Đhị chr’hoong da ding k’coong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam, bhiệc pazêng vel Cơ Tu  bhrợ du lịch cắh râu nắc bhiệc chríh lạ dzợ. Đhanuôr Cơ Tu, n’đhơ t’coóh, đha đhâm c’mor cắh cợ p’niên k’tứi zêng nắc ma nuýh choom bhrợ du lịch, xay moon đoọng ta’mooi xâng pazêng chr’nắp văn hoá ty đanh âng acoon cóh đay.

        Pleng p’răng đấh lâng đh’luúc cóh da ding ơy xiêr bhrợ đấh ra diu đhị pazêng vel Cơ Tu laliêm pr’hay lấh mơ. K’bhúh du lịch t’mêê đhuônh tợơ xe, đhanuôr tước pấh, hơnh déh, t’pấh t’mooi moót ooy vel. Apêê doó lêy chríh lạ cơnh lalăm a hay dzợ, apêê p’niên nắc chào t’mooi liêm ta níh bêl vêy t’mooi z’lấh truíh đong đay. A noo k’đơơng t’mooi du lịch k’bhúh Nhật g’lúh tr’nợơp đơơng t’mooi tước đâu, lêy zập pr’đươi pr’dua, văn hoá âng đhanuôr Cơ Tu cóh zêng chríh lạ, bêl a noo cắh năl cơnh chấc xay moon đoọng k’bhúh t’mooi xâng nắc muy ch’nắc đha đhâm cóh vel tình nguyện lướt đh’rứah lâng apêê nâu xay moon đoọng t’mooi năl. Doó đương tước bêl t’mooi ta moóh nắc vêy moon… a noo xay moon ghít liêm zập râu tợơ Gươl, đong za nệê, a zong , a pợ.. ha dang cắh moon nắc k’bhúh ta mooi nâu ngoọ a noo nắc ma nuýh k’đợơng k’bhúh lướt du lịch ha dợ  xập xa nập ma nuýh Cơ Tu. Zơ râm Thị Tơ 27 c’moo ắt đhị vel t’taanh n’đoóh a doó Zơ Ra đoọng năl “ đhị đâu đhơ đhơ ngai cung choom xay moon đoọng ta mooi xâng, năl, apêê t’coóh 50-60 c’moo cung choom xay moon, xay truíh ooy vel đong đay hâu vêy choom k’đháp..”

        Lướt ooy vel t’taanh Zơ ra, lêy Zơ râm Thị Tơ n’léh bấc râu laliêm tu đhang ma nuýh liêm âng chr’nắp âng muy ch’nắc pân đil ắt mamông cóh da ding k’coong, xay moon đoọng ha ta mooi xâng liêm chr’nắp, đui cơnh ma nuýh bhrợ đắh du lịch xay truíh. Tơ k’đươi t’mooi moót ooy Gươl xay moon pazêng tr’xâu đoọng taanh n’đoó a doóh âng acoon cóh đay, ch’ol pazêng apêê t’coóh choom t’taanh tợơ đanh a hay. K’bhúh Nhật đương h’lị lêy bêl apêê nâu xoọc taanh, Tơ k’đươi apêê nâu pa choom taanh, đh’rứah lâng đếêc nắc moon râu pa tếêt g’bọ âng bhiệc nâu lâng ma nuýh Cơ Tu lâng cơnh íh bhrợ váih muy bệê n’lo, muy bệê n’đoóh.

        Pa căn Nobako Otsuki ( 50 c’moo) prá: n’đhơ ơy vêy ma nuýh ch’ol c’lâng đoọng ha zi, nắc vêy muy ch’nắc đhị vel đong dzoọng xay moon, a zi lêy bhiệc lướt l’lêy nâu ting liêm chr’nắp lấh mơ lâng năl ghít lấh mơ văn hoá âng zr’lụ a đay tước. Tước ooy Việt Nam g’lúh nâu, a cu lêu tước ooy đâu nắc râu đơ chr’nắp bhlầng”. bêl k’đơơng t’mooi chô tợơ vel, ta moóh Tơ bơơn k’đươi lướt pa choom bhrợ du lịch ơy đanh, Tơ k’chăng: “ cóh đâu zập đha đhâm c’mor đhơ đhơ ngai cung choom xay moon bhiệc nâu, apêê t’coóh lấh 50 c’moo cung choom, zêng xay prá ooy vel đong đay  hâu chấc k’đháp. Apêê vel bhươl lơơng cung cơnh đếêc. Kiêng năl ghít nắc a moó cứ tước lêy ta moóh”.

        Xâng boóp Tơ moon, tước vel Pà Ia, muy ch’nắc đha đhâm cóh vel n’căr tăm tăm, xập a doóh acoon cóh đương hơnh déh ta mooi. A noo chấc moon zập râu đắh chr’nắp âng vel bhươl đoọng t’mooi xâng, apêê hướng dẫn viên p’rá Nhật nắc muy bhiệc pa chô p’rá a năm. Crêê cơnh Tơ moon, đha đhâm cóh vel đhơ đhơ ngai cung choom xay moon tợơ bhiệc bhan tắc t’rí, cha ha roo t’mêê tước cr’liêng pr’hát âng ma nuýh Cơ Tu. Ting apêê hướng dẫn viên cóh vel zập bêl cung vêy 3-4 ch’nắc, zooi râu ta mooi ta moóh nắc apêê t’ơơi đoọng. apêê dzợ pa choom đoọng lứch loom luônh ta níh đha nâng, prang vel nắc cơnh đếêc đương hơnh déh ta mooi, đhơ đhơ ngai cung bơơn  bhrợ hướng dẫn viên du lịch.

        5/2012, dự án “ Du lịch lêy tợơ đhanuôr Cơ Tu” âng Tổ chức zúp zooi lâng pa dưr bha lang k’tiếc (FIDR) pazưm lâng UBND chr’hoong Nam Giang bhrợ têng. Cắh mr’cơnh lâng đhị lơơng, du lịch Cơ Tu liêm ta níh doó k’đháp lâng đươi dua ma nuýh đhanuôr đhị đếêc. Pazêng apêê vel bhươl zêng ting pấh bhrợ tu prang c’moo ắt g’bọ lâng crâng da ding, nâu kêi bơơn ta moon nắc vel du lịch. Đhanuôr ta pa too moon nắc ắt tớt liêm ta níh, ta mooi tước nắc hơnh déh bhui har.

        Cóh vel, p’niên k’tứi cắh cợ apêê ta coóh, đhơ đhơ ngai cung t’pấh ta mooi lâng choom prá lâng p’rá a đhuốc, lang p’niên nắc prá lóih lấh. bấc ngai đha đhâm truíh, tợơ t’ngay apêê k’bhúh t’mooi du lịch chô ooy vel, apêê bơơn lưm bấc chu, hi dưm nắc đọc sách đoọng pa xoọng cr’liêng xa nay đoọng buôn prá xay lâng apêê ta mooi. Apêê k’bhúh pân đil nắc pa zay za zệê chr’na. tợơ đanh a hay tước vêy bhiệc bhan nắc apêê vêy bơơn k’rong zệê chr’na yêm, nâu kêi ơy vêy t’mooi tước nắc zập t’ngay apêê bơơn pa cắh z’hai za zệê ần đay. Bhiệc zệê chr’na du lịch nắc sạch liêm, ap ghít tước dinh dưỡng, zư lêy vệ sinh đoọng zập chu cha đhị pr’loọng đong đay.

        Tợơ t’ngay bhrợ du lịch, đhanuôr vêy pa xoọng bh’nơơn doó râu muy đương g’nưm tơợ cr’liêng ha roo, a bhoo. Vêy k’bhúh tước câl k’zệt bệê a chui,a zong  chr’nắp k’zệt r’bhầu đồng vêy đoo bệê pa câl lâng chr’nắp k’ức đồng. a moó A viết Bớt trưởng cr’noo Pà Xua đoọng năl: “ pr’ắt tr’mông vật chất lâng tinh thần vêy bấc râu liêm t’mêê, apêê vêy bơơn zên, bơơn năl bấc râu liêm t’mêê n’đhơ prang c’moo ắt muy đhị vel a năm. Cung đươi vêy bh’rợ du lịch, nắc zập pr’múa, bhiệc bhan, bữa cha đhị apêê vel bhươl bơơn ta zư liêm chr’nắp”./.