Pazêng c’moo hay, pr’ắt tr’mông ângh đhanuôr acoon cóh đhị apêê da ding k’coong chr’hoong Trà Bồng dzợ lưm bấc k’đháp đha rựt. Xọoc đâu, đươi vêy pa zay pa bhrợ ta têng, b’băn r’rơơi lâng chóh crâng, choom đươi dua râu liêm t’mêê nắc bấc pân đil ma nuýh Cor ơy vêy râu cha, râu đớc, t’dợ bhrợ pa dưr kinh tế lâng bhrợ pa dưr ca van liêm ta níh.

            Dâng 3 c’moo hay, pr’loọng đong a moó Hồ Thị Hồng, ắt đhị vel Trà Hoa, chr’val Trà Lâm, chr’hoong Trà Bồng nắc băn 4 p’nong k’roọc, cóh đếêc vêy 1 p’nong k’roọc bhong lâng 3 p’nong k’roọc rứah. Đươi tợơ pa zay k’rang lêy, cóh bhơi bh’năn lâng tiêm za nươu zêl pr’lúh crêê cr’chăl đươi tợơ đếêc nắc bh’năn căh muy doó crêê pr’lúh cr’ay, chệêt tu ha ul, cha cệêt nắc dzợ dưr pậ banh liêm choom. Xọoc đâu cr’năn k’roọc âng a moó Hồng ơy tước 20 p’nong. Lấh mơ băn k’roọc, pr’loọng đong a moó nắc dzợ chóh k’nặ 10ha keo, 1 ha a tợơng, 3000 t’nơơm quế, k’nặ 100 bh’nụ am lâng bhrợ lấh 5 sào ha roo ruộng. Tợơ băn bh’năn lâng chóh crâng, zập c’moo cắh dáp lâng zên k’rong bhrợ nắc pr’loọng đong amoó Hồng dzợ âng chô k’nặ 200 ức đồng.

            Prá xay đắh pr’ắt tr’mông lalăm a hay lâng xoọc đâu âng pr’loọng đong, a moó Hồng đoọng năl: “ Lalăm a hay pr’loọng đong zr’nắh k’đháp pa bhlầng. Mị díc điêl xay nắc vặ 30 ức đồng âng ngân hàng Chính sách xã hội chr’hoong lâng pa xoọng zên pa câl keo đoọng câl k’roọc âng chô băn, nâu kêi ơy dưr chợơ tước 20 p’nong. A móo chớih câl đoo m’ma âng vel đong tu buôn băn lâng mặ zâng lâng đhr’năng pleng k’tiếc đhị da ding k’coong. Đươi vêy b’băn lâng chóh crâng nắc pr’loọng đong z’zăng lấh”.

            Cung cơnh a moó Hồ Thị Hồng, lấh 5 c’moo hay, pr’loọng đong amoó Hồ Thị Huệ, 29 c’moo ắt đhị vel Gò chr’val Trà Bùi nắc ắt đhị k’bhúh pr’lọong đong đha rứt bhlầng âng chr’val. C’moo 2011, díc điêl a moó nắc vắ zên lâng tợơp băn a’ọc, băn k’roọc, pếch a bóc băn a xiu lâng chóh keo. Đươi vêy pa zay pa bhrợ ta têng, zay học tr’moóh cơnh bhrợ cha choom, bêl tập huấn nắc díc điêl a moó zêng zước ting pấh. Díc điêl a moó nắc dzợ chếêc lêy sách câl âng chô đọc, đọong k’rang lêy cr’năn a’ọc lệê lâng đươi dua vêy bh’nơơn, đươi tợơ đếêc nắc cr’năn a’ọc dưr pậ đấh pa bhlầng, doó váih pr’lúh. Zập c’moo, a moó pa câl 3 rúh, zập rúh 8-10 p’nong, âng chô k’nặ 100 ức đồng. Tước nâu kêi, pr’loọng đong a moó nắc ơy z’lấh đha rựt, dưr váih nắc pr’loọng đong z’zăng ca van. Tước nâu kêi, pr’loọng đong a moó Huệ nắc ơy z’lấh đha rựt, váih nắc pr’’loọng đong zăng ca van. Lêy amoó Huệ bhrợ cha choom tu cơnh đếêc nắc bấc apêê hội viên cóh chr’val tước chếêc lêy pa choom kinh nghiệm lâng ting bhrợ têng.

            Đhị đhr’năng bấc apêê pân đil vel bhươl đhị apêê chr’val da ding k’coong chr’hoong Trà Bồng cắh ơy z’lấh đha rựt, ta bhúch zập râu, vêy ngai nắc lơi vel đong lướt ooy lơơng chếêc bơơn bhiệc bhrợ cha, nắc a moó Hồng, a moó Huệ, a moó Diên, pazêng ma núyh pân đil Cor nắc ơy pa zay bhrợ têng pa dưr ca van đhị đhăm k’tiếc vel đong đay. Pa căn Hồ Thị Hồng Thuỷ, Phó Chủ tịch Hội LHPN chr’hoong Trà Bồng đoọng năl: “Cr’chăl a hay, Hội LHPN chr’hoong Trà Bồng vêy bấc apêê pân đil bhiêl choom, pa zay bhrợ cha pa dưr tr’mung tr’méh, cóh đếêc liêm choom bhlầng nắc a moó Hồ Thị Hồng lâng a moó Hồ Thị Huệ. C’moo 2015, Hội LHPN chr’hoong nắc ơy bhrợ têng hội nghị điển hình, bhrợ ta bhứah apêê cr’noọ bh’rợ b’băn đoọng ha pêê hội viên lơơng ting pa choom bhrợ têng, đoọng pa dưr tr’mung tr’méh pr’loọng đong”.

            Đươi vêy choom pa dưr pr’đợơ liêm choom âng k’tiếc k’bunh âng vel đong lâng râu pa zay, z’lấh k’đháp đha rựt, pa choom cơnh bhrợ cha đoọng pa dưr tr’mung tr’méh liêm glặp  lâng lâng vel đong đay, nắc bấc ngai pân đil ma nuýh Cor đhị chr’hoong da ding k’coong Trà Bồng ơy pa zay z’lấh k’đháp, ha dưr cóh pr’ắt tr’mông, bhrợ cha ca van liêm ta níh, ting t’ngay ting moon ghít c’rơ bh’rợ âng đay đắh phong trào đhị vel đong, pa bhlầng nắc phong trào pa dưr tr’mung tr’méh, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt lâng bhrợ têng vel bhươl t’mêê./.

PHỤ NỮ COR LÀM GIÀU NHỜ ÁP DỤNG TIẾN BỘ KỸ THUẬT VÀO SẢN XUẤT

                   Những năm trước đây, đời sống của bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã miền núi huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Hiện nay, nhờ tính cần cù, chịu khó chăn nuôi và trồng rừng, biết áp dụng kỹ thuật mới nên nhiều phụ nữ người Cor đã có của ăn, của để, từng bước phát triển kinh tế và làm giàu chính đáng.

                   Cách đây hơn 3 năm, gia đình chị Hồ Thị Hồng, thôn Trà Hoa, xã Trà Lâm, huyện Trà Bồng chỉ nuôi 4 con bò, trong đó có 1 con bò đực và 3 con bò cái giống. Nhờ chịu khó chăm sóc, trồng cỏ và tiêm phòng theo định kỳ cũng như tự học qua sách, báo, phương tiện truyền thông về hướng dẫn cách chăm sóc, bảo vệ đàn bò trong mùa rét lạnh, mùa hè, cách dự trữ thức ăn nên đàn bò của chị không những không bị dịch bệnh và chết do đói, rét mà còn phát triển tốt. Qua nhiều năm chăn nuôi, đến nay đàn bò của chị Hồng đã lên đến 20 con. Ngoài nuôi bò, gia đình chị còn trồng gần 10 ha cây keo, 1 ha cây đót,  3000 cây quế, gần 100 bụi cây lồ ô và làm hơn 5 sào lúa nước. Từ chăn nuôi và trồng rừng, mỗi năm trừ hết chi phí, gia đình chị Hồng thu được gần 200 triệu đồng.

              Chia sẻ về cuộc sống trước kia và hiện tại của gia đình, chị Hồng cho biết: “Trước đây gia đình tôi khó khăn. Vợ chồng tôi bàn với nhau vay 30 triệu đồng của ngân hàng Chính sách xã hội huyện và cộng thêm tiền bán keo để mua bò về nuôi, bây giờ phát triển được 20 con. Tôi chọn giống bò địa phương vì nó dễ nuôi và thích nghi với môi trường ở miền núi. Nhờ chăn nuôi và trồng rừng mà gia đình khá giả hơn”.

                   Cũng như chị Hồ Thị Hồng, chị Hồ Thị Huệ, 29 tuổi, ở thôn Gò, xã Trà Bùi, hơn 5 năm trước, gia đình chị thuộc diện hộ nghèo của xã. Năm 2011, vợ chồng chị mạnh dạn vay vốn và bắt đầu nuôi heo, nuôi bò, đào ao nuôi cá và trồng keo. Nhờ tính cần cù, chịu khó học hỏi cách làm ăn để phát triển kinh tế, có đợt tập huấn là vợ chồng chị đều đăng ký tham gia; hơn nữa, vợ chồng chị còn tìm mua sách hướng dẫn cách chăm sóc đàn heo thịt và vận dụng hiệu quả nên đàn heo phát triển nhanh, không xảy ra dịch bệnh. Mỗi năm chị xuất bán 3 lứa, mỗi lứa 8-10 con, thu về gần 100 triệu đồng. Đến nay, gia đình chị đã thoát nghèo, trở thành hộ gia đình khá giả. Thấy chị Huệ làm kinh tế hiệu quả nên nhiều hội viên phụ nữ trong thôn xã tìm đến để học hỏi kinh nghiệm và làm theo.

                 Trong năm 2014, Hội LHPN huyện Trà Bồng đã tín chấp với ngân hàng Chính sách xã hội huyện cho các hội viên vay để phát triển kinh tế trên 50 tỷ đồng và có 116 hội viên phụ nữ được thoát nghèo, đạt tỷ lệ trên 13%.  Ngoài ra, Hội LHPN huyện còn tổ chức nhiều lớp tập huấn về chăn nuôi, thú y và đào tạo nghề ngắn hạn cho số hội viên phụ nữ thiếu việc làm.

                Trong khi nhiều phụ nữ nông thôn ở các xã miền núi huyện Trà Bồng chưa thoát được cảnh đói nghèo, thiếu thốn, thậm chí bỏ quê để đi làm ăn xa thì chị Hồng, chị Huệ, chị Diên, những người phụ nữ Cor đã nỗ lực vươn lên làm giàu ngay chính trên mảnh đất quê hương của mình. Bà Hồ Thị Hồng Thủy, Phó Chủ tịch Hội LHPN huyện Trà Bồng cho biết: “Thời gian qua, Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Trà Bồng có rất nhiều gương phụ nữ vươn lên phát triển kinh tế, trong đó điển hình là chị Hồ Thị Hồng và chị Hồ Thị Huệ. Năm 2015, Hội Liên hiệp phụ nữ huyện sẽ tổ chức hội nghị điển hình, nhân rộng các mô hình chăn nuôi và gương điển hình để chị em hội viên học tập, làm theo để phát triển kinh tế hộ gia đình”.

               Nhờ biết phát huy tiềm năng, lợi thế đất đai của quê hương và sự quyết tâm, chịu khó tìm tòi, học hỏi cách làm ăn để phát triển kinh tế phù hợp với địa phương mình, nhiều phụ nữ người Cor ở huyện miền núi Trà Bồng đã nỗ lực vượt qua khó khăn, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng và ngày càng khẳng định vai trò của mình trong các phong trào ở địa phương, nhất là phong trào phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới./.