Đhị g’lúh pr’họp quốc hội bêl đâu, bhiệc bhrợ têng chính sách, pháp luật k’đhơợng zư, đươi dua k’tiếc đhị zâp nông trường, lâm trường quốc doanh, cr’chăl c’moo 2004-2014, zâp đại biểu quốc hội moon, bêl k’tiếc âng zâp nông lâm trường quốc doanh bhrợ têng cắh liêm choom nắc bấc đhanuôr cắh vêy k’tiếc bhrợ cha. Bhiệc nâu đoọng lêy, padưr liêm dal bhiệc đươi dua k’tiếc đhị zâp nông lâm

trường quốc doanh xoọc nặc mưy râu k’đươi moon pr’hân xoọc đâu. Đại biểu Nguyễn Văn Rinh, c’bhúh Hải Dương moon, đh’rứah lâng râu padưr pa’xớc âng kinh tế, zâp nông lâm trường quốc doanh cung chrooi đoọng ha ngân sách nhà nước zăng bấc. hân đhơ cơnh đêếc, ooy bấc cr’chăl, bhiệc k’đhơợng zư k’tiếc đhị zâp nông lâm trường nắc ơy vêy tr’xăl. Bh’nơơn k’đhơợng zư cắh ơy liêm choom, bhrợ ta’úah đắh k’tiếc k’bunh. Ting cơnh đại biểu Nguyễn Văn Rinh, râu tu nâu nắc tu bhiệc lêy ra’pặ, xăl t’mêê bh’rợ k’đhơợng zư k’tiếc k’bunh đhị zâp nông lâm trường cắh liêm k’rơ. Zâp nông lâm trường xang bêl bơơn tr’xăl cắh ơy vêy bhrợ têng bhiệc lêy cha’mêết k’tiếc k’bunh, đăng lêy pa’đhâng c’lặ, bhrợ bha ar pa’tơ địa chính đoọng xăl vặ k’tiếc ting cơnh quy định., lâng cr’noọ bh’rợ đươi bhrợ pháp luật âng 2, 3 c’bhúh cán bộ đhị bấc nông lâm trường cắh lấh liêm dal, dzợ vêy cr’noọ bh’rợ bao cấp, ặt đương g’nưm ooy râu t’đui đoọng, zooi zúp âng nhà nước… đại biểu Nguyễn Văn Rinh xay moon:

Bhiệc xăl bhrợ bh’rợ k’đhơợng zư, lấh mơ nắc mưy c’bhúh đhanuôr, manứih bhrợ crâng cắh vêy k’tiếc đươi dua, nắc vel đông cắh zapa k’tiếc, nông trường nắc u’xưa k’tiếc. bhrợ padưr râu cắh liêm choom đắh k’tiếc k’bunh.

2, 3 đại biểu xay moon, cr’liêng xa’nay chr’nắp bhlâng đoọng bhrợ têng paliêm, ra’pặ cớ bh’rợ bhrợ têng k’đhơợng zư nắc lêy cha’mêết, xay moon liêm choom đươi dua k’tiếc lâng pay pachô m’bứi đoọng ha vel bhươl đoọng pazao ha zâp bh’rợ n’lơơng cắh ơy choom bhrợ. Tu cơnh đâu, bhiệc quy định nắc lêy cha’mêết k’tiếc k’bunh lâng zâp công ty nông lâm nghiệp xang bêl lêy cha’mêết nắc cắh ơy zâp, lêy t’bhlâng cha’mêết lêy lâng zâp ban k’đhơợng zư crâng pác tơợ zâp lâm trường. ting cơnh đại biểu Dương Trung Quốc, c’bhúh Đồng Nai, nâu đoo nắc cr’liêng xa’nay chr’nắp, hân đhơ cơnh đêếc dzợ bấc râu cắh liêm choom:

Zooi zúp liêm choom bhrợ đoọng ha pr’ắt tr’mung đhanuôr têêm ngăn, lêy chô tước râu liêm choom nắc đhanuôr tin đươi lâng apêê nắc c’bhúh đhị đâu cắh vêy c’bhúh chức năng n’đoo choom xăl. Ahêê bhrợ têng đợ bhiệc nâu cung nặc bhrợ padưr quốc phòng an ninh, đhị zr’lụ pabhlâng zr’nắh k’đhạp.

Ting cơnh đại biểu Trần Du Lịch, c’bhúh tp.HCM moon, hadang lêy cha’mêết zr’nưm cr’chăl xăl t’mêê âng k’tiếc k’ruung hêê nắc bh’rợ k’tiếc nông lâm trường nắc zư đợc cơ chế k’đhơợng zư cắh liêm choom. Bhiệc p’têết pazưm chính sách nông lâm trường nắc cắh crêê. Tu lâm trường bhrợ têng lâng cr’noọ chóh crâng t’mêê, zư lêy crâng, zư crâng, zư môi trường, lâng lấh mơ nắc pazưm zư lêy an ninh quốc phòng, cắh vêy nắc bhrợ têng kinh tế. hadợ ooy đâu, nông trường nắc bhrợ têng kinh tế. tu cơnh đâu, đươi đh’rứah nông trường nắc bhrợ têng kinh tế. cr’chăl nâu, lâng k’noọ 5 ực hécta k’tiếc nông trường đươi dua cắh liêm choom, nắc lêy t’bhlâng bh’rợ 100% zên nhà nước, cắh cậ nắc đoọng vặ k’tiếc nâu. Đại biểu Trần Du Lịch k’đươi moon:

Lêy bhrợ têng pa’xang đợ râu ắt váih âng cơ chế bhrợ têng. Cắh choom cơnh đâu, acu đươi bhrợ xoọc đâu bhiệc ahêê pa’glúh 1 r’bhâu tỷ đoọng pa’đhâng c’lặ mốc lâng bhrợ bản đồ địa chính đoọng k’đhơợng zư k’tiếc nâu. Nâu đoo nắc đhị k’tiếc hắt, cắh choom bhrợ t’váih. Bhiệc bhrợ cơh đâu nắc lêy cr’noọ bh’rợ lâng bhiệc bhrợ têng lâng zâp nông trường cắh vêy nắc tr’zêệng pay… zêng pậ lấh, ha cơnh đươi dua liêm choom k’tiếc nâu nắc đoo bhiệc quốc phòng lêy xay bhrợ./.

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG, LÂM TRƯỜNG

Tại kỳ họp Quốc hội lần này, khi bàn về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh, giai đoạn 2004-2014, các đại biểu Quốc hội cho rằng, trong khi đất của các nông – lâm trường quốc doanh hoạt động không hiệu quả thì nhiều người dân lại thiếu đất canh tác, sản xuất. Thực tế này cho thấy, nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng đất đai tại các nông, lâm trường quốc doanh đang là một yêu cầu cấp thiết hiện nay.

   Đại biểu Nguyễn Văn Rinh, đoàn Hải Dương cho rằng: Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các nông, lâm trường quốc doanh cũng đóng góp một phần cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, qua nhiều thời kỳ, việc quản lý đất đai ở các nông, lâm trường đã có nhiều thay đổi. Hiệu quả quản lý chưa tốt, dẫn đến tình trạng lãng phí lớn về đất đai. Theo đại biểu Nguyễn Văn Rinh, nguyên nhân chính của tình trạng này là do việc sắp xếp, đổi mới mô hình quản lý đất đai ở các nông, lâm trường còn kém. Các nông, lâm trường sau khi được chuyển đổi chưa chủ động thực hiện nhiệm vụ rà soát đất đai, đo đạc cắm mốc giới, lập hồ sơ địa chính để chuyển sang thuê đất theo quy định; đồng thời, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cán bộ ở nhiều nông, lâm trường còn hạn chế, vẫn còn mang tư tưởng bao cấp, trông chờ ưu đãi, hỗ trợ của nhà nước... Đại biểu Nguyễn Văn Rinh phân tích: “Việc chuyển đổi mô hình quản lý, đặc biệt là một bộ phận nông dân, người làm rừng không có đất đai sử dụng, cho nên địa phương thì thiếu đất, nông trường thì thừa đất, lấn chiếm lại lớn. Nó tạo nên sự không hiệu quả về đất đai.” 

  Một số đại biểu cho rằng, nội dung quan trọng hàng đầu làm căn cứ để thực hiện điều chỉnh, sắp xếp lại mô hình tổ chức quản lý sản xuất là rà soát, đánh giá hiệu quả sử dụng đất đai và thu hồi một phần trả lại cho địa phương để giao cho các thành phần khác hầu như chưa thực hiện được. Do vậy, việc quy định chỉ rà soát đất đai đối với các công ty nông, lâm nghiệp sau rà soát là chưa đủ mà cần phải tiếp tục rà soát đối với các Ban quản lý rừng tách ra từ các lâm trường. Theo đại biểu Dương Trung Quốc, đoàn Đồng Nai, đây là nội dung quan trọng nhưng còn nhiều bất cập: "Hỗ trợ tốt nhất là làm cho cuộc sống người dân ổn định, hướng tới sự sung túc thì người dân sẽ tin tưởng và họ chính là lực lượng tại chỗ mà không có lực lượng chức năng nào thay thế được. Chúng ta giải quyết vấn đề này cũng chính là tạo thế trận quốc phòng an ninh, ở khu vực hết sức quan trọng và trọng yếu".

Theo đại biểu Trần Du Lịch, đoàn thành phố Hồ Chí Minh: Nếu xét trong tổng thể quá trình đổi mới của nước ta thì lĩnh vực đất nông lâm trường đã duy trì cơ chế quản lý không phù hợp. Việc lồng ghép chính sách nông – lâm trường là không đúng. Bởi Lâm trường hoạt động với mục tiêu trồng rừng mới, bảo vệ rừng, giữ rừng, giữ môi trường, độ che phủ… và đặc biệt là gắn với bảo vệ an ninh quốc phòng, chứ không phải là khai thác kinh tế. Trong khi đó, nông trường thì hoàn toàn là khai thác kinh tế. Vì vậy đồng nhất nông – lâm trường là không phù hợp. Bên cạnh đó, đối với gần 5 triệu ha đất nông trường sử dụng không hiệu quả, nên tiếp tục duy trì mô hình 100% vốn nhà nước, hoặc mạnh dạn cho thuê quỹ đất này? Đại biểu Trần Du Lịch kiến nghị:“Phải giải quyết dứt khoát những tồn tại của cơ chế phát canh thu tô. Cái đó là không chấp nhận được. Tôi ủng hộ là bây giờ chúng ta chi 1 ngàn tỷ để cắm mốc định giới và lên bản đồ địa chính để nắm quỹ đất này. Đây là quỹ đất hiếm, không thể tái tạo được. Vấn đề ở đây là tư duy, quan điểm đối với việc tổ chức sản xuất đối với các nông trường chứ không phải chỉ là lấn chiếm, tranh chấp… điều lớn hơn làm sao sử dụng có hiệu quả quỹ đất này mới là vấn đề lớn mà quốc hội cần bàn./.