Cơnh xa nay a zi ơy xay moon, xoọc đâu cóh vel đong apêê tỉnh thành zr’lụ ĐBSCL, bhiệc k’rong câl p’nang nhuum xoọc dưr váih k’rơ pa bhlầng. pa bhlầng tpCần Thơ váih nắc đhị k’rong câl, âng đơơng p’nang nhuum ơy ta bhrợ pa liêm âng pa câl ooy Trung Quốc. XoỌc đâu đhanuôr lâng apêê k’rong câl p’nang nhuum nắc k’rang lêy râu liêm choom xoọc tr’nợơp ha dợ cắh năl ghít tu bhiệc nâu. Tu cơnh đếêc, bh’rợ lêy rớơt cóh bhiệc câl, bhlêy p’nang nhuum đhị Cần Thơ lâng apêê tỉnh cóh zr’lụ ĐBSCL nắc râu k’rang bhlầng xoọc đâu. Xay moon âng Hải Phong, PV ắt đhị zr’lụ ĐBSCL.

        Dâng mơ 13h zập t’ngay, đhị 3 zr’lụ k’rong câl p’nang nhuum đhị vel Nhơn Lộc I, thị trấn Phong Điền, chr’hoong Phong Điền, TP.HCM ơy bấc ơl đhanuôr âng đơơng p’nang nhuum tước pa câl đoọng ha pêê k’rong câl xoọc đương. Đợ p’nang nhuum k’rong cóh zập zr’lụ nắc dâng 400kg/t’ngay. Ting cơnh muy ch’nắc k’rong câl, lalăm a hay a noo vêy câl p’nang griing đoọng ha pêê cóh tpHCM lâng Hải Phòng. Đhơ cơnh đếêc nắc dâng 1 c’xêê chô ooy đâu, apêê xăl câl p’nang nhuum lâng chr’nắp dal bhlầng. cr’chăl chr’nắp dal bhlầng nắc 72.000đ/kg, xoọc đâu dzợ mơ 40.000đ/kg. zập g’lúh apêê đoọng ha noo lalăm tợơ 30-50 ức đồng, pa bhlầng nắc vêy bêl tước k’ha riêng ức đồng đoọng k’rong câl p’nang nhuum. Ma nuýh k’rong câl cung đoọng năl, bêl ta moóh đắh bhiệc k’rong câl p’nang nhuum nắc apêê cắh moon ghít.

        T’moóh đắh nguôi tốh apêê cung cắh năl. A cu ta moóh câl hâu đươi, apêê cung cắh năl, muy moon nắc vêy ngai k’đươi câl. Lâng tợơ đếêc nắc bhiệc k’rong câl p’nang nhuum dưr váih bấc k’rơ. Đhanuôr xăl bhiệc bhrợ hồ đoọng lướt lếêh p’lêê p’nang. Muy t’ngay apêê bơơn dâng 500-600 r’bhầu đồng tợơ bhiệc pa câl p’nang. Chính quyền vel đong cung cắh râu moon, tu p’nang cắh vêy bhrợ độc hại, tu apêê ca ay pa lung lâng ca ay tiểu đường cung buôn cha p’nang.

        Tợơ kinh nghiệm vêy ting pấh câl âng apêê Trung Quốc cóh bhiệc k’rong câl chr’nóh chr’bếêt lâng chr’nắp dal đhị ĐBSCL nắc bhiệc k’rong câl p’nang xoọc đâu ơy n’léh bấc râu cắh liêm đhị đha nuôr cóh chr’hoong Phong Điền. ting cơnh a noo Trần Trung Tín, ắt đhị vel Nhơn Lộc I, thị trấn Phong Điền nắc apêê k’rong câl p’nang nhuum âng ma nuýh Trung QUốc xoọc đâu bhrợ cắh liêm tước kinh tế âng đhanuôr đắh ha y chroo Tu ting cơnh a noo Tín moon, p’nang griing pa câl đắh Bắc lâng chr’nắp tợơ 4-5 r’bhầu đồng muy p’nong. Nắc xoọc đâu bơơn pa dzoóc dal lấh, ting t’ngay ting m’bứi hắt lấh tu p’nang cóh ĐBSCL lứch ta pa câl. A noo Trần Trung Tín cung đoọng năl, lâng c’lâng bh’rợ xoọc đâu âng apêê k’rong nắc ma nuýh Trung Quốc, apêê lơi m’bứi zên cung choom bhrợ ha đhanuôr hêê lưm k’đháp k’ra tu râu liêm choom xoọc tr’nợơp ha dợ ha vil râu liêm choom đoọng ha c’la đay đắh t’tun. A noo Trần Trung Tín xay moon:

        Đhr’năng p’nang nâu, nắc ting a cu lêy lâng đhr’năng 50 r’bhầu đồng muy ký lâng pa glúh tước Hải Phòng k’rong pazêng zên nắc k’nặ 120 r’bhầu đồng muy ký, dâng 6 đô la Mỹ. c’rơ k’rong câl đhị chr’hoong Phong Điền mơ 500-700kg/t’ngay nắc lâng đợ p’nang k’rong cala xoọc đâu, t’piing lâng 6 đôla Mỹ nắc cung cắh vêy bấc zên. Ha dợ xoọc đâu p’nang griing xoọc chr’nắp zên câl dal bhlầng tu đhị cr’chăl đâu ơy bơơn pếêh lalấh bấc p’nang nhuum. Xoọc đâu chr’nắp p’nang griing nắc 5 r’bhầu đồng, nắc đoo ma nuýh pa câl, tước têy âng ma nuýh câl đươi nắc 10 r’bhầu đồng.

        Xay prá lâng PV Đài TNVN, t’coóh Nguyễn Lạc, Phó Chủ tịch Hội nông dân chr’hoong Phong Điền đoọng năl, xoọc đâu cóh vel đong chr’hoong Phong Điền, đhr’năng k’rong câl p’nang nhuum xoọc dưr váih k’rơ pa bhlầng. ting cơnh xay moon âng t’coóh Nguyễn Lạc nắc bhiệc k’rong câl p’nang nhuum g’lúh nâu ắt lớơp bấc râu cắh liêm choom, bêl chr’nắp pa dzoọc dal tước 10 chu t’piing lâng t’ngay c’xu. Xoọc đâu, vel đong cắh k’đhợơng lêy bhiệc đhanuôr pa câl p’nang nhuum, đhơ cơnh đếêc nắc apêê vêy c’lâng bh’rợ đoọng pa rớơt đhanuôr g’đéch bhiệc xăl t’nơơm chr’nóh đhị pa bhrợ ta têng.

        Ting cơnh t’coóh Nguyễn Lạc, lalăm nắc chính quyền vel đong vêy ch’mếêt lêy bhiệc pa câl p’nang nhuum cóh vel đong chr’hoong, đoọng loon đấh xay moon lâng bh’cộ thành phố cung cơnh ch’ol c’lâng đoọng ha đhanuor cóh bhiệc pa dưr t’nơơm chr’nóh, tệêm ngăn tr’mung tr’méh. Pa bhlầng nắc moon pa rớơt đhanuor oó tu râu liêm choom xoọc tr’nợơp nắc xăl chóh p’nang. Cơnh đếêc, cóh t’tun bh’nơơn âng chô cắh năl cơnh ha dang apêê cắh k’rong câl p’nang dzợ.

        Tợơ bhiệc ơy lêy ch’mếêt nắc bơơn năl apêê k’rong câl vêy thị  trường pa câl đhị Hải Phòng đoọng đơơng ooy Trung Quốc. Tu cơnh đếêc, xoọc đâu đắh bhiệc lêy ch’mếêt âng hội nông dân nắc a zi moon pa rớơt lâng đhanuôr hêê oó xăl chóh bấc t’nơơm p’nang, oó col lơi t’nơơm chr’nóh râu lơơng đoọng xăl chóh p’nang, ahêê nắc k’rong pếêh bơơn lâng pa câl đợ p’nang a hêê ơy vêy lalăm đếêc, đoọng pa liêm tr’mung tr’méh ha đhanuôr tệêm ngăn oó đoọng crêê váih râu cắh liêm tước pa bhrợ ta têng lâng bh’nơơn chr’nóh ch’bếêt cóh ha y chroo.

        Cơnh đếêc, lâng đhr’năng k’rong câl p’nang nhuum xoọc dưr váih k’rơ pa bhlầng đhị Cần Thơ lâng apêê tỉnh lơơng cóh ĐBSCL bhiệc chr’nắp bhlầng nắc râu ting moót bhrợ âng cơ quan chức năng đoọng xa nay  loon đấh, nhâm crêê lâng vêy c’lâng t’hước tước đoọng ha đhanuôr. Lêy pa nhâm oó đớc đoọng ha đhanuôr crêê ta glụ, crêê ta g’lớc lâng đh’rứah chóh bấc t’nơơm p’nang, oó tu râu liêm choom xoọc tr’nợơp ha dợ pa chô râu cắh liêm choom đắh t’tun, tu cắh ngai k’rong câl dzợ bhrợ váih đhr’năng ta lơi cơnh bấc râu m’ma t’nơơm lơơng ơy dưr váih đhị lalăm hay./.