Việt Nam âi mặ bơơn đợ bh’nơơn choom hơnh déh cóh bh’rợ pa xiêr dha rựt cóh 20 c’moo ha nua  lâng bơơn bha lang k’tiếc xay moon dal, xay moon nắc đhị tr’ang n’đắh pa xiêr dha rựt ha ul. N’đhơ cơnh đêếc, công dzợ bấc ngai đha rựt cắh bơơn đươi dua apêê dịch vụ tr’mông tr’mêếh pr’ặt tr’nợt, đhị bêl c’bhúh chính sách pa xiêr đha rựt bấc n’đhang cậ zêng ma cr’dzắc, t’gơn. Đoọng k’đhơợng nhâm râu nhâm mâng âng apêê bh’nơơn âi mặ bơơn lâng bhrợ bhr’lậ đợ râu ca đháp cóh brương tr’nu, Việt Nam gr’hoót “ T’bil ha ul đha rựt zấp cơnh bh’rợ, đoọng doó ngai crêê ta lơi jợ n’đăh hoọng”. bha ar xrắ bơơn phóng viên Hà Nam xay moon tước cr’liêng xa nay n’nâu:

Nắc 1 cóh 6 k’tiếc k’ruung bhrợ têng đơớh cr’noọ cr’niêng Thiên niên kỷ n’đắh t’bil đha rựt  bhlâng tơợ c’moo 2010, Việt Nam âi chô tước l’lăm 2 c’moo t’ping lâng cr’noọ ta moon k’đươi, bơơn pa xiêr đợ pr’loọng đha rựt tơợ 58% c’moo 1993 xiêr dzợ dâng 7,8% moọt c’moo 2013. Trung bình zấp c’moo prang k’tiếc xiêr 2% pr’loọng đha rựt. đhr’năng đha rựt xr’dô lâng ha ul cha nắc âi bơơn t’bil lơi, Việt Nam nắc xăl tơợ pr’đơợ k’tiếc k’ruung đha rựt dzang chô ooy c’bhúh k’tiếc k’ruung vêy mức thu nhập xoọc mơ đhêêng, đệ. Bh’nơơn pa xiêr đha rựt âi chroi đoọng yêm têêm vel đong, bhrợ t’váih pr’đơợ pa dưr nhâm mâng ktiếc k’ruung, pr’ặt tr’mông âng đha nuôr bơơn bhrợ bhr’lậ ghít liêm, pa bhlâng nắc đha nuổ acoon cóh, đha nuổ bơơn đươi dua liêm lấh đợ dịch vụ xã hội chr’nắp cơnh: Y tế, giáo dục, đong ặt, đác liêm ch’ngaach lâng t’rúih xa nay. Bh’nơơn pa xiêr đha rựt âng Việt Nam bơơn Liên hợp quốc xay moon dal lâng xay moon nức đhị tr’ang n’đắh pa xiêr đha rựt. p’căn Pratibha Mehta, ma nứih k’đhơợng xay cóh thường trú Liên hợp quốc đhị Việt Nam moon ghít:

Nâu đoo nắc muy bh’rợ chr’nắp ga mắc dáp tơợ bêl apêê cr’noọ cr’niêng pa dưr thiên niên kỷ tr’nơợp bơơn xay moon moọt c’moo 2000 cóh prang bha lang k’tiếc công cơnh cóh Việt Nam. 15 c’moo ha nua, đợ pr’loọng đha rựt âng Việt Nam âi xiêr tơợ lấh 50% xiêr dzợ n’dúp 10% cóh mức xoọc đâu. Nâu đoo nắc bh’nơơn cắh vêy bấc k’tiêc sk’ruung mặ bơơn. Nhăn hơnh déh Chính phủ lâng đha nuôr Việt Nam tu bấc râu dưr đơơng âng tr’xăl t’mêê nắc apêê pr’zớc âi bhrợ t’váih cóh muy cr’chăl cắh mơ đanh.

N’đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu Việt Nam xoọc ặt zâng lâng bấc râu zr’nắh k’đháp đoọng vêy mặ k’đhơợng nhâm mâng âng apêe ebh’nơơn âi mặ bơơn cóh  bh’rợ pa xiêr đha rựt. lêy cớ c’nặt c’lâng âi lướt z’lấh đoọng lêy, bh’nơơn pa xiêr đha rựt âng Việt Nam đơớh n’đhang cắh âi nhâm mâng, vêy đhị pr’loọng đha rựt dzợ lấh 50%, pa đhang moon vêy chr’val dzợ lấh 90%. Râu k’rang bhlâng nắc âi 3 pr’loọng z’lấh đha rựt nắc vêy 1 pr’loọng rạch đha rựt cớ lâng pr’loọng  đha rựt t’mêê. Pr’ặt tr’mông âng bấc đha nuổ vêy thu nhập đệ, nắc ha dang lum muy chu p’răng xơớt, boo túh, pr’lúh cr’ay,… nắc rạch cớ đhr’năng đha rựt cắh ngai năl bêl. Đhị bêl đêếc, t’bil ha ul pa xiêr đah rựt xoọc cắh dzợ nắc muy  zooi đha nuôr zấp a vị cha, a doóh xập a năm, nắc dzợ bh’rợ ng’cơnh choom đoọng zấp ngai zêng bơơn đươi dua zấp prang apêê dịch vụ liêm crêê cóh pr’ặt tr’mông, bhrợ crêê cr’noọ ma mông  đệ bhlâng âng đha nuôr. N’đhơ cơnh đêếc, ting t’coóh Nguyễn Trần Lâm, k’đhơợng bhrợ bh’rợ xa nay pa chắp ch’mêệt lêy âng Tổ chức Oxfam đhị Việt Nam nắc bấc ngai đha nuôr công cắh âi bơơn lêy c’lâng z’lấh đha rựt liêm glặp, đhị bêl bấc chính sách pa xiêr đha rựt nắc la lấh bấc.

 Ting cơnh bấc ngai pa chắp ch’mêệt lêy cóh hắt bhlâng 10 c’moo ha nua, nắc lêy c’bhúh acoon cóh crêê ta lơi jợ n’đắh hoọng đhị bấc râu. Pa dhang moon, bơơn đươi dua dich vụ giáo dục, y tế lâng bấc râu lơơng. Lấh mơ, nắc đoo k’tiếc k’ruung, môi trường. Chính sách công cắh âi vêy cơ chế liêm glặp lâng ma nứih acoon cóh. Chính sách nắc  za nươr âi c’léh la lua nắc vêy choom xay bhrợ k’rơ, ha dợ bêl ahay pa chắp ch’mêệt lêy xang n’ắc xay bhrợ chính sách nắc vêy bấc pa chắp ch’mêệt lêy công crêê ta lơi jợ lâng cắh đơơng t’moọt ooy chính sách. Cắh vêy nắc muy ma nứih acoon cóh a năm, nắc n’đhơ ma nứih Kinh ma mông cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh, zr’lụ biển ngoóp ngáp công nắc ma nứih đha rựt.

Bơơn lêy đợ râu cắh liêm crêê đhị bh’rợ pa xiêr đha rựt cr’chăl ha nua, Việt Nam âi năl bhrợ tr’xăl t’mêê c’lâng bh’rợ đương đăng lêy đha rựt tơợ muy n’đắh dzang ooy bấc n’đắh, đươi dua đoỌng ha cr’chăl 2016-2020. Bộ trưởng Bộ Lao động thương binh lâng Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền đoọng năl: Nâu đoo nắc c’lâng bh’rợ t’mêê đoọng xay bhrợ đhr’năng đha rựt, nắc Việt Nam nắc k’tiếc k’ruung tr’nơợp cóh Châu Á đươi dua xơợng bhrợ. C’lâng bh’rợ n’nâu đơơng âng bấc c’lâng bh’rợ đoọng bhrợ t’váih c’lâng bhrợ cha, pa dzoóc thu nhập, ha dưr dal lấh mơ đhr’năng bơơn đươi dua âng đha nuôr n’đắh apêê dịch vụ chr’nắp cơnh y tế, giáo dục, đác liêm ch’ngaach, pa liêm đong xang tang léh lâng t’rúih xa nay. Đh’rứah lâng pác lêy đơh pr’koọng đha rựt lâng ch’mêệt lêy pr’loọng đha rựt zấp prang lấh đoọng vêy apêê c’lâng bh’rợ zooi đoọng liêm glặp.  Đhr’năng bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung pa xiêr đha rựt nhâm mâng cr’chăl 2016-202 ting c’lâng pay lơi chính sách cắh dzợ liêm glặp, cr’dzắc lâng năl ghít pay đoọng zên k’rong bhrợ  đanh dâng 5 c’moo đoọng ha pêê vel đong, đoọng ma năl ra pặ đợ bh’rợ k’rong bhrợ t’đui đoọng l’lăm, bhrợ k’rơ bh’rợ pác cấp đoọng quyền ha vel đong, pa dưr râu ting pấh ch’mêệt lêy âng đha nuoro  n’đhơ l’lăm, đhị bêl lâng xang cr’chăl xơợng bhrợ. Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền moon:

 Tr’xăl t’mêê c’lâng bh’rợ đăng lêy đha rựt tơợ muy n’đắh dzang ooy bấc n’đắh, đươi dua đoọng ha cr’chăl 2016-2020 cơnh lâng cr’noọ: K’rong t’đui đoọng pr’đơợ k’rong ha pêê chr’hoong đha rựt, chr’val đha rựt, vel bhươl pa bhlâng zr’nắh k’đháp… nắc đoọng pa xiêr đhr’năng cléh choóh ooy pr’ặt tr’mông bhlưa apêê zr’lụ, c’bhúh đha nuôr; gr’hoót nắc t’bil lơi đhr’năng đha rựt đhị zấp râu bh’rợ, cắh đớc muy ngai crêê ta lơi jợ.

 T’bil đhr’năng đha rựt đhị záp râu bh’rợ, cắh đớc muy ngai crêê ta lơi jợ”. nâu đoo nắc cr’liêng xa nay k’rơ bhlầng bơơn Việt Nam moon ghít cóh cr’noọ xa nay pa chắp tước pa xiêr đha rựt nhâm mâng cr’chăl ha y, liêm crêê xơợng đươi  t’ngay quốc tế t’bil ha ul pa xiêr đha rựt c’moo đâu cơnh lâng pr’đớc “ Bhrợ pa dưr t’ngay brương nhâm mâng- pa zum têy t’bil đha rựt ha ul lâng k’đị lêy ma nứih”./.

GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG ĐỂ KHÔNG AI BỊ BỎ LẠI PHÍA SAU

Việt Nam đã đạt được thành tựu đáng kể trong công cuộc giảm nghèo trong 2 thập kỷ qua và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, ghi nhận là điểm sáng về giảm đói nghèo. Tuy nhiên, vẫn còn người nghèo không tiếp cận được các dịch vụ an sinh xã hội, trong khi hệ thống chính sách về giảm nghèo nhiều nhưng lại chồng chéo. Để đảm bảo tính bền vững của các kết quả đạt được và giải quyết những thách thức trong tương lai, Việt Nam cam kết “xóa bỏ nghèo đói dưới mọi hình thức, để không ai bị bỏ lại phía sau”.

Là 1 trong 6 quốc gia hoàn thành sớm mục tiêu Thiên niên kỷ về xóa nghèo cùng cực từ năm 2010, Việt Nam đã về đích sớm trước 2 năm so với mục tiêu đặt ra, giảm được tỷ lệ hộ nghèo từ 58% năm 1993 xuống còn khoảng 7,8% vào năm 2013. Trung bình mỗi năm cả nước giảm 2% hộ nghèo. Tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói cơ bản được xóa bỏ, Việt Nam chuyển vị trí từ nước nghèo sang nhóm nước có mức thu nhập trung bình thấp. Kết quả giảm nghèo đã góp phần ổn định xã hội, tạo điều kiện phát triển bền vững đất nước, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, người dân được tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản như: Y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin. Thành tựu giảm nghèo của Việt Nam được Liên hợp quốc đánh giá cao và ghi nhận là điểm sáng về giảm đói nghèo. Bà Pratibha Mehta, điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam khẳng định:

   Đây là một hành trình ngoạn mục kể từ khi các Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ đầu tiên được thông qua vào năm 2000 trên cả bình diện toàn cầu cũng như ở Việt Nam. 15 năm qua, tỷ lệ hộ nghèo của Việt Nam đã giảm từ hơn 50% xuống dưới 10% ở mức hiện nay. Đây là thành quả mà không phải nhiều quốc gia có thể đạt được. Xin chúc mừng Chính phủ và người dân Việt Nam vì những tiến bộ mang tính chuyển đỏi mà các bạn đã tạo ra trong một khoảng thời gian ngắn.

        Vậy nhưng, hiện nay Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức để có thể đảm bảo tính bền vững của các kết quả đạt được trong công tác giảm nghèo. Nhìn lại chặng đường đã qua cho thấy, kết quả giảm nghèo của Việt Nam nhanh nhưng chưa bền vững, có nơi tỷ lệ hộ nghèo còn trên 50%, cá biệt có xã còn trên 90%. Điều đáng lo ngại là cứ 3 hộ thoát nghèo lại có 1 hộ tái nghèo và phát sinh nghèo mới. Đời sống của một bộ phận dân cư có thu nhập sát ngưỡng nghèo, chỉ cần gặp thiên tai, dịch bệnh…là quay trở lại cảnh nghèo đói bất cứ lúc nào….Trong khi đó, xóa đói giảm nghèo hiện không còn đơn thuần chỉ là giúp người dân đủ cơm ăn áo mặc, mà còn là việc phải đảm bảo để tất cả mọi người có thể tiếp cận được đầy đủ các dịch vụ an sinh xã hội, đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu của bà con. Thế nhưng, theo ông Nguyễn Trần Lâm, phụ trách Chương trình nghiên cứu của Tổ chức Oxfam tại Việt Nam thì một bộ phận người dân vẫn chưa tìm được hướng thoát nghèo phù hợp, trong khi các chính sách giảm nghèo thì quá nhiều.

  Theo rất nhiều nghiên cứu trong ít nhất 10 năm qua thì thấy cộng đồng dân tộc thiểu số bị bỏ lại phía sau ở nhiều góc độ. Ví dụ, tiếp cận giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Ngoài ra, là vấn đề đất đai, môi trường. Chính sách vẫn chưa có cơ chế phù hợp với người dân tộc. Chính sách dựa vào bằng chứng thì mới đây mới xúc tiến mạnh, còn trước đây nghiên cứu sau đó đưa ra chính sách thì có nhiều nghiên cứu cũng bị bỏ lại phía sau và không đưa vào chính sách. Kông phải riêng gì người dân tộc thiểu số mà cả người Kinh sống ở vùng xa xôi, người Kinh sống ở vùng biển hoang vắng hay đảo cũng là người nghèo.

        Nhìn thấy những tồn tại, hạn chế trong công tác giảm nghèo thời gian qua, Việt Nam đã chủ động đổi mới phương pháp tiếp cận đo lường nghèo từ đơn chiều sang đa chiều, áp dụng cho giai đoạn 2016-2020. Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền cho biết: Đây là phương pháp tiếp cận mới để giải quyết tình trạng nghèo, mà Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở Châu Á áp dụng thực hiện. Phương pháp này đưa ra các giải pháp nhằm hỗ trợ tạo sinh kế, tăng thu nhập, nâng cao hơn nữa khả năng tiếp cận của người dân về các dịch vụ xã hội cơ bản về y tế, giáo dục, nước sạch, vệ sinh môi trường và thông tin. Đồng thời phân loại đối tượng hộ nghèo và nhận diện hộ nghèo toàn diện hơn để có các giải pháp hỗ trợ phù hợp. Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 theo hướng loại bỏ chính sách không còn phù hợp, chồng chéo và xác định giao vốn đầu tư trung hạn 5 năm cho các địa phương để chủ động, bố trí danh mục đầu tư theo thứ tự ưu tiên, đẩy mạnh phân cấp trao quyền cho cơ sở, cộng đồng, tăng cường sự tham gia, giám sát của người dân cả trước, trong và sau quá trình thực hiện. Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền nói:

  Đổi mới phương pháp tiếp cận đo lường nghèo từ đơn chiều sang đa chiều, áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 với mục đích: Tập trung ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các huyện nghèo, xã nghèo, thôn bản đặc biệt khó khăn…nhằm hạn chế gia tăng khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa các vùng, nhóm dân cư; cam kết xóa bỏ tình trạng nghèo dưới mọi hình thức, không để bất cứ ai bị bỏ lại phía sau.

“Xóa bỏ tình trạng nghèo dưới mọi hình thức, không để bất cứ ai bị bỏ lại phía sau”. Đây là thông điệp mạnh mẽ nhất được Việt Nam khẳng định trong mục tiêu hướng tới giảm nghèo bền vững thời gian tới, thiết thực hưởng ứng Ngày quốc tế xóa đói giảm nghèo năm nay với chủ đề “Xây dựng tương lai bền vững-chung tay chấm dứt nghèo đói và phân biệt đối xử”./.