Cr’ay k’hir xuất huyết nắc dưr vaíh đấh lâng dưr váih bấc cơnh k’rang k’pân đhị zâp tỉnh miền Trung. Zâp vel đông xoọc t’bhlâng zêl cha’groong pr’lúh. Hân đhơ cơnh đêếc, plêệng k’tiếc tr’xăl bấc cơnh pazưm lâng bhiệc cắh lêy cha’mêết paliêm âng đhanuôr nắc bhrợ pr’lúh nâu dưr váih k’rơ ooy cr’chăl nâu a’tốh.  

A noo Trương Hoàng Nam, vel đong ắt đhị chr’val Điện Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam moót bệnh viện đa khoa Đà Nẵng cấp cứu cóh đhr’năng k’hir pứih, ca ay a cọ, vir móh mắt, a chắc a zân g’lếêh g’lệêng, tiểu cầu xiêr k’rơ. A noo Nam đoọng năl: a đoo ơy pa dứah đhị Bệnh viện đa khoa zr’lụ Quảng Nam 3 t’ngay ha dợ cr’ay cắh vêy xiêr nắc lướt pa dứah cóh bệnh viện đa khoa Đà Nẵng:

K’hir pứih bhlầng, tước nâu kêi nắc 7 t’ngay ơy, ắt pa dứah cóh bệnh viện 6 t’ngay đâu. Cóh thị xã Điện Bàn ma nuýh cr’ay bấc pa bhlầng, 2 ch’nắc bếch muy giường.

Ting cơnh bác sĩ Phạm Ngọc Hàm, Trưởng khoa Y học nhiệt đới Bệnh viện đa khoa Đà Nẵng, ma nuýh cr’ay k’hỉ xuất huyết moót pa dứah ting bấc a năm. Cóh c’xêê 10 nắc Khoa pa dứah lấh 230 ch’nắc, cóh 9 t’ngay tr’nợơp âng c’xêê 11 nắc ơy tước 100 ch’nắc moót pa dứah; cóh đếêc apêê cr’ay đắh tỉnh lơơng nắc tước 60%. Râu k’rang đhị đâu nắc ma nuýh crêê cr’ay ting bấc lấh zập c’moo lalăm a hay. Ma nuýh cr’ay k’hir xuất huyết nắc bấc cóh đếêc giường ắt pa dứah nắc 100 bệê a năm, tu cơnh đếêc nắc apêê cr’ay bếch 2, 3 ch’nắc 1 giường. Zêng lâng apêê bệnh viện đắh piing cơnh Trung tâm y tế apêê quận Ngũ Hành Sơn, Liên Chiểu, Hải Châu… pazêng t’ngay đâu cung bấc ma nuýh cr’ay k’hir xuất huyết tước khám pa dứah. Bác sỹ Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế quận Ngũ Hành Sơn đoọng năl, tước nâu kêi Trung tâm ơy pa dứah đoọng ha 114 ch’nắc k’hir xuất huyết, bấc lấh bấc chu t’ping lâng cr’chăl đâu đhị c’moo hay, cóh đếêc nắc vêy bơr pêê ch’nắc crêê xuất huyết nội tạng, tiểu cầu xiêr k’rơ nắc đơơng đắh tuyến ping pa dứah. Cung cơnh bác sỹ Dũng, cr’ay k’hir xuất huyết nắc k’rong đhị apêê phường Hoà Quý, Mỹ An…, quận Ngũ Hành Sơn. Nâu đoo nắc đhị k’rong bấc đong ắt trọ, apêê zr’lụ pa đhấc đhanuôr bhrợ đong ba bơơ đương chroót pa chô zên tu cơnh đếêc nắc dzệêp dzong, đác k’đoong:

T’mêê đâu nắc 2 ch’nắc tiểu cầu xiêr, dứp 15 r’bhầu. Ma nuýh cr’ay nắc đoo nắc ơy đơơng pa dứah cóh tuyến piing. Đhị vel đong nâu vêy bấc dự án cắh ơy ta bhrợ têng đhanuôr nắc cắh loon bhrợ têng đong ắt buôn váih ga gơu k’hir xuất huyết

Bác sỹ Nguyễn Hoá, phó GĐ trung tâm y tế dự phòng tp.Đà Nẵng đoọng năl, cr’ay k’hir xuất huyết dưr váih đấh tơợ c’xêê 9 tước đâu. lấh 10 t’ngay, tơợ t’ngay 25/10-8/11, tp.Đà Nẵng nắc ơy lêy cha’mêết 213 apêê k’ay k’hir xuất huyết, padưr đợ apêê apêê k’ay tước 804 cha’nặc, pazưm bấc ooy zâp quận Liên Chiểu, Sơn Trà, Hải Châu… đoọng zêl cha’groong pr’lúh cr’ay xuất huyết, ngành y tế thành phố nắc ơy pachoom đoọng ha lấh 1.800 cộng tác viên dân số c’rơ tr’mung đhanuôr đoọng pazưm lâng zâp tổ trưởng dân phố, Hội đoàn thể tước zâp đông k’đươi moon đhanuôr príh doóh paliêm vệ sinh môi trường, c’chêết lơi k’gơu. Chính quyền zâp quận, chr’hoong nắc ơy vêy công văn moon k’đươi zâp vel bhươl, ngành chức năng padưr k’rơ bhiệc xay moon, pachoom đhanuôr paliêm môi trường, c’chêết lơi cr’vóc cr’vêếc, t’bhlâng zêl cha’groong cr’ay k’hir xuất huyết. Bác sỹ Nguyễn Hoá moon, xoọc đâu bơr pêê ch’nắc dzợ lu lơ cắh pa ghít lâng pr’lúh k’hir xuất huyết:

N’đhơ bhiệc xay moon ta luôn, nắc dzợ vêy ngai đhanuôr cắh k’rang tước bhiệc k’chệêt cr’vóc cr’vếêc, zêl cha groong pr’lúh k’hir xuất huyết. đhr’năng pr’lúh nâu dzợ dưr váih bấc cơnh kị lâng ting k’rơ bấc lấh mơ, đoọng xiêr đhr’năng nâu xoọc đâu nắc k’đháp pa bhlầng.

Cắh mơ đanh ơy, t’coóh Đặng Việt Dũng, Phó chủ tịc UBND thành phố Đà Nẵng ơy k’đươi apêê ngành chức năng xay bhrợ nhâm mâng apêê bh’rợ đương zêl cha groong đoọng tước m’pâng c’xêê 11 nắc bơơn t’pắt pr’lúh cóh vel đong. Đhơ  cơnh đếêc nắc k’hir xuất huyết xoọc dưr váih k’rơ lấh mơ. Pr’lúh nâu cung dưr váih k’rơ đhị apêê tỉnh truíh biển miền Trung. Cóh đếêc, Khánh Hoà nắc vel đong vêy đợ apêê crêê cr’ay k’hir xuất huyết bấc pa bhlầng. Xọoc đâu, dâng zập t’ngay  tỉnh Khánh Hoà pa dứah đoọng ha 100 ch’nắc, 2 ch’nắc lấh chệêt bil. Cóh đếêc, đhị tỉnh Quảng Ngãi k’hir xuất huyết cung ơy dưr váih đhị pazêng apêê chr’hoong, thành phố lâng lấh 1.250 ch’nắc cr’ay, tỉnh Bình Định: 1289 ch’nắc, tỉnh Quảng Nam k’nặ 1.200 ch’nắc…

Cóh đhr’năng lalua, cr’ay k’hir xuất huyết dưr váih k’rơ bấc tợơ c’xêê 7 tước c’xêê 10 zập c’moo. C’moo đâu pleng k’tiếc tr’xăl zập cơnh kị, liêm buôn đoọng ha ga gơu chéh váih bấc. ha dang apêê vel đong cắh đh’rứah ting zêl cha groong pr’lúh cr’ay nắc đhr’năng dưr váih pr’lúh k’hir xuất huyết k’rơ bấc lấh mơ nắc râu cắh choom g’đéch lơi./.

Bệnh sốt xuất huyết tăng đột biến

        Bệnh sốt xuất huyết tiếp tục tăng  nhanh và diễn biến hết sức phức tạp tại các tỉnh miền Trung. Các địa phương đang nỗ lực phòng chống dịch. Tuy nhiên thời tiết thay đổi bất thường cộng với việc chủ quan của một bộ phận người dân khiến bệnh sốt xuất huyết chưa có dấu hiệu giảm, thậm chí nguy cơ còn gia tăng trong thời gian tới.

        Anh Trương Hoàng Nam, quê ở xã Điện Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam chuyển vào Bệnh viện đa khoa Đà Nẵng cấp cứu trong tình trạng sốt cao, đau đầu, chóng mặt, toàn thân nhức mỏi, tiểu cầu sụt giảm. Anh  Nam cho biết: mình đã điều trị tại Bệnh viện đa khoa khu vực Quảng Nam được 3 ngày nhưng bệnh không  giảm nên  phải nhập Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng:Sốt đến hôm nay là ngày thứ bảy, nằm viện là ngày thứ 6. Trong thị xã Điện Bàn bệnh nhân quá trời, bệnh nhân phải nằm 2 người 1 giường.

       Theo bác sỹ Phạm Ngọc Hàm, Trưởng khoa Y học nhiệt đới Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, bệnh nhân sốt xuất huyết nhập viện tăng cao. Trong tháng 10 khoa tiếp nhận hơn 230 ca, thì 9 ngày đầu tháng 11 đã có hơn 100 ca nhập viện; trong đó bệnh nhân tỉnh khác chiếm khoảng 60%. Đáng lo ngại là thể bệnh nặng xuất hiện nhiều hơn mọi năm. Bệnh sốt xuất huyết  tăng nhanh, trong khi quy mô của khoa chỉ hơn 100 giường bệnh, vì thế bệnh nhân phải nằm 2, 3 người một giường. Ngay cả  Bệnh viện tuyến trên, tuyến y tế cơ sở như Trung tâm Y tế các quận Ngũ Hành Sơn, Liên Chiểu, Hải Châu… những ngày này cũng rất đông bệnh nhân sốt xuất huyết đến khám và nhập viện. Bác sỹ Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế quận Ngũ Hành Sơn cho biết, đến nay Trung tâm đã tiếp nhận 144 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó có một số trường hợp bị xuất huyết nội tạng, tiểu cầu giảm phải chuyển lên tuyến trên điều trị. Cũng theo bác sỹ Dũng, bệnh sốt xuất huyết tập trung chủ yếu ở các phường Hòa Quý, Mỹ An.., quận Ngũ Hành Sơn. Đây là nơi tập trung nhiều nhà trọ, các khu giải tỏa người dân làm nhà tạm chờ đền bù nên thường ẩm thấp, nước đọng: “Vừa rồi thì có 2 trường hợp tiểu cầu quá giảm, dưới 15 ngàn. Trường hợp đó thì có chuyển lên tuyến trên. Ở  địa phương mình có nhiều dự án treo dân người ta chưa làm nhà kịp dễ sinh ra muỗi sốt xuất huyết”.

Bác sỹ Nguyễn Hóa, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng thành phố Đà Nẵng cho biết, bệnh sốt xuất huyết tăng nhanh từ tháng 9 đến nay. Chỉ  hơn 10 ngày, từ ngày 25/10 đến ngày 8/11, thành phố này đã ghi nhận 213 trường hợp mắc sốt xuất huyết, nâng tổng số người mắc lên 804 trường hợp, tập trung ở các quận Liên Chiểu, Sơn Trà, Hải Châu…Để phòng ngừa dịch bệnh sốt xuất huyết, ngành Y tế thành phố đã tổ chức tập huấn cho hơn 1.800 cộng tác viên dân số sức khỏe cộng đồng để  phối hợp với các tổ trưởng dân phố, Hội, đoàn thể đến từng nhà vận động người dân dọn vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy. Chính quyền các quận, huyện đã có công văn chỉ đạo các địa phương, ngành  chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân tổng dọn vệ sinh, khơi thông cống rãnh, diệt lăng quăng bọ gây, tích cực phòng chống sốt xuất huyết. Bác sỹ Nguyễn Hóa cho rằng, hiện một số người vẫn còn thờ ơ, chủ quan với dịch bệnh sốt xuất huyết: “Mặc dù công tác truyền thông vẫn thường xuyên, liên tục; tuy nhiên hiện vẫn còn một số hộ dân chưa quan tâm công tác diệt bọ gậy, phòng chống sốt xuất huyết. Nguy cơ dịch sốt xuất huyết vẫn còn diễn biến phức tạp nhưng mà giảm trong điều kiện hiện tại là khó.”