Tơợ c’moo 2005, tỉnh Quảng Trị bhrợ têng c’lâng xa’nay Pazao crâng a’bhưi đoọng ha cha’nặc manứih, pr’loọng đông đhanuôr zư lêy lâng đươi dua tơợ crâng cóh 2 chr’hoong k’coong ch’ngai Hướng Hoá lâng Đăk Rông. Nâu đoo nắc mưy c’lâng bh’rợ zư lêy za’nươr ooy c’năl bh’rợ, kinh nghiệm truyền thống lâng cr’noọ cr’niêng âng đhanuôr. Ooy đâu, chrooi pa’xoọng padưr dal đhr’năng bh’rợ lâng t’bhlâng pazưm bhrợ, tr’pác kinh nghiệm âng zâp đắh crêê tước đoọng k’đhơợng zư zâp râu pr’đươi đắh crâng liêm nhâm đoọng padưr dal pr’ắt tr’mung văn hoá, tinh thần âng zâp đhanuôr acoon cóh ắt mamung đăn crâng.

Bhrợ têng c’lâng xa’nay pazao crâng a’bhưi đoọng ha cha’nặc manứih, pr’loọng đông, đhanuôr k’đhơợng zư lêy lâng đươi dua râu liêm chr’nắp đắh crâng, hạt kiểm lâm chr’hoong Đăk Rông, tỉnh Quảng Trị ơy pazưm lâng zâp chr’val bhrợ têng bấc g’lúh xay moon, k’đươi tước zâp đhanuôr, zúp đhanuôr năl gít lấh mơ âng bhiệc k’đhơợng zư crầng. tơợ đêếc, đhanuôr năl gít bhiệc zư lêy crâng, bơơn bhrtợ bấc zên, padưr paliêm pr’ắt tr’mung lâng têêm ngăn liêm ma mơ âng nhà nước lâng đhanuôr trực tiếp k’đhơợng zư. tu cơnh đâu, bhiệc bhrợ pa’hư crâng cóh chr’hoong Đăk Rông xiêr bấc. t’coóh Hồ Văn Đeng, đhanuôr cóh chr’val Tà Long, chr’hoong Đak Rông xay moon:

Đhanuôr xoọc đâu bhrợ zư liêm choom, apêê ơy năl đắh luật lâng quy ước ơy bhrợ padưr. Zâp ngai đhanuôr zêng bơơn đươi zư lêy crâng, zư lêy crâng đenh đươnh lâng liêm nhâm lấh.

Tỉnh Quảng Trị vêy 2 chr’hoong k’coong ch’ngai nắc Hướng Hoá lâng Đakrông, pazêng k’tiếc crâng a’bhưi lấh 110 r’bhâu ha. Bấc nặc đhanuôr ắt mamung đăn crâng a’bhưi nắc đhanuôr acoon cóg Vân Kiều, Pa Cô. Pr’ắt tr’mung zr’nắh k’đhạp, ta’bhứch bấc, lấh mơ nắc g’nưm ooy crâng nắc buôn dưr váih bhiệc bhrợ pa’hư crâng. Bhrợ têng c’lâng bh’rợ Pazao crâng a’bhưi đoọng ha cha’nặc manứih, pr’loọng đông, đhanuôr zư lêy lâng bơơn đươi râu liêm chr’nắp đắh crâng, hạt kiểm lâm 2 chr’hoong nắc ơy bhrợ têng bhiệc lêy cha’mêết crâng, pác đoọng ooy đhanuôr lâng pr’loọng đông k’đhơợng zư. bh’rợ bhrợ têng zâp bhr’dzang pazao crâng vêy râu ting pấh âng đhanuôr nắc bhiệc pazao crâng liêm choom, doọ vêy tr’zêệng, tr’vay âng đhanuôr. Đhanuôr xang bêl pazao đoọng crâng nắc ơy xay bhrợ zâp bh’rợ cơnh bhrợ padưr Ban k’đhơợng zư lâng zâp tổ lêy cha’mêết, zư lêy crâng, thành viên âng tổ nắc đợ apêê liêm chr’nắp lâng vêy trách nhiệm bơơn đhanuôr lêy pay lâng bơơn UBND chr’val quyết định. Xang lấh 10 c’moo bhrợ têng, đhanuôr lâng pr’loọng đông đhị tỉnh Quảng Trị nắc ơy k’đhơợng zư lêy liêm choom lấh 11 r’bhâu ha crâng ta pazao đoọng. bhiệc bhrợ têng pa’hư crâng bhrợ ha’rêê, bơơn bhrợ n’loong lâng penh bơơn a’chim a’đhắh cung xiêr, zâp g’lúh roóh cát crâng cung doọ dzợ váih. T’coóh Hoàng Đức Doanh, chi cục trưởng chi cục lâm nghiệp Quảng Trị đoọng năl:

Ooy cr’chăl nâu a’tốh, tỉnh nắc t’bhlâng bhrợ t’bhứah bhiệc pazao crâng đoọng ha đhanuôr k’đhơợng zư. đhanuôr zư lêy liêm choom crâng nắc vêy bơơn đươi râu liêm chr’nắp đắh crâng.

Lalua lêy đhị tỉnh Quảng Trị, bhiệc pazao crâng đoọng ha đhanuôr k’đhơợng zư nắc ơy bơơn liêm choom đắh bhiệc zư lêy crâng lâng padưr dal pr’ắt tr’mung, têêm ngăn bơơn bhrợ đoọng ha đhanuôr. Xoọc đâu Quảng Trị xoọc t’bhlâng padưr k’rơ bh’rợ xay moon, padưr dal c’năl bh’rợ đoọng ha đhanuôr, pachoom đhr’năng bh’rợ đoọng ha cán bộ k’đhơợng zư lâng cán bộ kỹ thuật đoọng bhrợ têng bhiệc lêy cha’mêết, bhrợ têng c’lâng bh’rợ pazao crâng cung cơnh paliêm 2, 3 chế độ chính sách đoọng bhrợ pr’đợơ k’đươi moon đhanuôr pấh k’đhơợng zư lêy crâng./.