Tơợ ahay dha nuôr Thái âi năl bhrợ piêng đoọng bhrợ a lắc, n’dza. Tơợ p’niên n’nâu, đha nuổ bhrợ t’váih apêê dăng, zợ đoọng bhrợ a lắc n’dza đha hum yêm đơơng âng đha hum âng crâng ca coong Tây Bắc. C’nặt t’rúih “ Văn hoá  đhi noo acoon cóh hêê” t’ngay đâu, đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah chơớc năl bh’rợ bhrợ piêng âng ma nứih Thái zr’lụ Tây Bắc ớ!

L’lăm bêl ra văng bhrợ piêng đha nuôr ra văng ch’nêếh yêm ( ch’nêếh bhrợ piêng choom nắc ch’nêếh đeệp cắh cậ c’xai zêng choom). Đh’rứah lâng n’nắc nắc ra văng a pậ cắh cậ bhr’lếp lâng m’bắh ha roo liêm, piêng, bhai đoọng ga lóp choom piêng chêếh. muy bh’rợ chr’nắp nắc đoo chơớih t’ngay bhrợ piêng, buôn nắc đha nuôr chơớih pay 3 cóh 10 t’ngay âng Lịch Thái nắc Cáp, Cắt, Khốt choom năl nắc t’ngay Giáp, Kỷ, Canh. Pr’đươi bhrợ piêng đha nuôr buôn moọt ooy crâng bơơn bấc ha la đha hum chô đơơng đoọng bhrợ.

Bêl ra văng zấp xang, đha nuôr chong ch’nêếh muy ha dum, xang nắc a riing pa liêm đoọng goóh đác xang n’nắc đơơng clóh cắh cậ xay bhrợ pa nhoonh. Zấp râu ha la đha hum pay tơợ crâng chô đơơng công bơơn rau pa liêm, xrắt lâng clóh pa nhoonh lúc lâng pr’nung ch’nêếh. Ha dang bhrợ piêng n’dza nắc cắh đoọng bấc z’ma, nắc muy apêê tơơm n’loong vêy đha hum lâng ngam. Ha dợ piêng đoọng zêệ a lắc nắc vêy bấc zr’ma lấh cơnh ha lang tơơm long não, ha la quế lâng bấc râu ha la crâng râu lơơng. Xang bêl âi lúc zấp râu pr’đươi bhrợ piêng muy ooy, đha nuôr nắc tơợp đị mai t’vil bh’đắh moon nắc cr’liêng căn, pr’đhang vêy p’nong u dal nắc moon cr’liêng conh, pa bhlâng choom p’ghít lêy mai bhrợ p’lêê conh lâng căn ma mơ bấc. p’căn Lù Thị Ban, ma nưih âi loóih bhrợ piêng ặt cóh vel Bó, phường Chiềng An, thành Phố Sơn La đoọng năl p’xoọng:

Bhrợ piêng đh’rứah choom chơớih pay t’ngay liêm, chơớih pay 1 cóh 3 t’ngay Giáp, kỷ, canh đoọng bhrợ. Bêl đị mai cr’liêng piêng nắc oó ha vil đị mai cr’liêng conh lâng căn, ng’cơnh đêếc nắc vêy choom bhrợ a lắc, n’dza. Pr’đươi bhrợ Piêng công choom chơớih pay mr’đoo t’ngay, vêy cơnh đêếc nắc vêy choom vêy piêng liêm, choom bhrợ bấc a lắc n’dza lang yêm đha hum.

Bêl đị mai xang apêê cr’liêng piêng, đha nuôr vước prang cóh a pậ, bhr’lếp m’bắh ha roo xang n’nắc ha dợ đớc apêê cr’liêng piêng ooy đêếc  n’luung cr’liêng conh, căn mr’cơnh ma mơ. Xang n’nắc đươi c’broo têy ch’đị bhrợ apêê boọng k’tứi cóh cr’liêng piêng, xang n’nắc vước piêng âi bơơn clóh pa nhoonh moọt ooy apêê boọng k’tứi n’nâu. A pậ, bhr’lếh cắh cậ bhai đoọng cr’liêng piêng choom đớc đhị đh’hi, n’đhang doó choom đhí moọt. Xang n’nắc đươi bhai c’đắ plum ga lóp đớc dâng 3-4 t’ngay, bêl cr’liêng piêng chêếh zấp zêng nắc n’jớh lơi, xang n’nắc ha dưr đớc cóh tir cắh cậ pa ra ch’ruung đoọng cr’liêng piêng goóh xang nắc vêy ha âu đớc pa liêm. Cr’liêng piêng đanh dâng 1 c’xêê vêy choom đươi dua đoọng bhrợ n’dza a lắc, ha dang đươi piêng la lấh dzum nắc buôn n’dza a lắc cắh vêy u yêm. A moó Lù Thị Phung ma nứih bhrợ piêng cóh vel Bó, Phường Chiềng An, thành phố Sơn la đoọng năl:

Piêng vêy bấc râu. Piêng đoỌng zêệ a lắc vêy bấc cơnh  đha hum, vêy bâc ha la đha hum. Piêng bhrợ n’dza nắc m’bứi ha la đha hum, chơớih pay ha la vêy âng ngam đoọng bhrợ. Pr’đươi bhrợ piêng pa bhlâng bấc, n’đhang buôn pay bhrợ nắc pay tơợ crâng, chơớih pay đợ tơơm âng apêê a mế, a dích bêl ahay đoóc chơớih pay đoọng bhrợ. Piêng bhrợ nắc cắh vêy bấc đác n’dza a lắc, n’đhang ộm pa bhlâng yêm lâng yêm têêm, doó ca ay a cọ, vêy nặ đha hum la lay. Piêng cóh chợ bhrợ buôn bấc đác n’đhang cắh u yêm mơ piêng âng đay bhrợ.

Bêl ahay đha nuôr cóh apêê vel bhươl đha nuôr Thái buôn đhoóh, tơợ bh’rợ bhrợ piêng, bhrợ n’dza a lắc tước zư đớc zêng bhrợ lâng têy, a lắc ndza bhrợ nắc liêm ch’ngaach, vêy đha hum la lay. Nâu câi bh’rợ bhrợ piêng cr’liêng ang đha nuôr công dzợ bơơn muy bơr đhị zư dớc đoọng bhrợ crêê cơnh cr’noọ đươi dua âng đha nuôr. Bh’nơơn bh’rợ n’dza a lắc bhrợ tơợ piêng ha la crâng vêy đha hum yêm ngam âng apêê râu ha la âng đha nuoro bhrợ t’váih bhrợ l’boọt ha der cắh hắt t’mooi./.