Căh muy ha dưr cóh bh’rợ xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn lâng bhrợ t’váih zr’lụ bhrợ têng ting c’lâng hàng hoá, Nghị quyết03/NQ-HU âng Huyện uỷ Nam Giang, tỉnh Quảng Nam dzợ nắc c’lâng lướt t’mêê cóh bh’rợ pa xiêr đha rựt âng đhanuôr vel bhươl. Lấh 5 c’moo, dáp tợơ bêl Nghị quyết nâu bơơn xay bhrợ, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr đhị vel bhươl bơơn ha dưr ghít liêm, pa dưr đợ pr’loọng đong đha rựt xiêr ting zập c’moo.

            T’coóh Nguyễn Đăng Chương- Trưởng phòng NN&PTNT chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, Nghị quyết 03 k’rong ooy bh’rợ pa xiêr đha rựt, lêy đắh apêê chính sách k’rong bhrợ têng, xăl  t’nơơm chr’nóh bh’năn băn ting c’lâng “ 3 t’nơơm, 3 p’nong” bha lầng nắc cao su, keo, prí lâng k’roọc, bé, a’ọc. Cóh đếêc, pa ghít tước bhiệc dưr váih apêê zr’lụ buôn chóh bhrợ ting cơnh c’lâng hàng hoá, t’váih pr’đợơ ha dưr c’rơ đắh pa dưr nông nghiệp, r’dợ pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ, cung cơnh tệêm ngăn chr’nắp bhrợ têng nông nghiệp ting zập c’moo, “ bh’nơơn bhrợ têng cơnh xoọc đâu cóh cr’chăl a hay nắc ơy xay moon ghít đắh đhr’năng kinh tế nông nghiệp cóh vel đong âng chr’hoong, tệêm ngăn ting cơnh bh’rợ âng Nghị quyết 03 pa glúh, chroi k’rong ooy bh’rợ pa dưr kinh tế-xã hội, pa liêm lâng pa dưr bh’nơơn pr’ắt tr’mông âng đhanuôr vel đong”- t’coóh Chương xay moon.

            Năl ghít apêê bh’rợ xăl t’nơơm chr’nóh, bh’năn băn nắc pr’đợơ chr’nắp zooi đoọng ha vel đong t’váih c’rơ đoọng váih c’lâng bhrợ têng t’mêê đoọng ha đhanuôr da ding k’coong, pazêng c’moo hay, chr’hoong Nam Giang ơy k’rong bhrợ ta bhứah cr’noọ bh’rợ “ 3 t’nơơm, 3 p’nong” đoọng bhrợ pa dưr kinh tế nông-lâm nghiệp, bhrợ pa dưr lâng bhrợ váih apêê zr’lụ bhrợ têng cơnh c’lâng hàng hoá. Đươi vêy cơnh đếêc, ơy r’dợ lơi j’niêng bhrợ têng cơnh c’lâng cắh liêm âng đhanuôr, t’bhlầng bhiệc xay bhrợ apêê pr’đợơ lâng râu liêm choom âng zr’lụ. T’coóh Chờ Rum Nhiên- Bí thư Huyện uỷ Nam Giang moon, vel đong ơy vêy pr’đợơ đắh nông nghiệp lâng kinh tế crâng, tu cơnh đếêc nắc bhiệc k’rong pa xiêr đha rựt lâng cr’noọ bh’rợ “ 3 t’nơơm, 3 p’nong” zêng liêm glặp lâng đhr’năng ha dưr za zưm âng chr’hoong. “ Lâng c’lâng bh’rợ zúp zooi 12 chr’val, thị trấn, zập vel bhươl 200 ức đồng/c’moo đoọng k’rong xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn, chr’hoong xoọc t’hước tước bhiệc bhrợ t’váih apêê pr’đươi nông nghiệp sạch tợơ apêê hân noo chóh bhrợ, bhrợ têng cơnh kiêng dua âng đhanuôr vel bhươl”- t’coóh Nhiên moon.

            Pazêng c’moo hay, chr’hoong ơy bhrợ liêm bhiệc pa zưm apêê zên bạc ting cơnh Nghị quyết 03 lâng apêê chính sách zúp zooi âng bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê lâng apêê bh’rợ chính sách đắh zr’lụ acoon cóh, chính sách pa xiêr đha rựt đanh mâng âng Chính phủ. Đươi vêy cơnh đếêc, nắc ơy r’dợ đh’rứah bhrợ têng c’lâng xa nay, chroi k’rong bhrợ tr’xăl móh mắt vel bhươl- da ding k’công, t’hước tước bh’rợ pa ếp cr’chăl đoọng ha bh’rợ pa xiêr đha rựt đoọng ha đhanuôr vel đong. P’lêê ngam tợơ cr’noọ bh’rợ “ 3 t’nơơm, 3 p’nong” xoọc dưr váih k’rơ cóh đhanuôr acôn cóh, zooi đoọng pa xiêr đha rựt cóh prang chr’hoong tợơ 69,12 dzợ mơ 57,36%. Xọoc dâu pazêng đhăm chóh bhrợ t’nơơm n’loong zập c’moo bơơn k’nặ 6.000ha lâng pazêng chr’na đh’nắh vêy cr’liêng bơơn k’nặ 6.700 tấn. Lâng t’nơơm cao su bơơn chóh lâng pazêng đhăm lấh 1.300ha, cóh đếêc ơy vêy bh’nơơn bơơn pay dzệêt 33,7ha lâng bh’nơơn âng chô mơ 15 tấn.

            Ting cơnh t’coóh A lăng Mai- Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Giang, pa ghít âng Nghị quyết 03 đoọng lêy ghít cung cơnh bhiệc xay bhrợ nhâm crêê c’lâng bh’rợ, liêm glặp lâng pr’đợơ la lua âng vel bhươl. Nâu đoo lalua nắc c’lâng bh’rợ đoọng đhanuôr chếêc lêy c’lâng lướt t’mêê cóh bh’rợ pa xiêr đha rựt, r’dợ pa dưr dal bh’nơơn pr’ắt tr’mông. Tợơ zên bạc zúp zooi đoọng bhrợ têng đắh xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn nâu, bấc pr’loọng đong đhanuôr đhị apêê chr’val da ding k’coong, chr’hoong ơy đoọng  vắ zên đoọng k’rong bhrợ têng đoong pa dưr kinh tế pr’loọng đong, tu đhr’năng lalua đoọng lêy cr’noọ bh’rợ “ 3 t’nơơm, 3 p’nong” ơy zooi đoọng ha đhanuôr vêy c’lâng z’lấh đha rựt đanh mâng”.

            C’moo 2011, tợơ zên bạc zúp zooi xăl t’nơơm chr’nóh, bh’năn băn, pr’loọng đong t’coóh Ploong Ablô ( chr’val Đắc Tôi) ơy vặ pa xoọng 20 ức đồng đoong pa dưr cr’năn bh’năn. Tợơ bấc c’moo k’rang lêy, tước nâu kêi k’năn k’roọc âng pr’loọng đong t’coóh Ablô ơy vêy lấh 20 p’nog, đh’rứah lâng k’năn a đhắh lai m’ma 30 p’nong xoọc dưr pậ  liêm, âng chô bh’nơơn zập c’moo lấh 100 ức đồng. t’coóh Ablô xay moon, lalăm a hay pr’loọng đong t’coóh cung muy năl cơnh bhrợ têng ha rêê pa zưm lâng chóh chr’nóh hân noo a bhoo, a tuông tu cơnh đếêc nắc bh’nơơn âng chô cắh tệêm ngăn. Đươi vêy tợơ zên bạc zúp zooi xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn, t’coóh nắc ơy xăl cơnh bhrợ têng, băn rơơi, bhrợ têng k’tiếc crâng pa zưm lâng b’băn âng chô bh’nơơn liêm choom, lalua ta níh. “ Ha rêê đhuốch nâu kêi nắc ếêh râu âng chô bh’nơơn bha lầng âng đhanuôr cóh đâu dzợ. Chóh keo, cao su, b’băn nắc lalua ơy zooi đoọng ha đhanuôr z’lấh đha rựt”- t’coóh Ablô xay moon.

            Pazêng c’moo đăn đâu, đhị Nam Giang cung ơy dưr váih bấc apêê liêm choom cóh bhrợ pa dưr kinh tế pr’loọng đong lâng bhiệc xăl cơnh c’lâng bhrợ têng ting c’lâng “ 3 t’nơơm, 3 p’nong” đơ bhlầng. Lấh mơ t’coóh Ploong Ablô, apêê pr’loọng đong lơơng cơnh A lăng Piêm ( vel 2 chr’val Tà Pơơ) A rất VFừng ( vel Pà Dương, thị trấn Thạnh Mỹ), Brao Ngát ( vel Đắc Ốc) lâng Tơ Ngôl Ngơn ( vel Công Tơ Rơn, chr’val La Dêê)… bh’nơơn âng chô zập c’moo tước k’zệt ức đồng. Tợơ bh’nơơn liêm choom xoọc tr’nợơp, chr’hoong Nam Giang nắc lêy bhrợ têng cớ, r’pặ zên bạc liêm choom đoọng xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn, bhrợ liêm cơnh c’lâng ha dưr âng đhanuôr cóh vel đong chr’hoong cóh ha y chroo./.

Giảm nghèo cho Nam Giang

Không chỉ tạo được bước đột phá trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi và hình thành các vùng chuyên canh sản xuất theo hướng hàng hóa, Nghị quyết 03/NQ-HU của Huyện ủy Nam Giang, tỉnh Quảng Nam còn là hướng đi mới trong công tác giảm nghèo của người dân địa phương. Sau 5 năm, kể từ khi Nghị quyết này được triển khai thực hiện, đời sống người dân ở địa phương được nâng lên rõ rệt, góp phần đưa tỷ lệ hộ đói nghèo giảm xuống theo từng năm.

Ông Nguyễn Đăng Chương - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Năm Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, Nghị quyết 03 tập trung vào công tác giảm nghèo, thông qua các chính sách đầu tư hỗ trợ về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi theo hướng “3 cây, 3 con” chủ lực (cao su, keo, chuối và bò, dê, heo). Trong đó, chú trọng đến việc hình thành các vùng chuyên canh sản xuất theo hướng hàng hóa, tạo bước đột phá về phát triển ngành nông nghiệp, từng bước nâng cao chất lượng, tăng năng suất, cũng như đảm bảo giá trị sản xuất nông nghiệp theo từng năm. “Kết quả thực hiện trong thời gian qua đã phản ánh rõ nét về bức tranh kinh tế nông nghiệp trên địa bàn huyện, đảm bảo theo mục tiêu mà Nghị quyết 03 đề ra, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân địa phương” - ông Chương chia sẻ.

Xác định việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi là tiền đề quan trọng giúp địa phương tạo nên bước ngoặt để hình thành phương thức sản xuất mới cho đồng bào miền núi, những năm qua huyện Nam Giang đã tập trung nhân rộng mô hình “3 cây, 3 con” để phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp, xây dựng và hình thành các vùng chuyên canh sản xuất theo hướng hàng hóa. Nhờ vậy, đã từng bước xóa bỏ tập tục sản xuất lạc hậu của bà con, đẩy mạnh việc khai thác lợi thế và tiềm năng của vùng. Ông Chờ Rum Nhiên - Bí thư Huyện ủy Nam Giang cho rằng, địa phương vốn có thế mạnh về nông nghiệp và kinh tế rừng, do vậy việc tập trung giảm nghèo bằng mô hình “3 cây, 3 con” hoàn toàn phù hợp với tiến trình phát triển chung của huyện. “Bằng cách hỗ trợ 12 xã, thị trấn, mỗi địa phương 200 triệu đồng/năm để đầu tư cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi, huyện đang hướng đến việc hình thành các sản phẩm nông nghiệp sạch từ các vụ mùa sản xuất thâm canh, phục vụ nhu cầu của người dân địa phương ” - ông Nhiên nói.

Những năm qua, huyện đã làm tốt việc lồng ghép nguồn vốn theo Nghị quyết 03 với các chính sách hỗ trợ của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và các chương trình chính sách về vùng dân tộc, chính sách giảm nghèo bền vững của Chính phủ. Nhờ vậy, đã từng bước đồng bộ hóa chủ trương, góp phần làm thay đổi dần bộ mặt nông thôn - miền núi, hướng đến việc rút ngắn thời gian cho công tác xóa đói giảm nghèo cho người dân bản địa. Quả ngọt từ mô hình “3 cây, 3 con” đang tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng bà con dân tộc thiểu số, giúp giảm dần tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện từ 69,12%, năm xuống còn 57,36%. Hiện tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm đạt gần 6.000ha với tổng sản lượng lương thực có hạt đạt gần 6.700 tấn. Riêng cây cao su được trồng với tổng diện tích hơn 1.300ha, trong đó đã thu hoạch khai thác mủ trên 43,7ha với sản lượng ước đạt 15 tấn.

Theo ông Alăng Mai - Chủ tịch UBND huyện Nam Giang, chủ trương của Nghị quyết 03 cho thấy hiệu quả rõ nét, cũng như việc triển khai đúng hướng, phù hợp với điều kiện thực tế và đáp ứng nhu cầu phát triển của người dân địa phương. Đây thực sự là cơ hội để đồng bào tìm hướng đi mới trong công tác giảm nghèo, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống. Từ nguồn vốn hỗ trợ thực hiện về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi này, nhiều hộ dân ở các xã vùng cao, huyện đã mạnh dạn vay vốn để đầu tư phát triển kinh tế gia đình. Bởi thực tế cho thấy mô hình “3 cây, 3 con” đã giúp người dân có hướng thoát nghèo bền vững.

Năm 2011, từ nguồn vốn hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi, hộ ông Pơloong Ablô (xã Đắc Tôi) đã mạnh dạn vay thêm 20 triệu đồng để phát triển chăn nuôi gia súc. Sau nhiều năm chăm sóc, đến nay đàn bò của gia đình ông Ablô đã có hơn 20 con, cùng với đàn heo rừng lai giống 30 con đang phát triển khá tốt, cho nguồn thu mỗi năm hơn 100 triệu đồng. Ông Ablô chia sẻ, trước đây gia đình ông cũng chỉ biết làm nương rẫy kết hợp trồng xen canh vụ mùa bắp, đậu khiến thu nhập bấp bênh. Nhờ có nguồn vốn hỗ trợ từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi, ông đã đổi mới phương thức canh tác đất rừng, kết hợp với chăn nuôi gia súc và đem lại hiệu quả thiết thực. “Nương rẫy bây giờ không còn là nguồn sống chủ yếu của người dân ở đây nữa. Trồng keo, cao su, chăn nuôi gia súc, gia cầm,… mới thực sự giúp người dân thoát nghèo” - ông Ablô bộc bạch.

Những năm gần đây, ở Nam Giang cũng đã xuất hiện nhiều gương mặt điển hình trong phát triển kinh tế gia đình bằng việc chuyển đổi phương thức canh tác theo hướng “3 cây, 3 con” chủ lực. Ngoài ông Pơloong Ablô, các hộ khác như Alăng Piêm (thôn 2, xã Tà Pơơ), Arất Vừng (thôn Pà Dương, thị trấn Thạnh Mỹ), Brao Ngát (thôn Đắc Ôốc) và Tơ Ngôl Ngơn (thôn Công Tơ Rơn, xã La Dêê)… thu nhập mỗi năm hàng chục triệu đồng. Từ kết quả khả quan bước đầu, huyện Nam Giang tiếp tục thực hiện, bố trí nguồn vốn hợp lý cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi, đáp ứng với nhu cầu phát triển của người dân trên địa bàn huyện trong thời gian đến./.