Khánh Hoà: da ding k’coong cắh vêy chr’val hân đoo nắc bhươl cr’noon t’mêê.
Thứ hai, 00:00, 11/01/2016

Tước nâu cơy, tỉnh Khánh Hoà vêy 22/94 chr’val vêy ta xay moon bhrợ têng xang cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, hân đhơ cơnh đêếc cắh vêy chr’val hân đoo vêy ta xay moon bhrợ têng crêê cơnh xa nay n’nâu. Hân đhơ bấc c’moo n’nâu tỉnh Khánh Hoà nắc đớc đoọng bấc c’rơ k’rong bhrợ pazêng rau pr’đươi đoọng ha pazêng chr’val da ding k’coong âng tỉnh nắc pr’ắt tr’mông thu nhập âng đhanuôr da ding k’coong dzợ ếp

Xang 3 c’moo zư lêy, tước nâu cơy bhươn pa néh nghệ bhứah k’nặ 1 hecta âng a noo Cao Việt, manuýh Raglay, ắt cóh cr’noon Giang Mương, chr’val Khánh Phú, chr’hoong Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hoà ơy dal tơợ 3 – 5 mét, nắc tơớp váih đợ p’lêê tr’nơớp. L’lăm ahay, đhăm k’tiếc n’nâu vêy ta chóh atao, zên k’rong bhrợ cóh zập c’moo bấc, rau liêm choom m’bứi. Bơơn vêy UBND chr’hoong Khánh Vĩnh lêy pay bhrợ têng bh’rợ khuyến nông cóh xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, a noo Cao Việt lơi a tao xăl chóh pa néh nghệ. Xoọc đâu, manuýh câl nắc tước câl đhị bhươn pa néh lâng chr’nắp 8 r’bhâu đồng cóh muy kg. a noo Cao Việt rơơm kiêng pa néh nghệ nắc chô đơơng thu nhập nhâm mâng lấh mơ t’nơơm a tao.

Bh’rợ zư lêy t’nơơm pa néh công buôn lấh mơ lâng t’nơơm chr’nóh n’lơơng, vêy bh’ruy nắc ng’phun z’nươu. Zên k’rong bhrợ nắc m’bứi lấh mơ t’nơơm atao.

Hân đhơ cơnh đêếc, đợ bh’rợ chr’chóh b’bêết vêy ta lêy liêm choom bhlâng cơnh âng a noo Cao Việt nắc cắh ơy ta bhrợ têng bhứah cóh pazêng k’zệt pr’loọng đông cóh da ding k’coong Khánh Hoà. Bh’rợ bhrợ t’bhứah nắc zr’nắh k’đháp pa bhlâng tu đhanuôr n’jưáh cắh zập zên, cắh vêy kỹ thuật, nắc cắh nhâm loom ooy thị trường. t’coóh Nguyễn Đức Tuấn, Chủ tịch UBND chr’val Khánh Đông xay moon, nắc chr’val vêy đhr’năng kinh tế - xã hội z’zăng liêm choom âng chr’hoong Khánh Vĩnh, ha dzợ chr’val n’nâu nắc đhiệp bơơn bhrợ liêm xang 9/19 cr’noọ bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê. Ting cơnh t’coóh Tuấn, vel đông dzợ bấc cr’noọ bh’rợ k’đháp đoọng choom bhrợ têng, cơnh: thu nhập, đông ắt âng đhanuôr, môi trường, chợ, quy hoạch…

Tơợ c’moo 2011 tước nâu cơy, bấc bhlâng nắc k’rong bhrợ ooy c’lâng p’rang tu đợ rau ơy vêy âng chr’val Khánh Đông nắc m’bứi pa bhlâng. Zr’nắh k’đháp bhlâng nắc thu nhập lâng cr’noọ ooy pr’đươi văn hoá. Cóh ha y, cr’noọ bh’rợ nắc ta đang moon đhanuôr chóh bhrợ t’bhứah t’nơơm pay cha p’lêê, t’nơơm chr’nóh bha lâng âng chr’hoong, t’nơơm xoài, t’nơơm sầu riêng, t’nơơm pa néh, nắc vêy crêê cơnh cr’noọ xa nay ooy thu nhập.

Đhị đêếc cậ, đhị chr’hoong Khánh Sơn, apêê chr’val công đhiệp bơơn bhrợ liêm xang tơợ 9 tước 10 cr’noọ bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. 5 c’moo ahay, zập chr’val đhiệp k’rong bhrợ tơợ 800 ức tước 1 tỷ đồng, bấc bhlâng nắc đoọng bhrợ têng c’lâng p’rang. Tu c’năl âng đhanuôr acoon cóh dzợ cắh ơy lấh liêm choom, cắh ơy loóih lâng bh’rợ k’miáh zên đoọng bhrợ têng cớ, tu cơnh đêếc rau liêm choom âng chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn pa bhlâng ếp, thu nhập cắh nhâm mâng. T’coóh Lê Ngọc Bình, Chủ tịch UBND chr’hoong Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hoà prá:

C’năl âng đhanuôr dzợ bấc rau cắh liêm crêê. Pazêng bh’rợ pa bhrợ ta têng nắc liêm choom bhlâng, hân đhơ cơnh đêếc đợ pr’loọng đông ting bhrợ têng m’bứi pa bhlâng, tu cơnh đêếc bh’rợ bhrợ t’bhứah dzợ k’zíh. Đhanuôr cóh đâu m’bứi vêy k’rong bhrợ, tu cơnh đêếc rau liêm choom m’bứi, pay pa chô xang n’nắc đươi dua lứch… bêl văl xay bhrợ cớ nắc cắh zập zên bhrợ têng.

Tước nâu cơy, tỉnh Khánh Hoà ơy vêy 23,4% đợ chr’val bhrợ têng liêm xang bhươl cr’noon t’mêê, bhrợ têng liêm xang cr’noọ bh’rợ vêy ta xay moon cóh cr’chăl c’moo 2011 – 2015. Hân đhơ cơnh đêếc, bh’rợ cắh ma mơ mr’cơnh, cắh vêy chr’val hân đoo âng zr’lụ da ding k’coong, pa bhlâng zr’nắh k’đháp hân đoo vêy ta xay moon bhrợ têng liêm xang 19 cr’noọ bh’rợ. Lấh ooy rau tơớp bhrợ têng cắh rau vêy, zên k’rong bhrợ cắh bấc nắc tỉnh Khánh Hoà cắh ơy vêy bh’rợ t’bhlâng k’rong c’rơ âng xã hội, pa bhlâng nắc k’rong pazêng apêê doanh nghiệp bhrợ têng ooy zr’lụ bhươl cr’noon da ding k’coong. T’coóh Lê Đức Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà prá:

Bơr chr’hoong Khánh Sơn, Khãnh Vĩnh cắh vêy chr’val hân đoo bơơn bhrợ liêm xang cr’noỌ bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê. Azi xay bhrợ ooy chính scsh đoọng k’đơơng apêê doanh nghiệp, pazêng pr’loọng đông bhrợ têng ta béch. Nắc t’đui đoọng ngân sách đoọng bhrợ têng apêê chính sách n’nắc. Đớc đoọng ngân sách k’rong bhrợ crêê cơnh ooy cơ sở hạt tầng ha zr’lụ da ding k’coong n’nâu dzợ zr’nắh k’đháp; xay bhrợ bh’rợ pa bhrợ zazum, zr’lụ b’băn đoọng đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật.

Tỉnh Khánh Hoà t’bhlâng tước c’moo 2020 nắc vêy 56% đợ chr’val crêê cơnh xa nay bhươl cr’noon t’mêê, bh’rợ t’bil lơi chr’val cắh vêy bhươl cr’noon t’mêê cóh da ding k’coong. Đoọng bơơn bhrợ cơnh cr’noọ n’nâu, tỉnh Khánh Hoà t’bhlâng pay đoọng zên bhrợ têng lấh 2.100 tỷ đồng đoọng k’rong bhrợ bấc lấh mơ ooy zr’lụ da ding k’coong, bhrợ t’váih c’rơ đoọng xăl kinh tế, pa dưr dal pr’ắt tr’mông đoọng ha đhanuôr./.

 

Khánh Hòa: Miền núi “trắng” xã nông thôn mới

Đến nay, tỉnh Khánh Hòa có 22/94 xã được công nhận đạt chuẩn quốc gia xây dựng Nông thôn mới, thế nhưng không có xã miền núi nào được công nhận chuẩn này. Mặc dù nhiều năm nay tỉnh Khánh Hòa đã dành rất nhiều nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng cho các xã miền núi của tỉnh nhưng đời sống thu nhập của người dân miền núi còn ở mức thấp.

 

        Sau 3 năm chăm sóc, đến nay vườn mít nghệ rộng gần 1 héc ta của anh Cao Việt, người dân tộc Raglay, ở thôn Giang Mương, xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa đã cao từ 3 đến 5 mét, bắt đầu cho lứa trái đầu tiên. Trước đây, mảnh đất này được trồng mía, chi phí đầu tư hằng năm cao nhưng hiệu quả kinh tế thấp. Được UBND huyện Khánh Vĩnh chọn xây dựng mô hình khuyến nông trong chương trình xây dựng nông thôn mới, anh Cao Việt bỏ mía chuyển sang  trồng mít nghệ. Hiện nay, thương lái đến tận vườn đặt mua mít với giá 8 ngàn đồng/kg. Anh Cao Việt hy vọng cây mít nghệ sẽ cho thu nhập ổn định hơn cây mía “Công chăm sóc cây mít đơn giản hơn mấy cây khác, sâu cũng phun thuốc. Chi phí đầu tư chắc có lẽ thấp hơn cây mía.”
      Tuy vậy, những mô hình được coi là “điểm sáng” như của anh Cao Việt lại chưa phổ biến trong số hàng chục ngàn hộ gia đình ở miền núi Khánh Hòa. Việc nhân rộng cũng hết sức khó khăn vì người dân vừa thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, lại không an tâm về thị trường. Ông Nguyễn Đức Tuấn, Chủ tịch UBND xã Khánh Đông cho biết, là xã có điều kiện kinh tế- xã hội khá của huyện Khánh Vĩnh, nhưng xã này mới chỉ đạt 9/19 tiêu chí nông thôn mới. Theo ông Tuấn, địa phương còn nhiều tiêu chí rất khó đạt như: thu nhập, nhà ở dân cư, môi trường, chợ, quy hoạch, môi trường...

        Trong khi đó, tại huyện Khánh Sơn, các xã cũng chỉ đạt bình quân từ 9 đến 10 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. 5 năm qua, mỗi xã chỉ được đầu tư từ 800 triệu đến 1 tỷ đồng, chủ yếu là để xây dựng cơ sở hạ tầng. Do nhận thức của bà con đồng bào dân tộc còn hạn chế, chưa có thói quen tích lũy nguồn vốn để tái đầu tư nên năng suất cây trồng, vật nuôi thấp, thu nhập không ổn định. Ông Lê Ngọc Bình, Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa thừa nhận: “Nhận thức của bà con còn hạn chế. Các mô hình sản xuất là hiệu quả nhất nhưng mà số lượng hộ để làm mô hình thì rất là ít cho nên việc nhân rộng vẫn còn chậm. Bà con mình ít có đầu tư nên năng suất thấp, thu hoạch  rồi là tiêu xài... khi trở lại sản xuất lại thiếu nguồn vốn”.

 Đến nay, tỉnh Khánh Hòa đã có 23,4% số xã đạt tiêu chí xây dựng nông thôn mới, hoàn thành mục tiêu đề ra của giai đoạn 2011-2015. Tuy vậy, phong trào không đồng đều, chưa có xã nào thuộc vùng miền núi, đặc biệt khó khăn nào được công nhận hoàn thành 19 tiêu chí. Ngoài xuất phát điểm thấp, nguồn vốn đầu tư hạn chế thì tỉnh Khánh Hòa chưa có giải pháp tích cực để huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt là thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào vùng nông thôn miền núi. Ông Lê Đức Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Hai huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh không có xã nào đạt được tiêu chí nông thôn mới. Chúng ta cụ thể hóa ra chính sách để thu hút được doanh nghiệp, các hộ gia đình tổ chức sản xuất giỏi. Sẽ ưu tiên bố trí ngân sách để thực hiện các chính sách đó. Bố trí ngân sách đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng cho vùng núi hiện nay còn gặp khó khăn; Tổ chức sản xuất chuyên canh tập trung, vùng chăn nuôi tập trung để đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào.”

Tỉnh Khánh Hòa phấn đấu đến năm 2020 có 56% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, xóa việc “trắng” xã nông thôn mới ở miền núi. Để đạt mục tiêu này, tỉnh Khánh Hòa thu xếp nguồn vốn hơn 2.100 tỷ đồng để đầu tư nhiều hơn cho miền núi, tạo động lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống cho bà con./

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC