đơn vị quân đội, trạm hải đăng và duy nhất một gia đình sinh sống. Tháng 10/2014, 15 gia đình thanh niên đã vượt sóng chọn nơi này làm quê hương, không điện lưới, hiếm nước ngọt, lấy nghề biển đánh bắt hải sản làm kế sinh nhai và quyết tâm xây dựng một cuộc sống mới.

Nhưng những đứa trẻ của đảo không chỉ khát nước ngọt mà còn khát chữ. Nước ngọt nay đã đủ đầy, và cùng với ngôi nhà mới được hỗ trợ cho dân đảo, lớp học cũng được dựng lên. Đảo thưa người, trẻ em ở độ tuổi đến trườngđếm trên đầu ngón tay. Lớp phải ghép học sinh, tấm bảng cũng chia đôi, bàn ghế, thiết bị dạy và học đơn sơ nhưng gọn ghẽ. Ngày ngày, tiếng đọc bài ê a vẫn vang lên cùng tiếng sóng vỗ biển khơi. Cô giáo Hoàng Thị Huyền (SN 1988), người đã viết đơn tự nguyện ra công tác tại đảo hơn 1 năm trước chia sẻ:

 “Khi mới ra đây mình rất bỡ ngỡ, đến bây giờ mình vẫn nhớ cảm giác lần đầu tiên mình đặt chân lên đảo Trần, rất hoang sơ, chỉ có mười mấy nóc nhà thôi. Sau một thời gian thì mình cũng dần dần thích ứng được. Đầu tiên đa số các cháu chưa ra trường ra lớp bao giờ, lại quen với sinh hoạt trước đây trên bến dưới thuyền mà, nên cũng rất khó khăn trong việc vận động các cháu đi học đều, thường xuyên, phải rèn nề nếp cho các cháu”.

Thiếu nhu yếu phẩm, sinh hoạt bất tiện, tàu về đất liền hiếm hoi, nhưng rồi tất cả những khó khăn ấy cũng xếp lại đằng sau khi hai cô giáo dần gắn bó với đảo. Những đứa trẻ miền biển có đôi mắt đen nháy và gương mặt nhuộm màu gió biển ngây thơ, đáng yêu được các cô coi như con mình. Sau thời gian đầu phải vận động từng nhà, giờ đây, việc học hành đã được phụ huynh quan tâm nhiều hơn. Lũ trẻ luôn rủ nhau đi học đầy đủ, có khi chỉ vì những lý do giản đơn, muốn gặp cô giáo, muốn chơi đùa cùng chúng bạn trên khoảnh sân nhỏ trước cửa lớp. Chị Hoàng Thị Ngọc, người mẹ có hai đứa con đang theo học tâm sự:

“So với đất liền thì không bằng các bạn được, nó thiếu thốn đủ thứ. Nhưng các cô cũng tận tình, con em tiến bộ hơn nhiều. Có mấy chị em ở đây cũng như làng xóm gần gũi nhau lắm, thường xuyên hỏi thăm, đi đâu cũng có cô, có trò và phụ huynh. Ngày nọ ngày kia ăn gì cũng có nhau hết”.

Biết các cô xa gia đình, đi lại vất vả, đôi khi họ lại dúi cho mớ cá, chia cho gói bánh vừa mang từ đất liền về. Chính tình cảm ấy đã níu chân các cô ở lại, “Sắp tới, nếu điều kiện cho phép thì mình vẫn muốn gắn bó với đảo”, hai cô giáo tâm sự. Rồi các cô khoe, năm nay, xóm đảo quây quần cùng gói bánh chưng, Tết này vui lắm.Nhưng có một niềm vui còn lớn hơn, đó là mùa xuân này, ngôi trường mới của đảo Trần sẽ được hoàn thiện. Ngôi trường lớn 3 tầng khang trang tựa lưng vào núi, được trang bị đầy đủ với các lớp học, các thiết bị như trên đất liền. Hành trình “gieo chữ” nơi đảo xa đã có thêm sự trợ giúp của Tổng Công ty Đông Bắc (Bộ Quốc phòng),cùng các đơn vị công binh góp sức xây dựng. Chị Nguyễn Thị Cảnh, hộ dân đầu tiên trên đảo vui mừng bảo:

 “Sang năm mới thì ngôi trường hoàn thiện, cơ sở vật chất tốt hơn, có giáo viên thêm sang, điều kiện học hành cũng đầy đủ hơn thì các cháu học hành sẽ tốt hơn. Tương lai ngôi trường xây xong thì các cháu không bị thiệt thòi như trước nữa”.

Năm 2016, dự án đưa điện lưới ra đảo Trần cũng được tỉnh Quảng Ninh triển khai.Trường học mới có điện sáng sẽlà ngôi trường mơ ước của những đứa trẻ sống giữa biển khơi. Còn với cha mẹ các em, mơ ước cho năm mới cũng thật giản đơn, mong cho cuộc sống đủ đầy, khấm khá hơn trước. Ngày Tết, chỉ cần có tấm bánh chưng, thấy lũ trẻ khoe nhau tấm áo mới trong nụ cười rạng rỡ là lúc nào cũng thấy như “mùa xuân đầu tiên” đang về.

Ngoài sân, lũ trẻ lao xao chào người lính biên phòng vừa vào thăm, rồi lại nắm tay nhau ùa ra sân vui đùa, tiếng cười như vang mãi trên trập trùng mặt sóng. Với ngôi trường mới, một mùa xuân mới sẽ đến với các em, mang sức sống nuôi dưỡng những mầm xanh đầu tiên đã gieo trên đảo Trần. Để các em lớn lên trở thành rừng dương bên sóng cả, vững chãi như cột cờ chủ quyền, như lá cờ Tổ quốc đang tung bay trên hòn đảo tiền tiêu của quê hương./.