Lâng đhanuôr zâp acoon cóh zr’lụ k’noong k’tiếc cóh zâp chr’val Sì Lở Lầu, Ma Ly Chải, chr’hoong Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, zâp đhị k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung đhị vel đông nắc ơy ặt váih liêm gít ooy cr’noọ bh’rợ lâng bơơn đhanuôr lêy cơnh lêệ a’ham âng đay. Đhanuôr nắc ơy vêy đợ bhiệc bhrợ liêm chr’nắp, zâp t’ngay ặt đương goon zư t’noọl c’lặ lâng ơy đoọng kr’bhâu mét vuông k’tiếc đoọng ha bộ đội bhrợ padưr kè, zư lêy k’noong k’tiếc.

Pr’loọng đông đhanuôr Lý Diếu Soàn cóh vel Lao Chải, chr’val Sì Lở Lầu nắc pr’loọng đông vêy zên bơơn bhrợ tơợ lấh 1ha thảo quả đhị crâng đanư k’noong k’tiếc. hân đhơ lấh 60 c’moo, nắc zâp tuần, t’coóh zêng lướt lưm lêy ha’rêê tơợ 1 tước 2 chu. Bhiệc t’coóh taluôn vêy mặt đhị ha’rêê chóh bhrợ p’lêê nâu nắc đoọng bhrợ têng cơnh gr’hoót moon lâng cán bộ đồn biên phòng Sì Lở Lầu ooy đắh bhiệc lêy vêy c’lặ mốc 72 đăn đhị ha’rêê âng pr’loọng đông. Đoọng zư lêy k’tiếc chóh bhrợ âng pr’loọng đông, lâng chrooi pa’xoọng zư lêy c’lâng k’noong k’tiếc âng k’tiếc k’ruung, pr’loọng đông t’coóh cung ơy đoọng lấh 3.000 mét vuông k’tiếc truíh acoon tâm đhị k’noong k’tiếc đoọng bộ đội biên phòng bhrợ kè.

T’coóh Lý Diếu Soàn moon, ađay nắc ơy gr’hoót lâng cán bộ bhrợ têng liêm choom. Rơơm kiêng bhrợ têng cơnh gr’hoót moon liêm ta’níh nắc lêy lướt, lêy bhrợ xơợng đoọng chô xay moon cớ lâng bộ đội. lấh 10 c’moo hanua, ađay lâng zâp ngai cóh pr’loọng đông nắc ơy bơơn lêy k’zệt tu bhiệc bhrợ cắh liêm crêê c’lâng k’noong k’tiếc. cung vêy moon p’too đoọng ha ka ha riêng g’lúh đhanuôr 2 đắh k’noong k’tiếc oó lướt vốch bhrợ cắh liêm crêê đhị k’noong k’tiếc. lâng bhiệc bhrợ kè, tr’nơợp nắc cắh năl, lêy vêy chế độ. Bêl năl liêm gít hadợ apêê ga’rựa t’ha cắh gương mẫu đoọng k’tiếc nắc hâu choom moon đoọng apêê acoon a’châu ting chrooi đoọng tu râu liêm chr’nắp âng k’tiếc k’ruung. T’coóh Lý Diếu Soàn moon:

Tu c’năl bh’rợ cắh liêm choom, cắh năl gít râu chr’nắp liêm âng bhiệc bhrợ padưr kè k’noong k’tiếc, nắc k’đươi moon đền bù đoọng k’tiếc pr’loọng đông. Hân đhơ cơnh đêếc, bơơn apêê anoo biên phòng lâng chính quyền chr’val ơy bấc chu lướt xay moon đoọng acu năl bhiệc bhrợ padưr kè k’noong k’tiếc nắc đoo bhiệc bhrợ liêm chr’nắp đoọng nhà nước lâng đhanuôr cóh zr’lụ nâu. Bhiệc bhrợ nâu zúp bộ đội biên phòng lướt lêy cha’mêết liêm buôn, tơợ đêếc zư lêy an ninh têêm ngăn zr’lụ âng zi xoọc ặt mamung. Bêl năl gít, acu nắc ơy tình nguyện đoọng k’tiếc hadợ doọ râu chấc xay moon đoọng zên.

Cắh mưy đhêy đhị bhiệc đương zư lêy k’noong k’tiếc, c’lặ mốc, bấc c’moo đâu, đhanuôr Hà Nhì, Dao cóh zâp chr’val Sì Lở Lầu, Ma Ly Chải nắc ơy tự đoọng k’zệt r’bhâu mét vuông k’tiếc cóh c’lâng k’noong k’tiếc đhị vel đông đoọng bộ đội bhrợ padưr zư lêy c’lặ mốc, zư lêy k’noong k’tiếc. đợ pr’đợc Lý Diếu Soàn, Chẻo Chỉn Nụ cóh vel Lao Chải, chr’val Sì Lở Lầu cắh cậ Giàng Tả Mẩy cóh vel Tỷ Phùng, Lý A Sa cóh vel Gia Khâu, chr’val May Ly Chải nắc đợ tấm gương liêm chr’nắp tu k’tiếc k’ruung, tu đhanuôr đhị vel đông, apêê bơơn ta xay moon cơnh đợ c’lặ mốc mamung tu râu liêm chr’nắp zr’nưm âng k’tiếc k’ruung, t’bhlâng bhrợ têng lứch c’rơ bh’rợ âng đay ha dợ cắh xay moon râu rị đoọng ha đay.

T’coóh Tẩn Lao San, chủ tịch UBND chr’val Sì Lở Lầu đoọng năl, lâng đhanuôr zâp acoon cóh cóh vel đông, pr’ắt tr’mung âng apêê lấh mơ nắc g’nưm bhrợ ha’rêê, chóh bhrợ p’lêê p’coo, a’bhoo lâng a’rong. Đoọng vêy đợ đhị k’tiếc ha’rêê, k’tiếc ruộng t’mêê liêm đhị zr’lụ đăn k’noong k’tiếc, bấc lang ahay apêê a’chonh a’bhướp nắc ơy ma glúh cr’hộ cr’hăl bhrợ têng. Tu cơnh đâu nắc lêy bhrợ têng c’lâng xa’nay bhrợ padưr kè bhlâng lâng vel bhươl cung lưm bấc zr’nắh k’đhạp bêl pachô k’tiếc.

Tr’nơợp vêy c’lâng bhrợ padưr kè k’noong k’tiếc nắc bấc pr’loọng đông cắh đươi bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, xang bêl lướt đăng lêy, chính quyền chr’val đh’rứah lâng đồn biên phòng xay moon, k’đươi đhanuôr nắc đhanuôr cung xơợng. zâp pr’loọng đông cung đươi đh’rứah đoọng bộ đội biên phòng lâng chính quyền chr’val bhrợ padưr kè đoọng zư lêy k’noong k’tiếc. đhanuôr nắc năl gít c’lâng xa’nay bhrợ padưr kè nắc tu râu liêm chr’nắp zr’nưm âng k’tiếc k’ruung.

Cóh k’noong k’tiếc Phong Thổ, bhiệc đhanuôr tự pấh k’đhơợng zư c’lâng k’noong k’tiếc, c’lặ mốc bấc bhlâng, bhiệc đoọng k’tiếc bhrợ c’lâng, bhrợ padưr kè k’noong k’tiếc cung zăng bấc. bấc c’moo đâu, zâp pr’loọng đông đhanuôr Mông, Dao, Hà Nhì truíh toor c’lâng k’noong k’tiếc nắc ơy tự ặt zư lêy c’lặ mốc lâng đoọng k’zệt hécta k’tiếc nông nghiệp, lâm nghiệp truíh tâm đoọng bhrợ kè k’noong k’tiếc. đhanuôr cóh đâu zêng năl gít, bhiệc bhrợ padưr kè nắc xa’nay bh’rợ quốc phòng tu râu liêm chr’nắp zr’nưm âng k’tiếc k’ruung. Hadợ c’lặ mốc, k’noong k’tiếc nắc dzợ k’tiếc k’ruung, zư têêm ngăn đoọng ha vel bhươl đay,

Thiếu tá Lù Văn Chung, chính trị viên đồn biên phòng Sì Lở Lầu, chr’hoong Phong Thổ đoọng năl, bấc c’moo nua, đồn biên phòng Sì Lở Lầu nắc ơy pazưm lâng cấp uỷ, chính quyền vel bhươl đoọng xay moon, k’đươi đhanuôr đh’rứah lêy cha’mêết zư lêy chủ quyền an ninh k’noong k’tiếc. lâng c’lâng bh’rợ pay đhanuôr bhrợ tơơm ríah, đồn nắc ơy lêy cha’mêết, k’đươi đhanuôr zước pấh bhrợ zâp tổ, đội tự k’đhơợng zư c’lâng k’noong k’tiếc, c’lặ mốc, tự k’đhơợng zư an ninh vel bhươl. Tước đâu, đồhn nắc ơy bhrợ padưr 10 tổ an ninh lâng tổ tự k’đhơợng zư cóh 10 vel bhươl đoọng zư lêy k’đươi bơơn 10 tổ, lấh 600 pr’loọng, 15 tô bhúh, lâng k’noọ 2.400 manứih pấh bhrợ bh’rợ tự k’đhơợng zư lêy lấh 30,5km c’lâng k’noong k’tiếc, 9 c’lặ mốc têêm ngăn. Thiếu tá Lù Văn Chung đoọng năl:

Cán bộ biên phòng nắc ơy pazưm lâng cán bộ vel đông đoọng xay moon nắc đhanuôr vêy choom năl. Xang nặc đhanuôr nắc ơy lướt đh’rứah, zooi zúp biên phòng lâng đoọng k’tiếc doọ chấc xay moon, zước nhăn râu rị. ooy cr’chăl xay bhrợ nắc đhanuôr chrooi đoọng t’ngay công, chrooi đoọng c’rơ bh’rợ đoọng xay bhrợ kè liêm crêê c’lâng pr’lướt.

K’noong k’tiếc cóh loom đhanuôr lâng loom đhanuôr nắc đoo k’noong k’tiếc. nắc cắh mưy c’lâng bh’rợ bhrợ têng âng đợ apêê lính biên phòng cóh zâp chr’val Sì Lở Lầu, Ma Ly Chải nắc ơy tước ooy zâp đồn biên phòng truíh c’lâng k’noong k’tiếc Lai Châu. Xoọc đâu, k’noong k’tiếc nắc lalua nặc vel bhươl âng manứih lính biên phòng. Lâng đhanuôr k’noong k’tiếc nắc lalua đợ chiến sĩ biên phòng cắh vêy t’boọ đơơng quân hàm, zâp t’ngay ặt đương goon zư liêm nhâm đhị k’noong k’tiếc./.

Biên giới trong lòng dân

 Với đồng bào các dân tộc vùng biên ở các xã Sì Lở Lầu, Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, mỗi tấc đất biên cương của Tổ quốc trên địa bàn đã ghi sâu trong tâm trí và được bà con coi như máu thịt của mình. Bà con đã có những việc làm thiết thực, hàng ngày trông coi cột mốc và đã hiến hàng nghìn mét vuông đất cho bộ đội xây kè, bảo vệ biên giới.

 Gia đình nông dân Lý Diếu Soàn ở bản Lao Chải, xã Sì Lở Lầu là hộ gia đình có nguồn thu nhập chính từ hơn 1 héc ta thảo quả trên cánh rừng giáp biên. Mặc dù đã hơn 60 tuổi, nhưng mỗi tuần, ông đều đi thăm nương từ một đến hai lần. Việc ông thường xuyên có mặt tại nương thảo quả là để thực hiện cam kết với cán bộ Đồn Biên phòng Sì Lở Lầu về việc trông coi cột mốc 72 ở ngay sát nương thảo quả của gia đình. Để bảo vệ diện tích thảo quả của gia đình, và góp phần bảo vệ đường biên quốc gia, gia đình ông cũng đã hiến hơn 3.000 mét vuông đất dọc suối trên biên giới để bộ đội biên phòng xây kè.

Ông Lý Diếu Soàn tâm sự: Mình đã cam kết với cán bộ làm phải làm cho bằng được. Muốn thực hiện lời hứa nghiêm túc thì phải đi, phải nhìn, phải nghe để về báo cáo lại với bộ đội. Hơn 10 năm qua, mình và mọi người trong gia đình đã phát hiện hàng chục vụ vi phạm đường biên. Mình cũng đã nhắc nhở cho hàng trăm lượt người dân hai bên biên giới không đi ngang về tắt, không vi phạm quy chế biên giới. Đối với việc xây kè, ban đầu mình không hiểu, nên có đòi chế độ. Khi hiểu ra rồi, mình lại là người lớn tuổi mà không gương mẫu hiến đất, thì bảo làm sao được con cháu hy sinh vì lợi ích quốc gia. Ông Lý Diếu Soàn nói: “Vì nhận thức còn hạn chế, tôi chưa hiểu rõ được ý nghĩa của việc xây kè biên giới, nên nhất quyết đòi đền bù cho đất của gia đình. Nhưng được các anh biên phòng, cùng với chính quyền xã đã nhiều lần đến giải thích cho tôi hiểu việc xây kè biên giới là việc làm có lợi cho nhà nước và bà con nhân dân ở khu vực này. Việc làm này giúp Bộ đội Biên phòng đi tuần tra dễ dàng, từ đó giữ gìn an ninh trật tự khu vực mà chúng tôi đang sinh sống. Khi hiểu ra, tôi đã tình nguyện hiến đất mà không có bất cứ đòi hỏi nào khác.”

Không chỉ dừng lại ở việc trông coi đường biên mốc giới, nhiều năm nay, đồng bào Hà Nhì, Dao ở các xã Sì Lở Lầu, Ma Ly Chải đã tự nguyện hiến hàng chục nghìn mét vuông đất trên tuyến biên giới ở địa phương để bộ đội xây kè bảo vệ cột mốc, bảo vệ biên giới. Những cái tên Lý Diếu Soàn, Chẻo Chỉn Nụ ở bản Lao Chải (xã Sì Lở Lầu) hay Giàng Tả Mẩy ở bản Tỷ Phùng, Lý A Sa ở bản Gia Khâu (xã May Ly Chải) là những tấm gương tiêu biểu vì nước, vì dân ở địa phương. Họ được nhắc đến như những “cột mốc sống” vì lợi ích chung của quốc gia, sẵn sàng hy sinh nợi ích riêng bản thân, gia đình mà không đòi hỏi quyền lợi cho riêng mình.

Ông Tẩn Lao San, Chủ tịch UBND xã Sì Lở Lầu cho biết: Đối với đồng bào các dân tộc ở địa phương, kinh tế của họ chủ yếu phụ thuộc vào nương rẫy, vào cây thảo quả và cây ngô, cây sắn. Để có được diện tích đất nương, đất ruộng tươi tốt ở khu vực giáp biên, nhiều đời nay cha ông họ đã phải đổ mồ hôi, công sức để khai phá. Vì vậy mà ban đầu thực hiện chủ trương xây kè chính quyền và địa phương cũng gặp nhiều khó khăn khi giải phóng mặt bằng. “Ban đầu có chủ trương xây kè biên giới thì nhiều gia đình không nhất trí. Nhưng mà sau khi đi đo đạc, chính quyền xã cùng với Đồn biên phòng tuyên truyền, vận động dân nên bà con cũng nghe ra. Các gia đình cũng nhất trí để bộ đội biên phòng và chính quyền xã xây kè để bảo vệ biên giới. Bà con đã hiểu rằng chủ trương xây dựng kè cùng là vì lợi ích chung của quốc gia.” Ông Tẩn Lao San nói.

Ở nơi vùng cao biên giới Phong Thổ, chuyện người dân tự nguyện tham gia tự quản đường biên, mốc giới có rất nhiều, chuyện hiến đất để làm đường, xây kè biên giới cũng không ít. Nhiều năm nay, các gia đình đồng bào Mông, Dao, Hà Nhì dọc biên giới đã tự nguyện bám biên trông coi cột mốc và hiến hàng chục héc ta đất nông nghiệp, lâm nghiệp dọc suối để xây kè biên giới. Đồng bào nơi đây đều hiểu rằng, việc xây kè là công trình quốc phòng vì lợi ích chung của quốc gia. Còn cột mốc, còn biên giới là còn tổ quốc, còn sự biên yên cho bản làng mình.

Thiếu tá Lù Văn Chung, Chính trị viên Đồn Biên phòng Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ cho biết: Những năm qua, Đồn Biên phòng Sì Lở Lầu đã chủ động phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động để quần chúng nhân dân cùng tham gia tuần tra bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới. Với phương châm “lấy dân làm gốc”, Đồn đã tiến hành khảo sát, vận động bà con đăng ký tham gia các tổ, đội tự quản đường biên, cột mốc, tự quản an ninh thôn bản. Đến nay, Đồn đã xây dựng được 10 tổ an ninh nhân dân và tổ tự quản ở 10 thôn bản để bảo vệ an ninh trật tự; vận động được 10 tổ, hơn 600 hộ, 15 dòng họ, với gần 2.400 người tham gia phong trào tự quản bảo vệ hơn 30,5km đường biên, 9 cột mốc an toàn. Thiếu tá Lù Văn Chung cho biết: “Cán bộ biên phòng đã kết hợp với cán bộ địa phương để tuyên truyền thì bà con mới hiểu. Sau đó thì bà con đã đồng tình ủng hộ biên phòng và hiến đất mà không đòi đền bù. Và trong quá trình triển khai thì bà con cũng góp công, góp sức để triển khai xây kè đúng tiến độ.”

Biên giới trong lòng dân và lòng dân chính là biên giới. Đó không chỉ là phương châm hành động của những người lính biên phòng ở các xã Sì Lở Lầu, Ma Ly Chải mà đã lan tỏa đến tất cả các đồn biên phòng trên dọc tuyến biên giới Lai Châu. Giờ đây, biên giới đã thực sự là quê hương của người lính biên phòng. Và người dân biên giới đã thực sự là những chiến sỹ biên phòng không mang quân hàm, hàng ngày bám trụ vững chắc trên biên giới./.