Cơnh âng ma nuýh Việt Nam, g’lúh cha cha cóh đong nắc đhị k’rong, pa tếêt zập ch’nắc cóh đong ắt tr’đăn, cắh muy chroi k’rong bhrợ váih râu liêm choom cóh  pr’ắt tr’nớt pr’loọng đong nắc dzợ chroi k’rong bhrợ t’váih râu chr’nắp văn hoá liêm choom âng acoon ma nuýh. Lâng đhr’năng tr’mung tr’méh cơnh xoọc đâu xoọc nắc râu bhrợ pazêng g’lúh cha cha âng zập pr’loọng đong truyền thống cắh cơnh bêl a hay dzợ, pa bhlầng nắc lâng pr’loọng đong ngai dzợ p’niên đhị thành thị. Đhơ cơnh đếêc cung lêy ting zập pr’đợơ, ha dang năl cơnh bhrợ pa dưr, pa liêm đoọng ha tr’mung tr’méh pr’loọng đong nắc zập ngai cung mặ bhrợ bơơn ắt cha đh’rứah, bhui har lâng tệêm ngăn cóh pr’loọng đong đay. Bêl t’ngay pr’loọng đong Việt Nam, Hồng Bắc, PV Đài TNVN vêy bh’ar xrắ “ pa dưr t’mâng râu bhui har, tệêm ngăn tợơ zập chu cha a vị pr’loọng đong”, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xâng.

            Bhrợ pa dưr muy pr’loọng đong ơy lấh 15 c’moo nâu, đhơ cơnh đếêc zập đoo t’ngay díc điêl a moó Nguyễn Thanh Hà, ắt đhị quận Hoàn Kiếm, Hà Nội cung pa zay đoọng vêy zập g’lúh cha cha zập zêng ma nuýh cóh đong. Mị díc điêl lướt pa bhrợ tợơ đấh ra diu tước hi bu dưm dzợ 2 p’nong ca coon nắc học bán trú tu cơnh đếêc zêng ma nuýh cóh đong mơ chu cha cha hi bu nắc vêy bơơn ắt đh’rứah. Lâng pr’loọng đong a moó, cr’chăl bhui har bhlầng nắc bêl tớt cha cha, zập ngai cung bơơn pa prá, k’chăng bhui har lấh muy t’ngay pa bhrợ g’lếêh g’lệêng, học hành zr’nắh k’đháp. A moó Nguyễn Thanh Hà moon:

              Zệê muy chu cha chr’na yêm đoọng pr’loọng đong nắc râu đơ bhui har bhlầng, pa cắh loom luônh k’er da dô lâng ca coon, lâng k’díc âng pazêng ma nuýh n’đil. Tu cơnh đếêc đhị pazêng t’ngay đhêy a cu ta luôn ắt zệê bhrợ chr’na âng k’díc lâng ca coon cu kiêng cha cắh cợ nắc pa choom ca coon n’đil âng đay za zệê râu pr’dzăm truyền thống đoọng t’váih râu pa tếêt pa zưm, ta k’rang âng ma nuýh cóh đong.

             Muy pr’loọng đong tệêm ngăn bhui har nắc đhị đếêc, zập ngai cóh đong vêy râu tr’pác, ta k’rang k’uôl, ta zư lêy tợơ pazêng bhiệc bhrợ ba buôn. K’rang đoọng ha pr’loọng đong zập chu cha cha nắc cơnh đoọng pa cắh loom luônh lâng a bhướp a dích, ca conh , ca căn, ca coon, a đhi noo cóh pr’loọng đong. Tr’mung tr’méh t’ngay đâu, zập ngai zêng đớc cr’chăl đoọng ha bh’rợ tr’nêng, bhiệc đớc cr’chăl ắt tớt lâng ma nuýh đong đay nắc m’bứi lấh. đhơ cơnh đếêc, ha dang zập ngai cóh đong zêng năl cơnh pa dưr, pa liêm nắc choom bhrợ t’váih zập chu cha cha âng pr’loọng đong đay tệêm ngăn, bhui har, cóh đếêc, ma nuýh ca căn, ma nuýh k’điêl nắc ma nuýh đơ chr’nắp bhlầng đoọng bắt ang đh’rôông óih k’er da dô cóh pr’loọng đong. A moó Nguyễn Thu Phương, ắt đhị Thái Bình xay moon:

            Ting cơnh a cu nắc zập pr’loọng đong, pa bhlầng nắc ma nuýh pân đil lêy đớc loom luônh liêm ta níh âng đay đhị zập chu cha cha, tu cơnh đếêc kiêng t’pấh ma nuýh cóh đong lêy chô cha chr’na truyền thống, n’đhơ cha muy chu đhị t’ngay đếêc cung choom. Nắc bêl ma nuýh cóh đong đhêy pa bhrợ lâng ắt k’rong, lâng nắc bele đoọng zập ngai bhrợ pa dưr muy pr’loọng đong tệêm ngăn, bhui har.

            Ting cơnh a va Đỗ Chí Nhân, 60 c’moo, ắt đhị quận Thanh Xuân, Hà Nội; t’ngay đâu, k’đháp đoọng zư đớc zập zêng ma nuýh cóh đong đhị 3 chu cha cha cóh muy t’ngay, pa bhlầng nắc đhị thành thị, pr’loọng đong dzợ p’niên. Đhơ cơnh đếêc, ha dang năl cơnh bhrợ têng, zập ngai nắc choom ra pặ zập g’lúh cha a vị vêy zập ma nuýh cóh pr’loọng đong liêm glặp lâng pr’đợơ âng pr’loọng đong đay. Tợơ zập chu cha cha, bha bhướp, ca conh nắc choom k’đươi moon lâng acoon cha châu cơnh prá xay, ắt tớt vêy văn hoá, ắt mamông liêm ta níh, váih nắc pazêng ma nuýh liêm chr’nắp, ma nuýh liêm choom đoọng ha xã hội. A va Đỗ Chí Nhân moon:

            Lâng zập pr’loọng đong Việt Nam, bhiệc k’rong ma nuýh cóh đong đoọng tớt cha cha nắc muy chr’nắp văn hoá liêm. Lêy zư tệêm ngăn cóh pr’loọng đong, râu pa tếêt pa zưm cắh vêy mơ k’rang đhị zập chu tớt cha cha, xa xập. pazêng apêê díc điêl dzợ p’niên bêl vêy ca coon nắc lêy bhrợ tớt cha đh’rứah đoọng ta luôn, nắc đoo chr’nắp âng tước râu tệêm ngăn, bhui har âng g’lúh cha cha truyền thống lâng nắc đhị pa tếêt pa zưm ma nuýh cóh pr’loọng đong.

            T’coóh Vương Duy Biên, Thứ trưởng Bộ Văn hoá-Thể thao lâng Du lịch đoọng năl:Tợơ c’moo 2001, Chính phủ quyết định pay t’ngay 28/6 zập c’moo nắc t’ngay pr’loọng đong Việt Nam, đoọng déh hơnh chr’nắp âng pr’loọng đong tước bh’rợ pa dưr pr’loọng đong Việt Nam tước c’moo 2020, t’hươc tước 2030 nắc bhrợ pa dưr pr’loọng đong Việt Nam k’bhộ ca van, liêm choom, bhui har lalua ta  níh nắc pr’loọng đong tệêm ngăn âng zập ch’nắc lâng nắc tế bào liêm c’rơ âng xã hội. cóh bơr c’moô hay, Bộ Văn hoá- Thể thao lâng Du lịch chợih pay t’ngay pr’loọng đong Việt Nam ( 28/6) nắc “ g’lúh cha cha âng pr’loọng đong tệêm ngăn, bhui har”, lâng chr’nắp nắc pa chắp lêy cr’chăl bơơn ắt tớt đh’rứah âng zập pr’loọng đong Việt nNam đhị zập chu cha cha âng pr’loọng đong tệêm ngăn, bhui har.

            Acu k’noọ zập đoo pr’loọng đong cung vêy cr’chăl ắt tớt đh’rứah, nắc đoo đhị cr’chăl cha cha truyền thống âng zập pr’loọng đong Việt Nam. G’lúh cha cha nắc đoo nắc lêy vêy râu chroi k’rong, tr’pác cung cơnh đh’rứah đớp dua âng zập ch’nắc cóh pr’loọng đong. A zi rơơm kiêng nắc bhrợ ta bhứah râu chr’nắp n’nặc cóh đhanuôr cóh xã hội hêê. Lâng acu k’nộ nắc lêy bhrợ ta luôn zậo chu cha cha cơnh đếêc đhị zập pr’loọng đong, tu nâu đoo nắc pazêng cr’chăl ắt tớt âng ma nuýh cóh muy pr’loọng đong bhui har bhlầng, pa tếêt pa zưm  luônh loom âng zập ngai cóh pr’loọng đong Việt Nam.

            Lâng ma nuýh Việt Nam, zập chu cha cha nắc x’mir pa cắh râu tệêm ngăn âng muy pr’loọng đong. Bhiệc zư pa  liêm g’lúh cha cha âng pr’loọng đong đhị zập đong cơnh t’ngay đâu nắc râu lalua ta níh, muy chr’nắp văn hoá truyền thống lêy zư đớc lâng pa dưr c’rơ lấh mơ dzợ./.