Đhanuôr
chr’val Hoài Đức, chr’hoong Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng chắp hơnh bhlâng t’coóh Nguyễn
Đình Nhiên cóh vel Hải Hà bêl t’coóh ơy vêy bhiệc bhrợ liêm choom đắh bhiệc
p’têết pazưm bhrợ padưr t’nơơm cà phê. Ahêê đh’rứah chấc lêy năl bhiệc bhrợ âng
t’coóh Nguyễn Đình Nhiên ấ:
Pr’loọng đông t’coóh Nhiên lướt bhrợ têng cha đhị k’tiếc
nâu tơợ c’moo 1996, tơợp chóh cà phê tơợ 3ha. Tước c’moo 200, bhươn cà phê âng
pr’loọng đông đoọng ha bhiệc bơơn bhrợ. Tu bêl đâu, t’coóh nắc lêy pay đợ
t’nơơm laliêm, váih p’lêê pậ liêm, mặ zâng lâng p’răng xơớt lâng âng đơơng
bh’nơơn dal đoọng zư đợc bhrợ t’nơơm m’ma. Đợ t’nơơm cắh liêm choom lâng âng
đơơng bh’nơơn cắh lấh bấc nắc lêy p’têết bhrợ paliêm.
Ting lêy lâng bấc cơnh bhrợ têng âng đhanuôr chóh cà
phê bấc tơơm ríah băn padưr bấc t’nơơm, bêl cà phê chóh l’lăm ma răng hư nắc
zâp đhị ríah tơơm p’têết chóh t’tưn dzợ k’rơ pay băn t’nơơm l’lăm. Đợ t’nơơm cà
phê bơơn bhrợ cắh bấc, t’coóh đợc lơi lâng p’têết bhrợ đhị mắt âng m’ma liêm
choom bhlâng. Cắh cậ t’coóh chóh m’ma chr’nóh liêm choom đhị t’nơơm m’ma ty,
xang nặc t’coóh p’têết pazưm 2 m’ma n’nâu, bêl m’ma liêm choom dưr váih, choom
bơơn bhrợ lâng bơơn bhrợ bấc nắc t’coóh cắt lơi m’ma chr’nóh ty.
Tơợ cr’noọ bh’rợ liêm choom, t’coóh ơy vêy c’lâng lướt
bhrợ l’lăm apêê lơơng đắh bhiệc lêy pay cà phê m’ma liêm choom, lâng vêy c’lâng
bh’rợ p’têết pazưm cớ đợ t’nơơm cà phê đoọng bh’nơơn đệ. Bhiệc p’têết pazưm âng
t’coóh nắc zúp padưr bh’nơơn pr’đươi cà phê dzợ zư têêm ngăn tu doọ vêy bhrợ
ta’cắt cr’chăl t’ngay. T’coóh moon, cà phê p’têết pazưm ting c’lâng bh’rợ nâu nắc
zư lêy zr’nắh k’đhạp lấh mơ. Hân đhơ cơnh đêếc, cà phê bơơn lêy pay váih p’lêê
pậ liêm lấh mơ, váih bấc dinh dưỡng cóh p’lêê. C’moo 2014, lâng k’tiếc bhứah
3ha, pr’loọng đông bơơn bhrợ lấh 15 tấn cà phê nhân.
T’coóh Nhiên cung nặc manứih váih cr’noọ bh’rợ bhrợ
têng t’mêê lâng ta’luôn lêy chô tước bhiệc bhrợ têng cà phê sạch, nhâm mâng.
Bhươn cà phê âng pr’loọng đông t’coóh tơợ bêl chóh tước đâu doọ vêy đươi dua
za’nươu zư lêy tơơm chr’nóh, t’coóh cung cắh lấh đươi dua phân bón vô cơ,
t’coóh ta’luôn lêy đươi dua phân hữu cơ nắc đoo bha’lâng. Zâp c’moo t’coóh vêy
pa’xoọng đợ mơ phân hữu cơ đoọng ha bhươn cà phê âng pr’loọng đông. Đợ bhiệc
bhrợ âng t’coóh nắc ơy zúp đoọng ha t’coóh lưm bấc pr’đoọng liêm buôn đắh bhiệc
bhrợ têng. C’moo 2014, t’coóh bơơn công ty bhrợ têng cà phê đhị tp.HCM moon đợc
nắc pay câl 10 tấn cà phê lụa lâng zên 46.000 đồng 1 ký, bấc lấh mơ cà phê bhrợ
têng bêl lơơng 5.000 đồng 1 ký. T’coóh Nhiên moon, kiêng bhrợ cà phê lụa liêm
choom nắc bhiệc pêếh bơơn lêy têêm ngăn, cà phê nắc liêm đoomh tơợ 95% nắc a’tếh,
lêy púah pa’goóh. Hân đhơ bhiệc zư lêy zr’nắh k’đhạ nắc t’coóh Nhiên cung
t’bhlâng bhrợ têng liêm choom zâp bh’rợ âng bhiệc bhrợ cà phê sạch.
T’coóh đoọng năl cớ, tu rơơm kiêng bơơn cà phê sạch nắc
t’coóh ơy chấc lêy năl bấc cơnh bhiệc bhrợ cà phê sạch, cà phê n’căr lụa. tr’nơợp
t’coóh cung lưm bấc zr’nắh k’đhạp hân đhơ cơnh đêếc t’coóh t’bhlâng bhrợ, chấc
lêy năl lâng câl máy xát n’căr lụa âng cà phê catimor đoọng đươi dua ha cà phê
vối, hân đhơ cơnh đêếc, râu máy nâu cắh ơy liêm glặp đoọng đươi dua bhrợ têng
cà phê vối lụa. t’coóh nắc manứih zay ta’níh lêy ta’moóh pachoom, xâng ha ooy
vêy khoa học kỹ thuật nắc t’coóh lướt tước, ha ooy vêy xay moon đắh cà phê bhrợ
têng liêm sạch, nhâm mâng nắc t’coóh chấc lêy ta’moóh. C’xêê 3/2015, t’coóh nắc
lơi jợ zên lướt lâng chấc lêy năl đắh bhiệc bhrợ têng cing cơnh zâp râu máy móc
ra’văng đoọng ha bhiệc bhrợ pa’goóh, bhrợ têng cà phê vối n’căr lụa đoọng tự
chô bhrợ đhị bhiệc bhan cà phê Buôn Ma Thuột, g’lúh 5 đhị tỉnh Đắc Lắc. xang
g’lúh lướt lêy ta’moóh pachoom bấc râu, nắc râu âng t’coóh kiêng bhlâng ha cơnh
choom bơơn câl máy bhrợ têng cà phê n’căr lụa đoọng ha pr’loọng đông, tước đâu
cắh ơy bơơn. T’coóh moon, zâp râu máy đợc p’cắh đhị đâu zeneg nặc máy đoọng ha
bhiệc bhrựo têng lâng công suất pậ, râu máy đoọng ha bhiệc bhrợ têng âng pr’loọng
đông cắh váih, zên âng râu máy nâu zăng bấc, nắc xoọc đâu t’coóh cắh ơy bơơn
bhrợ. Ooy cr’chăl nâu a’tốh t’coóh nắc t’bhlâng bhrợ têng cơnh cr’noọ cr’niêng
âng đay.
Lâng bhiệc k’noọ bhrợ âng đay, t’coóh Nhiên nắc manứih
liêm chr’nắp đắh bhrợ têng cà phê nhâm mâng, liêm crêê cơnh moon k’đươi đắh
bh’nơơn pr’đươi liêm sạch âng ngành nông nghiệp xoọc lêy bhrợ./.
Viết bình luận