Tợơ bhiệc lêy chr’mếêt, xăl t’mêê apêê nông, lâm trường cóh prang k’tiếc k’ruung đoọng lêy, bhiệc k’đhợơng lêy k’tiếc nông, lâm trường xoọc ta lơi cắh ngai pa ghít lêy, bhrợ lất cơnh quy định đắh bhiệc câl bhlêy, đoọng ha pân lơơng đươi dua, xăl cơnh đươi dua. Pazêng apêê nông, lâm trường t’mêê bhrợ têng bhiệc xăl cơnh bhrợ têng ha dợ căh ơy xăl đắh k’đhợơng lêy doanh nghiệp, pa dưr dal bh’nơơn k’đhợơng lêy, đươi dua k’tiếc k’bunh.

            Truíh mị đắh c’lâng vel bhươl đhị apêê chr’val Vân Hoà, Yên Bài, chr’hoong Ba Vì, cóh pazêng đhăm k’tiếc khoán, xăl tu pa dưr pr’dzoọng zr’lụ băn bh’năn, ch’chóh b’bếêt, nang chè… bấc biệt thự bơơn ta chóh bhrợ đhị đhăm k’tiếc bhrợ têng âng Công ty cổ phâng Việt-Mông. Bấc bhlầng apêê c’la biệt thự nâu lâng đhăm bhứah k’ra bhầu m2 zêng tợơ lơơng tước ooy đâu câl đhăm k’tiếc đớp pay khoán 50 c’moo âng nông trường Việt-Mông. Apêê bh’rợ tr’câl tr’bhlêy zêng xrắ đhị bh’ar bhlưa ma nuýh câl lâng ma nuýh pa câl. Tu đhăm k’tiếc nâu cắh vêy ngai k’đhợơng lêy tu cơnh đếêc nắc UBND chr’val Yên Bài cắh choom chứng nhận bhiệc đoọng đươi dua bhlưa zập đắh. t’coóh Nguyễn Đức Thiệp, Trưởng vel Việt Yên, chr’val Yên Bài, đoọng năl:

            Cóh cr’chăl a hay vêy bơr pêê chr’nắc xăl đoọng đươi dua k’tiếc. nắc cơnh bhiệc tr’zệêng k’tiếc k’bunh bêl cắh ơy xăl đoọng ha vel đong k’đhợơng lêy, chr’val nắc muy bhrợ têng đắh tệêm ngăn. Chr’val cắh ơy năl ghít đhăm k’tiếc t’coóh A, pa căn B ha‘mơ đoọng bhrợ têng, đắh tr’zệêng k’tiếc k’bunh nắc căh ơy choom bhrợ têng bhlếh lơi.

            Nông trường zr’ziêng Việt Nam – Mông Cổ bơơn ta bhrợ t’váih tợơ c’moo 1984 lâng dhăm k’tiếc lấh 1.100ha, âng vel đong thị xã Sơn Tây lâng chr’hoong Ba Vì. Lấh bêl cổ phần hoá, Công ty cổ phâng Việt-Mông bơơn zao đoọng lấh 29ha, cóh pazêng 942ha. XoỌc đâu công ty nắc đươi dua k’nặ 6,4ha mơ dzợ lấh 23ha lalăm a hay nắc zao đoọng ha pêê pr’loọng đong đhanuôr cắh ơy chroót pa chô. Cơnh đếêc, t’ping lêy số liệu báo cáo âng UBND chr’hoong Ba Vì nắc đhăm k’tiếc lấh bil dâng 200ha lâng cắh năl ghít ngai xoọc k’đhợơng lêy, đươi dua. Bhiệc pay k’đhợơng k’tiếc k’bunh tợơ Nông trường Việt-Mông nắc bơơn bhrợ têng ting cơnh số liệu xrắ ha dợ cắh lêy pa zao đoọng cóh lalua, đhăm k’tiếc pa zao cung cắh lalua ghit liêm lâng cắh vêy bh’ar xrắ n’đoo liêm choom, zập zêng cơnh quy định. Chủ tịch UBND chr’val Yên Bài, Nguyễn Thế Chiến đoọng năl:

            Apêê nắc muy prá xay 2 ch’nắc a năm, chính quyền cắh vêy xác nhận zao dịch zr’lụ Việt Mông. Dưr váih đhr’năng tr’zệêng k’tiếc tu trích lục Việt Mông căh ghít liêm cơnh bản đồ 299, pa tếêt bhlưa cắh  ghít liêm tu cơnh đếêc nắc k’đháp đoọng ha chính quyền vel bhươl.

            Cóh vel đong chr’hoong Ba Vì vêy tước 111 r’bhầu hecta k’tiếc nông, lâm trường lalăm a hay zao đoọng 12 đơn vị. lấh bêl Nghị định 01/NĐ-CP đắh zao khoán k’tiếc đoọng ha cán bộ công nhân viên lâng apêê lơơng. Bấc bhlầng apêê nông lâm trường zêng cắh trực tiếp bhrợ têng. Báo cáo âng UBND chr’hoong Ba Vì xay moon ghít, tu cắh pa ghít đhị k’đhợơng bhrợ đhị cr’chăl đanh nắc đhr’năng xăl đoọng đươi dua k’tiếc dưr váih bấc k’rơ. Bơr pêê đơn vị âng Công ty Cổ phâng Việt – Mông, Trng tâm pa chắp lêy k’roọc lâng clung bhơi Ba Vì, Trạm thuỷ sản Suối Hai… ơy zao  khoán k’tiếc nông trường cắh crêê ma nuýh quy định. Tợơ ơy zao khoán nắc cắh ch’mếêt lêy ta luon, cắh toọm bhrợ ngai đươi dua k’tiếc cắh crêê cơnh gr’hoót. Bấc đơn vị  k’đhợơng lêy k’tiếc nắc tự ý xăl cơnh đươi dua, bhrợ têng đong cóh k’tiếc bhươn. Pa bhlầng nắc đươi dua k’tiếc đhị apêê đơn vị bhrợ têng nông, lâm, nghiệp zêng cắh vêy âng chô bh’nơơn, nộp zên ngân sách nắc m’bứi. t’coóh Nguyễn Đình Lan, Phó trưởng phòng Tài nguyên môi trường chr’hoong Ba Vì đoọng  năl: bêl vêy k’bhúh ch’mếêt lêy âng apêê bộ ban, ngành cắh cợ âng thành phố Hà Nội nắc cắh năl ngai bhrợ c’la âng doanh nghiệp nâu đoọng lêy bhrợ bhiệc tu crêê ta pa câl đhị bấc ngai:

            Bhiệc pa câl k’tiếc cắh cợ zao thầu khoán nắc a zi cung cắh năl ghít lâng cắh mặ k’đhợơng bhrợ tu k’tiếc âng nông lâm trường âng apêê bộ k’đhợơng lêy… tr’zệêng k’tiếc, vel bhươl kiêng bhlếh lơi ha dợ cơ quan k’đhợơng lêy nắc cắh đoọng.

            Ting cơnh báo cáo, pazêng đhăm crâng lâng k’tiếc lâm nghiệp âng thành phố Hà Nội nắc 28.851ha. bhrợ têng chính sách pháp luật đắh k’tiếc k’bung đhị apêê nông, lâm trường, trạm trại cr’chăl tợơ c’moo 2004-2014, apêê cơ quan chức năng thành phố Hà Nội t’mêê bhrợ têng liêm xang bhiệc thanh tra, ch’mếêt lêy 18 đơn vị bhrợ têng k’tiếc đhị 30 zr’lụ cóh vel đongh apêê quận, chr’hoong…bh’nơơn đoọng lêy, 11 đơn vị ơy tự ý tr’pác, pa câl đong, k’tiếc ắt cắh cợ đoọng ha cán bộ, công nhân viên, c’la ma nuýh lơơng vắ k’tiếc cắh crêê xa nay. Dưr váih đhr’năng nâu nắc k’rơ bh’rợ k’đhợơng lêy âng c’la đươi dua k’tiếc lâng chính quyền vel bhươl cắh ơy rợơng griing, bhiệc pa zưm bhrợ têng căh ghít liêm. Bh’rợ bhrợ têng hồ sơ, zao k’tiếc âng cơ quan k’đhợơng lêy cắh liêm, zao k’tiếc cung cắh xrắ đhị bh’ar crêê xa nay, apêê nắc prá lâng boóp cắh cợ xrắ cóh bh’ar lâng têy bhrợ váih đhr’năng bấc ngai tr’zệêng, kiện tụng cắh vêy pr’đợơ n’đoo đoọng bhrợ têng, bhlếh lơi.

            Đhị g’lúh pr’họp 41 âng UBTV QH đoỌng boóp p’rá đắh Báo cáo bh’nơơn ch’mếêt lêy bhiệc bhrợ têng chính sách, pháp luật đắh k’đhợơng lêy, đươi dua k’tiếc đhị apêê nông trường, lâm trường quốc doanh cr’chăl 2004-2014, bấc bhlầng apêê đại biểu moon, nắc lêy vêy cơnh bhrợ têng cóh bhiệc pa chô pazêng đhăm k’tiếc đươi dua cắh vêy âng chô bh’nơơn đoọng zao cớ ha apêê đhanuôr k’đhợơng lêy, chóh crâng, bhrợ têng, chroi k’rong pa dưr dal pr’ắt tr’mông âng đhanuôr, pa dưr kinh tế-xã hộ. đh’rứah nắc bhrợ têng ghít trách nhiệm âng apêê bộ, ngành, vel đong cóh bhiệc k’đhợơng lêy, zao k’tiếc ha pêê lâm, nông trường quốc doanh ha dợ đươi dua k’tiếc cắh vêy bh’nơơn, lâng dưr váih râu cắh liêm, lơi apêê doanh nghiệp bhrợ têng cắh vêy âng chô bh’nơơn. Apêê đại biểu cung k’đươi  moon nắc lêy ch’mếêt, toọm bhrợ đoọng ha pêê bh’rợ đắh đươi dua k’tiếc k’bunh đhị apêê nông, lâm trường./.

ĐẤT NÔNG LÂM TRƯỜNG:QUẢN LÝ CÒN LỎNG LẺO, SỬ DỤNG KHÔNG HIỆU QUẢ

            Qua rà soát, sắp xếp, đổi mới các nông, lâm trường trên cả nước cho thấy, công tác quản lý đất nông, lâm trường đang bị buông lỏng, vi phạm quy định về việc mua bán, chuyển nhượng, chuyển mục đích sử dụng. Hầu hết các nông, lâm trường mới thực hiện chuyển đổi hình thức vẫn chưa có sự thay đổi về quản trị doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai.

Dọc bên đường liên thôn ở các xã Vân Hoà, Yên Bài, huyện Ba Vì, trên những mảnh đất khoán, thay vì hình ảnh những khu chăn nuôi, trồng trọt, đồi chè… nhiều biệt thự được xây dựng trên phần đất sản xuất của Công ty cổ phần Việt- Mông. Đa số chủ của các biệt thự với hàng nghìn m2 đất này đều từ nơi khác đến mua lại diện tích nhận khoán 50 năm của công nhân nông trường Việt- Mông. Các giao dịch mua bán đều chỉ được ghi nhận bằng giấy viết tay giữa người bán và người mua. Do diện tích đất này không ai quản lý nên Ủy ban nhân dân xã Yên Bài không thể chứng nhận việc chuyển nhượng giữa các bên. Ông Nguyễn Đức Thiệp, Trưởng thôn Việt Yên, xã Yên Bài, cho biết:

 Trong thời gian vừa qua có một số người dân chuyển nhượng với nhau. Ngay như việc tranh chấp đất đai  khi chưa chuyển về địa phương quản lý xã chỉ giải quyết vấn đề an ninh trật tự. Xã chưa nắm được diện tích ông A bà B là bao nhiêu để giải quyết, vấn đề tranh chấp đất đai là chưa giải quyết được.

Nông trường hữu nghị Việt Nam – Mông Cổ được thành lập từ năm 1984 với tổng diện tích là hơn 1.100ha, thuộc địa phận thị xã Sơn Tây và huyện Ba Vì. Sau khi cổ phần hóa, Công ty cổ phần Việt -Mông được giao trên 29 ha, trong tổng số khoảng hơn 942 ha. Hiện công ty mới chỉ sử dụng gần 6,4 ha, còn hơn 23 ha trước kia giao cho các hộ dân vẫn chưa trả lại. Như vậy, so sánh số liệu theo báo cáo của Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì thì diện tích đất đã bị thất lạc mất khoảng 200 ha và không rõ ai đang quản lý, sử dụng. Việc tiếp nhận đất đai từ Nông trường Việt- Mông chỉ được tiến hành theo số liệu ghi trên sổ sách mà không tiến hành bàn giao trên thực địa, diện tích đất bàn giao cũng không thực sự cụ thể, rõ ràng và không có các giấy tờ, hồ sơ pháp lý đầy đủ theo quy định. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Yên Bài Nguyễn Thế Chiến cho biết:

 Họ chỉ giao dịch 2 người với nhau, chính quyền không xác nhận giao dịch khu vực Việt Mông. Xảy ra tranh chấp nhiều vì trích lục Việt Mông không cụ thể như bản đồ 299, ranh giới cụ thể không rõ nên rất khó khăn cho chính quyền địa phương. 

Trên địa bàn huyện Ba Vì có tới 111 nghìn ha đất nông, lâm trường trước đây giao cho 12 đơn vị. Sau khi Nghị định 01/NĐ-CP về giao khoán đất sử dụng vào mục đích nông, lâm nghiệp, các đơn vị đã thực hiện giao khoán cho cán bộ công nhân viên và các đối tượng khác. Phần lớn các nông lâm trường đều không trực tiếp sản xuất. Báo cáo của Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì nêu rõ, do buông lỏng quản lý thời gian dài nên tình trạng chuyển nhượng, cho thuê trái phép, biến đất đồi rừng thành biệt thự, nhà nghỉ diễn ra phổ biến. Một số đơn vị của Công ty cổ phần Việt -Mông, Trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì, Trạm thủy sản Suối Hai… đã giao khoán đất nông trường không đúng đối tượng quy định. Sau khi giao khoán không thường xuyên kiểm tra đối chiếu với hợp đồng khoán, không xử lý trường hợp sử dụng đất không đúng hợp đồng nhận khoán. Nhiều đơn vị được giao quản lý đất đã tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng, cho làm nhà trên đất vườn. Đặc biệt là sử dụng đất tại các đơn vị sản xuất nông, lâm, nghiệp đều kém hiệu quả, nộp ngân sách đều ở mức thấp. Ông Nguyễn Đình Lan, Phó Trưởng phòng Tài nguyên môi trường huyện Ba Vì cho biết: Khi có đoàn kiểm tra của các bộ, ban, ngành hoặc của thành phố Hà Nội thì không biết ai là chủ của doanh nghiệp này để liên hệ làm việc vì đã bị bán qua tay nhiều người:

Việc bán đất  hay giao thầu khoán chúng tôi cũng không nắm được chính xác mà cũng không quản lý được vì đất nông lâm trường do các bộ quản lý.. tranh chấp địa phương muốn giai quyết  nhưng cơ quan chủ quản không đồng ý.

 Theo báo cáo, tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp của thành phố Hà Nội là 28.851 ha. Thực hiện chính sách pháp luật về đất đai tại các nông, lâm trường, trạm trại giai đoạn từ năm 2004 đến 2014, các cơ quan chức năng thành phố Hà Nội vừa tiến hành thanh tra, kiểm tra 18 đơn vị sử dụng đất tại 30 địa điểm trên địa bàn các quận, huyện…Kết quả cho thấy, 11 đơn vị đã tự ý phân chia, bán nhà, đất ở hoặc cho cán bộ, công nhân viên, cá nhân khác thuê trái phép. Nguyên nhân là vai trò quản lý của chính chủ sử dụng đất và chính quyền địa phương còn mờ nhạt, việc phối hợp chưa chặt chẽ. Công tác lập hồ sơ, giao đất của cơ quan quản lý còn lỏng lẻo, giao đất cũng không ghi trên một giấy tờ hợp lệ nào mà chỉ giao trên miệng hoặc ghi trên sổ sách dẫn đến nhiều trường hợp tranh chấp, kiện tụng không có căn cứ nào để giải quyết.

Tại phiên họp thứ 41của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh giai đoạn 2004 – 2014, đa số các đại biểu cho rằng, cần có thái độ kiên quyết trong thu hồi những diện tích đất sử dụng thiếu hiệu quả để giao lại cho người dân quản lý, trồng rừng, sản xuất, góp phần nâng cao đời sống người dân, phát triển kinh tế- xã hội.  Đồng thời tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc quản lý, giao đất cho các lâm, nông trường quốc doanh nhưng sử dụng thiếu hiệu quả, thậm chí phát sinh tiêu cực, kiên quyết giải thể các doanh nghiệp nông, lâm nghiệp làm ăn kém hiệu quả.  Các đại biểu cũng kiến nghị cần thanh tra, xử lý triệt để các vi phạm về sử dụng đất đai tại các nông, lâm trường./.