Nắc vel đong vêy 8/10 chr’val âng zr’lụ k’noong k’tiếc, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam lưm bấc râu k’đháp k’ra cóh bhiệc bhrợ pa dưr kinh tế-xã hội. pa bhlầng nắc pazêng c’moo tợơp bhrợ t’váih cớ. Tây Giang nắc muy cóh pazêng vel đong vêy đợ ma nuýh đha rựt bấc bhlầng cóh tỉnh. Đoọng k’chụt lơi đha rựt đha rắh zr’nắh k’đháp đấh lâng đanh mâng, bấc c’moo hay, zập cấp chính quyên Tây Giang t’bhlầng bh’rợ pa dưr kinh tế, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt, bhrợ pa dưr pr’ắt tr’mông văn hoá, bhrợ têng vel bhươl t’mêê… cóh đếêc, nắc dáp tước c’rơ bh’rợ âng ma nuýh t’coóh ta ha, trưởng cr’noon tợơp dưr lướt bhrợ têng kinh tế. Kim Cương PV Đài TNVN xay moon bơr pêê ch’nắc t’coóh ta ha choom bhrợ cha đhị Tây Giang. Đhanuôr lâng pr’zợc đương xâng:
Xay moon tước ma nuýh t’coóh ta ha vêy uy tín choom bhrợ cha đhị chr’hoong Tây Giang nắc cắh choom cắh xay tước t’coóh A lăng Đàn c’moo đâu lấh 70 c’moo ơy, ắt đhị chr’val A Nông. Lâng bh’rợ nắc Chủ tịch Hội CCB chr’hoong Tây Giang, t’coóh bhươl uy tín, t’coọh A lăng Đàn chroi k’rong c’rơ g’lếêh pậ pa bhlầng đắh bhiệc k’đươi moon đhanuôr cóh vel đong pa zưm têy bhrợ têng apêê bh’rợ pa dưr tr’mung tr’méh, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt. pr’loọng đong t’coóh Đàn nắc pr’loọng tợơp dưr đhấc ắt cóh đhăm t’mêê ting cơnh quy hoạch r’pặ đhanuôr ắt âng chr’hoong. T’coóh cung tự cher đoọng lấh 5ha k’tiếc pazêng lâng t’nơơm cha p’lêê ơy đanh c’moo đoọng ha chính quyền bhrợ têng vel bhươl t’mêê. ắt đhị đhăm t’mêê, zập râu pr’loọng đong t’coóh nắc tợơp bhrợ têng cớ tợơ tr’nợơp. T’coóh pa zay prướh crâng bhrợ ha rêê, bhrợ ruộng, chóh cao su, pếch a bóc băn a xiu… nâu kêi tr’mung tr’méh âng pr’loọng đong t’coóh nắc ắt đhị t’nooi z’zăng bhlầng âng chr’hoong, bh’nơơn âng chô dâng 100 ức đồng/c’moo. T’coóh A lăng Đàn đoọng năl:
T’coóh Briu Roon ắt đhị vel Nal, chr’val k’noong k’tiếc Lăng nắc muy cóh pazêng ma nuýh bhrợ cha choom âng chr’hoong Tây Giang. Đhị đâu, tợơ a hay a hươn đhanuôr muy năl g’nưm tợơ t’la ha rêê đhuốch đoọng ma mông, đoọng z’lấh ha ul đha rựt cắh vêy buôn. P’loon vắ zên, lâng c’lâng xa nay xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn đh’rứah lâng râu bhriêl choom đắh pa chắp bhrợ têng, t’coóh Roon ơy k’rong bhrợ têng kinh tế pa tếêt lâng pr’đợơ âng vel đong nắc cơnh chóh quế, keo, cao su… pếch abóc băn a xiu, băn a tứch a đha… xăl tu bhrợ têng ha rêê đhuốch cơnh pân lơơng. Đhị bấc c’moo pa zay pa bhrợ ta têng, nâu kêi cr’noọ bh’rợ kinh tế k’rong pazêng âng t’coóh Roon ơy âng chô bh’nơơn đoọng ha pr’loọng đong dâng 60-70 ức đồng/c’moo. Cắh muy tệêm ngăn pr’ắt tr’mông đoọng ha pr’loọng đong đay, lalăm đếêc nắc t’coóh Roon dzợ nắc muy ch’nắc tợơp cher đoọng k’tiếc k’nặ 2ha pazêng bhươn t’nơơm p’lêê cóh đong lâng a bóc a xiu, bhơi ra véh… chr’nắp k’tỷ đồng zên đoọng ha vel đong ủi pa tíh k’tiếc, bhrợ têng vel bhươl t’mêê. T’coóh Briu Roon đoọng năl:
X’ría c’moo 2014, chr’val. Chr’val điểm A Nông nắc bơơn xay moon bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê tr’nợơp đhị zr’lụ da ding k’coong âng tỉnh QUảng
Đh’rứah lâng t’coóh A Lăng Đàn, Briu Roon pazêng đh’nớc cơnh A lăng Bhum, Bhlong Hiên, Bhríu Pố, A lăng Reng… lâng bấc ngai bhrợ cha choom lơơng ơy chroi k’rong pa dưr tr’mung tr’méh đhị vel đong. Tợơ c’moo 2010-2015, c’rơ ha dưr âng chr’hoong da ding k’coong Tây Giang ha dưr dal bhlầng. chr’nắp bhrợ têng zập c’moo lấh 13%, z’lấh 1,8% t’ping lâng k’đươi moon; bh’nơơn âng chô ting ch’nắc ma nuýh nắc 16 ức đồng/c’moo bấc lấh 10 chu t’ping lâng 2003 bêl tợơp bhrợ t’váih cớ chr’hoong Tây Giang. T’coóh A rất Blúi- Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang đoọng năl:
Đợ pr’loọng đong đha rựt âng chr’hoong c’moo 2010 nắc 69,69%. Tước x’ría c’moo 2014 nắc dzợ mơ 46,34% zập c’moo xiêr 5-8%.
Tợơ pazêng râu pa zay âng ma nuýh t’coóh ta ha cơnh A lăng Đàn, Briu Roon, A lăng Bhum, Bhling Hiên, Bhríu Pố, A lăng Reng… ơy chroi k’rong bhrợ pa dưr tr’mung tr’méh đhanuôr đhị vel đong. Tợơ đau nắc ting pa dưr lấh mơ c’rơ bh’rợ âng apêê t’coóh ta ha, ma nuýh vêy uy tín cóh bhiệc pa too pa choom a coon cha’châu ting bhrợ têng cơnh c’lâng bh’rợ âng Đảng, pháp luật Nhà nước, chroi k’rong bhrợ pa dưr zr’lụ k’noong k’tiếc Tây Giang ting ca van ca khộ
Là địa phương có 8/10 xã thuộc vùng biên giới, huyện nghèo 30a Tây Giang, tỉnh Quảng
Nhắc đến người già có uy tín làm kinh tế giỏi ở huyện Tây Giang không thể không nhắc đến ông A Lăng Đàn năm nay đã 70 tuổi ở xã A Nông. Với vai trò Chủ tịch Hội cựu chiến binh huyện Tây Giang, già làng uy tín, ông Alăng Đàn đóng góp công sức rất lớn trong việc vận động bà con thôn bản chung tay xây dựng các phong trào kinh tế, xóa đói giảm nghèo tại địa phương. Gia đình ông Đàn là hộ tiên phong di dời nhà cửa đến vùng san ủi mặt bằng mới theo quy hoạch sắp xếp dân cư. Ông cũng tự nguyện hiến trên 5 héc ta bao gồm cây trái lâu đời của gia đình để chính quyền xây dựng nông thôn mới. Ở nơi đất mới, mọi thứ gia đình ông Đàn phải bắt tay làm lại từ đầu. Ông cần mẫn khai hoang ruộng lúa nước, trồng cao su, đào ao nuôi cá, trồng cao su… nay kinh tế gia đình thuộc hàng khấm khá của huyện, bình quân thu nhập gần 100 triệu đồng/năm. Ông A Lăng Đàn cho hay:
Dù chuyện gì thì mình cũng phải chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước. Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn và phù hợp với đời sống của nhân dân. Riêng bản thân gia đình tôi không đòi hỏi bền bù, hỗ trợ dù quy hoạch trúng vườn tược, hoa màu, nhà cửa. Ở cương vị của mình, cần phải làm gương để vận động bà con cùng chung tay xây dựng nông thôn mới. Nếu mình tiếc, mình đòi đền bù thì làm sao mình nói người khác được. Đâu có ai muốn vườn tược cây trái bao năm chăm bón nay bị giải tỏa, san ủy hết mà không có đền bù hỗ trợ chứ. Tôi cũng thường xuyên nói chuyện với bà con, đây là một bước ngoặc cách mạng trong việc xây dựng phát triển kinh tế địa phương. Đây là chương trình Nhà nước và nhân dân phải cùng làm nên bà con phải ủng hộ.
Già làng Bríu Roon ở thôn Nal, xã biên giới Lăng cũng là một trong những gương điển hình sản xuất giỏi của huyện Tây Giang. Nơi đây, xưa nay bà con chỉ biết bám lấy nương rẫy mà sống, để thoát được cái đói, cái nghèo không dễ. Tranh thủ vốn vay hỗ trợ, chủ trương chuyển đổi cây trồng con vật nuôi cùng sự linh động trong cách nghĩ, già Roon đầu tư xây dựng kinh tế gắn với điều kiện địa phương như trồng quế, keo, cao su… đào ao thả cá, nuôi bò, gà vịt….thay vì làm nương rẫy. Sau vài năm miệt mài lao động, nay mô hình kinh tế tổng hợp của già Roon đã cho thu nhập bình quân 60 -70 chục triệu đồng/năm. Không chỉ đảm bảo đời sống cho gia đình, trước đó, già Roon là một trong những gười tiên phong hiến đất gần 2 héc ta gồm vườn cây lâu năm, ao cá, hoa màu… trị giá cả tỷ đồng cho địa phương san ủi mặt bằng, xây dựng nông thôn mới. Già Bríu Roon cho biết:
Tôi không nhớ năm nào nữa, chính quyền xin đất của tôi để san ủi mặt bằng. Mặt bằng trên đó đủ cho một thôn ở. Đất đó chính là vườn cây của tôi gồm 2 nghìn cây quế, sau đó lấp luôn cả vườn cây ở nhà cũ trước đây. Nhà cũ đó cũng rất nhiều vườn tược như mít, ổi, tre nứa, quế…. Nhà nước đã có chủ trương tốt như thế thì mình phải ủng hộ, phải đóng góp cho Nhà nước.
Cuối năm 2014, xã điểm A Nông chính thức được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới đầu tiên ở khu vực miền núi của tỉnh Quảng
: Đầu tiên, muốn người dân ủng hộ thì cán bộ, người cao tuổi, già làng uy tín… phải cho nhân biết các mục tiêu, chủ trương, đường lối của Đảng. Từ đó, mình phải vận động cho người dân hiểu vai trò, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước là cái gì, nhân dân là cái gì… Giải thích được những vấn đề đó, bà con sẽ hiểu được mục tiêu lớn các chủ trương, đường lối như chương trình xây dựng nông thôn mới. Từ đó, người dân sẽ ủng hộ, trước hết vai trò người cao tuổi, già làng có uy tín phải tích cực tuyên truyền, vận động… để làm sao khi liên quan đến hoa màu, đất đai của bà con không đòi bền bù mà phải hiến, ủng hộ. bởi vì các chương trình như san ủy mặt bằng là để cho bà con mình sinh sống. Vì thế, công tác tuyên truyền vận động là rất quan trọng mà vai trò hạt nhân chính là người cao tuổi, già làng có uy tín phải gương mẫu.
Cùng với ông A Lăng Đàn, Bríu Roon những cái tên như Alăng Bhum, Bhling Hiên, Bhríu Pố, A Lăng Reng,… và rất nhiều điển hình khác đã góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội tại địa phương. Từ năm 2010 – 2015, tốc độ tăng trường của huyện vùng cao Tây Giang tăng lên rõ rệt. Giá trị sản xuất tăng bình quân hằng năm trên 13%, vượt 1,8% so với chỉ tiêu đề ra; Thu nhập bình quân đầu người trên 16 triệu đồng /năm gấp gần 10 lần so với năm 2003 mới tái lập huyện Tây Giang. Ông A Rất Blúi – Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết:
Tỷ lệ hộ nghèo của huyện năm 2010 là 69,69%, đến cuối năm 2014 chỉ còn 46,34%, bình quân mỗi năm giảm từ 5-8%.
Từ những nỗ lực của người cao tuổi như A Lăng Đàn, Bríu Roon, Alăng Bhum, Bhling Hiên, Bhríu Pố, A Lăng Reng,…đã góp phần lan tỏa sâu rộng phong trào làm kinh tế - xóa đói giảm nghèo tại địa phương. Qua đây, càng phát huy hơn nữa vai trò của hội người cao tuổi, già làng có uy tín trong việc giáo dục con cháu gương mẫu theo chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng vùng biên giới Tây Giang ngày càng giàu đẹp./.
Viết bình luận