Cơnh lâng loom luônh kiêng zooi đhi noo vêy pr’ặt tr’mông liêm lấh, 2 c’moo ha nua, a moó H’Hồng Kđoh (A mi Uyên)- Chi hội trưởng pân đil vel Phơng, chr’val Cư Dliê M’nông, chr’hoong Cư M’Gar, tỉnh Đắc Lắc, âi c’la đoo bhrợ t’váih lớp t’bil k’bang chữ đoỌng ha đhi a moÓ cóh vel. Bấc râu t’bhlâng âng a moó âi bơơn pa chô dưm, bêl pân đil vel Phơng âi choom đọc, choom xrắ, liêm buôn đhị bh’rợ zấp t’ngay, bh’rợ pân đil công liêm dưr lấh. A moó H’hồng K’đóh âi vinh dự nắc muy cóh bấc đại biểu âng tỉnh Đắc Lắc lướt pấh Đại hội thi đua chắp hơnh k’tiếc k’ruung prang k’tiếc g’lúh 9 bêl x’ría c’moo ahay. Za Wút, phóng viên Đài P’rá Việt Nam xay trúih ooy a moó:

         Zấp ha dum thứ 6, thứ 7 lâng chủ nhật zấp tuần, a đhi a moó ma nưíh Ê-đê cóh vel Phơng, chr’val Cư Dliê M’Nông, chr’hoong Cư M’Gar, tỉnh Đắc lắc nắc cậ bhui har k’đhơợng toong x’rắ, k’đhơợng bha ar pr’zước tước ooy đong văn hoá vel đoọng pa choom chữ. Lớp học âng a moó H’Hồng Kđóh, Chi hội trưởng pân đil vel Phơng, bhrợ t’váih tơợ c’xêê 10/2014, cơnh lâng rơơm kiêng t’bil k’bang chữ ha đhi a moó. A moó H’Hồng đoọng năl:

         "A đhi a moó pân đil cóh vel bấc nắc cắh băl chữ, tu cơnh đêếc bh’rợ hội pân đil cóh vel cắh choom dưr, a đhi a moó nắc ga vớh apêê n’lơơng xrắ đoọng a chắc đay cóh apêê ta la bha ar. Bấc chu pa họp lêy đhr’năng cắh năl chữ âng a đhi a moó pa bhlâng cắh liêm crêê cóh pr’ặt tr’mông, tu cơnh đêếc acu âi quyết định bhrợ t’váih lớp đoọng t’bil k’bang chữ ha đhi a moó."

         Tr’nơợp, tu loom luônh buôn ca chit k’pân, pr’ặt tr’mông zr’nắh k’đháp a đhi a moó cắh âi năl ra pặ cr’chăl, tu cơnh đêếc bh’rợ p’too moon bhrợ t’váih lớp pa bhlâng zr’nắh k’đháp. P’zay tước zấp đông prá gr’lâu, ta luôn t’đang diện, p’too moon k’díc đoọng k’điêl lướt học, a moó H’Hồng dzợ pay zên đay câl toong x’rắ, câl bha ar đoọng ha pêê. T’ngay tr’nơợp, lớp học nắc đhêêng vêy 8 cha nắc. N’đhơ cơnh đêếc cr’noọ cr’niêng năl xrắ, năl đoc bhrợ ha đhi a moó ma pr’zước lướt học, đợ apêê học dzoóc tước 44 cha nắc, cóh đêếc vêy bấc ngai âi lấh 40-50 c’moo. Apêê học viên âi z’lấh bấc râu zr’nắh k’đháp n’đắh c’moo c’xêê, bh’rợ tr’nêng ha rêê đhuốch zấp t’ngay, đoọng zấp apêê ha dum x’ría tuần tước lớp. A moó A Duôn Sa Li, muy học viên k’noọ 50 c’moo, xay trúih:

         "Tu bơơn kiêng năl chữu tu cơnh đêếc acu âi ting học, bấc ngai ting học lâng năl chữ tu cơnh acu p’zay ting học. acu công t’coóh ặ, n’đhơ cơnh đêếc lướt ooy đâu ooy tốh công kiêng choom năl chữ, tu cơnh đêếc acu t’bhlâng ting học."

         Cr’noọ cr’niêng năl cr’liêng chữ đoọng doó dzợ ga vớh apêê lơơng xrắ đoọng a chắc đay zấp bêl vặ zên cắh cậ lướt khám cr’ay, zước đoọng ca coon lướt học…. Tu cơnh đêếc a đhi a moó pa bhlâng p’zay. Ha dum k’năm, n’đhơ cơnh đêếc vêy a đhi a moó dzợ bhặ ca coon tước lớp. vêy bấc a moó chô nd’dắh ha rêê, z’zêệ xang cắh loon cha cha nắc p’đơớh đấc ooy lớp đoọng u loon. A moó A Duôn Di xáy trúih:

         "A mí Uyên pa choom đoọng doó pay zên, a đoo pa choom lứch loom luônh. Pr’ặt tr’mông âng đoo công zr’nắh k’đháp ậh, n’đhơ cơnh đêếc a đoo công p’zay đớc cr’chăl pa choom đoọng chữ ha zi. Ting pấh lớp học nắc coon bơơn năl  bấc râu. l’lăm ahay acu cắh năl muy cr’liêng chữ a ốt, nâu câi nắc năl ặ đọc, choom  ặ xrắ. Acu kiêng a bhlâng học. Chắp hơnh A mi Uyên cắh cơnh."

         Râu lứch loom luônh âng apêê ga rứa, âi p’têệt đh’rông óih ha p’niên vel Phơng. Bấc học sinh tiểu học công p’loon bêl ha dum ting a moó, ting ca căn tước lớp học đoọng p’choom p’xoọng. Đhị lớp học n’nâu, bấc học sinh lớp 3, lớp 4, cóh trưởng đọc cắh crêê dấu nắc nâu câi âi choom đọc crêê liêm lấh. Lâng râu chr’nắp lấh nắc pa zêng a đhi a moó cóh vel Phơng zêng năl đọc, choom xrắ, liêm buôn đhị bh’rợ tr’nêng ặt ma mông zấp t’ngay lâng bơơn ting năl bấc râu t’mêê. P’căn A Mi Lin- Chủ tịch hội pân đil chr’val Cư Dliê M’nông, chr’hoong Cư Mgar, xay moon:

         "Bh’rợ a moÓ H’Hồng bhrợ t’váih lớp t’bil k’bang chữ đoọng ha đhi a moó cóh vel pa bhlâng chr’nắp, liêm crêê, vêy bh’rợ pa bhlâng chr’nắp cơnh lâng a đhi a moó pân đil. Pa dưr pr’ặt bh’rợ liêm pr’hay âng ma nứih pân đil, ha dưr c’năl đoọng ha đhi a moó pân đil. Đươi vêy A moó H’Hồng bhrợ t’váih lớp t’bil k’bang chữ nắc bấc a đhi a moó cóh vel Phơng choom xrắ, choom đọc, choom xrắ a chắc đay… A đhi a mố choom bhrợ bha ar vặ zên ngân hàng chính sách, zước ca coon lướt học, lướt khám cr’ay…"

         Tơợ bh’rợ t’bil k’bang chữ đoọng ha đhi a moó, nắc bh’rợ pân đil cóh vel Phơng âi vêy bấc râu dưr liêm. Lấh đhị pa choom đoọng chữ, a moó H’Hồng dzợ pa zum đợ c’năl n’đắh pháp luật, yêm têêm c’lâng c’tốch ooy bài học, xay trúih p’too moon pa choom a đhi a moó. C’moo 2015, a moó H’Hồng âi p’too moon apêê học viên ting pấh ooy quỹ c’bơơch cơnh lâng pa zêng zên k’noọ 20 ức đồng, bhrợ pa dưr “ Tọ ch’nêếh cr’er”, bơơn lấh 100 kg ch’nêếh lâng băn a óc k’tiếc 800.000 đồng đoọng zooi apêê a dhi a moó đha rựt, a đhi  a moó lum pr’ặt tr’mông zr’nắh k’đháp.

         K’noọ 2 c’moo ha nua, lớp học âng a moó H’Hồng công dzợ k’đhơợng bhrợ ta luôn. Râu kiêng ting pấh pa choom âng apêê học viên nắc pr’đơợ đoọng a moóh H’Hồng t’bhlâng bhrợ t’váih lớp, pa zum lâng t’bil k’bang chữ, cơnh lâng sinh hoạt hội pân đil, xay trúih bấc c’năl n’đắh zư x’mir lêy c’rơ tr’mông, ch’chóh b’bêệt b’băn r’rơơi… Ta mêêng xơợng, p’too moon,  tr’pác đợ zr’nắh k’đháp, p’too moon a đhi a moó t’bhlâng z’lấh cóh pr’ặt tr’mông, apêê bh’rợ âng Hội pân đil zêng bơơn a moó H’Hồng xay bhrợ pa bhlâng liêm, chô đơơng bấc râu t’mêê ha vel Phơng.

         Chắp hơnh đợ râu chroi đoọng âng a moó cơnh alang vel bhươl, c’xêê 12 c’moo 2015, a moó H’Hồng Kđoh vinh dự nắc muy cóh bấc đại biểu âng tỉnh Đắc Lắc tước pấh Đại hội thi đua chắp hơnh k’tiếc k’ruung prang k’tiếc g’lúh IX. N’đhơ cơnh đêếc hun ch’ner ga mắc bhlâng cơnh lâng a moó nắc râu chắp hơnh âng đha nuôr vel bhươl, râu tr’xăl liêm pr’ặt tr’mông âng pân đil vel Phơng ting t’ngay ting liêm lấh./.

Người phụ nữ xóa mù chữ cho buôn làng

         Với tấm lòng muốn giúp đỡ chị em có cuộc sống tốt hơn, 2 năm qua, chị H’Hồng Kđoh (Ami Uyên)- Chi hội trưởng phụ nữ buôn Phơng, xã Cư Dliê M’nông, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắc Lắc, đã tự mở lớp xoá mù chữ cho chị em trong buôn. Những cố gắng của chị đã được đền đáp, khi phụ nữ buôn Phơng đọc thông viết thạo, thuận lợi trong công việc hàng ngày, phong trào phụ nữ cũng khởi sắc hơn.  Chị H’Hồng Kđoh đã vinh dự là một trong những đại biểu của tỉnh Đắc Lắc đi dự Đại Hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ 9 hồi cuối năm ngoái.  Za Wút, phóng viên Đài TNVN kể về chị.

         Mỗi tối thứ 6, thứ 7 và chủ nhật hàng tuần, chị em người Ê-đê ở buôn Phơng, xã Cư Dliê M’nông, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắc Lắc, lại hồ hởi cầm bút, cầm vở rủ nhau đến Nhà văn hóa cộng đồng để học chữ.  Lớp học do chị H’Hồng Kđoh, Chi hội trưởng phụ nữ buôn Phơng, mở ra từ tháng 10/2014, với mong muốn xóa mù chữ cho chị em. Chị H’Hồng cho biết:     

         "Chị em phụ nữ trong buôn đa số không biết chữ, nên phong trào hội phụ nữ trong buôn không phát triển, chị em phải nhờ người khác ký thay tên mình trong các giấy tờ. Nhiều lần họp hội thấy tình trạng không biết chữ của chị em rất bất tiện trong cuộc sống,  nên tôi đã quyết định mở lớp để xoá mù chữ  cho chị em."

         Ban đầu, do tâm lý e ngại, và cuộc sống khó khăn chị em chưa biết sắp xếp thời gian, nên việc vận động mở lớp rất vất vả.  Kiên trì đến từng nhà trò chuyện, rồi thường xuyên gọi điện, thuyết phục người chồng cho vợ đi học,  chị H’Hồng còn phải tự bỏ tiền mua bút, mua vở cho học viên. Buổi đầu tiên, lớp học chỉ có 8 người.  Nhưng rồi khao khát biết viết, biết đọc khiến chị em cứ thế rủ nhau, số người học lên tới 44 người, trong đó có nhiều học viên đã trên 40 - 50 tuổi.  Các học viên đã vượt qua những khó khăn về tuổi tác, công việc nương rẫy hàng ngày, để đều đặn các tối cuối tuần đến lớp. Chị Aduôn Sa Li, một học viên gần 50 tuổi, chia sẻ:

         "Vì muốn được biết chữ nên tôi đã theo học, nhiều người theo học và biết chữ nên tôi cũng theo học. Mắt tôi cũng mờ lắm nhưng vì thích học quá nên tôi vẫn kiên trì theo học. Tôi cũng nhiều tuổi rồi nhưng đi đây đi đó cũng cần phải biết  chữ nên tôi cố gắng theo học."

        Khát khao biết cái chữ để không phải nhờ người khác ký thay hay điểm chỉ mỗi khi giao dịch vay vốn hoặc đi khám bệnh, đăng ký cho con đi học…, nên chị em rất quyết tâm. Trời tối, nhưng có chị vẫn địu cả con nhỏ đến lớp.  Có những chị đi làm rẫy về, nấu nướng xong chưa kịp ăn uống đã vội đến lớp cho kịp giờ học. Chị Aduôn Di tâm sự:

        "Ami Uyên dạy không lấy tiền, cô ấy dạy rất nhiệt tình. Hoàn cảnh gia đình cô cũng khó khăn lắm, nhưng cô vẫn dành thời gian để dạy chữ cho chúng tôi. Tham gia lớp học biết được rất nhiều điều. Trước đó tôi không biết một chữ nào hết, giờ tôi biết đọc, biết viết rồi. Tôi rất thích đi học. Cảm ơn Ami Uyên nhiều lắm"

         Sự nhiệt huyết của người lớn, đã truyền lửa cho cả trẻ em buôn Phơng. Nhiều học sinh tiểu học cũng tranh thủ buổi tối theo chị, theo mẹ đến lớp học để bổ túc thêm.  Qua lớp học này, những học sinh lớp 3 lớp 4, ở trường đọc không đúng dấu thì nay đã đọc tốt hơn.   Và điều quan trọng hơn cả là hầu hết chị em ở buôn Phơng đều biết đọc, biết viết, thuận lợi cho sinh hoạt hàng ngày và học hỏi những điều mới. Bà Ami Lin - Chủ tịch hội phụ nữ xã Cư Dliê M’Nông, huyện Cư Mgar, tỉnh Đắc Lắc nhận xét:

         "Việc chị H’Hồng mở lớp học xoá mù chữ cho chị em trong buôn rất ý nghĩa, thiết thực, có vai trò rất qua trọng đối với chị em phụ nữ. Phát huy phẩm chất tôt đẹp của nguời phụ nữ, nâng cao nhận thức cho chị em phụ nữ. Nhờ chị H’Hồng mở lớp xoá mù chữ mà nhiều chị em trong buôn Phơng biết viết, biết đọc, biết ký tên... Chị em biết làm hồ sơ vay vốn ngân hàng chính sách, đăng ký cho con đi học, đi khám bệnh cho con."

        Từ việc xóa mù chữ cho chị em, mà phong trào phụ nữ ở buôn Phơng đã có nhiều khởi sắc. Bên cạnh dạy chữ, chị H’Hồng còn lồng ghép những kiến thức về pháp luật, an toàn giao thông vào bài học, tuyên truyền cho chị em.  Năm 2015, chị H’Hồng đã khuyến khích các học viên tham gia quỹ tiết kiệm với tổng số tiền gần 20 triệu đồng, xây dựng “hũ gạo tình thương” được hơn 100 kg gạo, và nuôi heo đất 800.000 đồng để giúp đỡ cho các chị em nghèo, chị em gặp hoàn cảnh khó khăn.

        Gần 2 năm qua, lớp học của chị H’Hồng vẫn duy trì đều đặn. Sự ham học hỏi của các học viên là động lực để chị H’Hồng tiếp tục mở lớp, kết hợp xóa mù chữ, chống tái mù, với sinh hoạt hội phụ nữ, phổ biến chia sẻ những kiến thức về chăm sóc sức khỏe, trồng trọt chăn nuôi... Lắng nghe, động viên, chia sẻ những khó khăn và khích lệ chị em vươn lên trong cuộc sống, các phong trào của Hội Phụ nữ đều được chị H’Hồng triển khai thực hiện rất tốt, đem lại nhiều đổi mới buôn Phơng.

        Ghi nhận những đóng góp của chị với buôn làng, tháng 12 năm 2015, chị H’Hồng Kđoh vinh dự là một trong những đại biểu của tỉnh Đắc Lắc đi dự Đại Hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ IX.  Nhưng phần thưởng lớn nhất đối với chị là sự yêu mến của bà con buôn làng, là sự thay đổi cuộc sống của phụ nữ buôn Phơng ngày càng tốt hơn./.