Quảng Nam pa dưr bh’rợ âng
Thứ năm, 00:00, 10/09/2015

Tỉnh Quảng Nam xoọc vêy lấh 24 r’bhâu pr’loọng đha nuôr acoon cóh xoọc ma mông đhị 9 chr’hoong da ding ca coong. Bấc c’moo đăn đâu, pr’dưr pr’dzoọng zr’lụ vel bhươl, da ding ca coong công cơnh pr’ặt tr’mông âng đha nuôr acoon cóh tỉnh Quảng Nam ting t’ngay ting tr’xăl t’mêê, apêê bh’rợ mốp lệt, đhr’niêng cr’bưn cắh liêm crêê âi xiêr. Vêy bơơn bh’nơơn n’nâu, lấh mơ râu k’rang k’rong bhrợ âng Đảng lâng Nhà nước nắc dzợ râu pa zum têy, chroi c’rơ âng apêê t’coóh vel, trưởng vel. Nắc c’bhúh t’coóh vel, trưởng vel nắc đoo đợ ngai lướt l’lăm, zooi chính quyền vel đong xơợng bhrợ liêm choom bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê. Kim Thu, PV Đài P’rá Việt Nam vêy xay trúih đhr’năng la lua n’nâu đhị chrhoong da ding ca coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah xơợng:

Tước chr’val Ch’Ơm, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, t’moóh t’coóh vel Bhling Bríu ặt cóh vel Z’rượt, cắh ngai cắh năl. Tu t’coóh cắh muy nắc muy t’coóh vel liêm ta níh, nắc dzợ ma nứih lướt l’lăm đhị bh’rợ xơợng bhrợ bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê cóh zr’lụ da ding ca coong. T’coóh vel Bhling Bríu moon, kiêng bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê  cắh cậ  n’đhơ đhơ râu bh’rợ nắc loom luônh đha nuôr choom ca bhố dzợ l’lăm. Tu cơnh đêếc, tơợ xang bêl đhêy hưu, t’coóh nắc moọt bhrợ têng cha tơợ pr’đhang bh’rợ chóh tơơm đẳng sâm. Tơợ 5.000 t’nơơm m’ma câl tơợ Lào chô chóh, Bhling Bríu âi bhrợ t’bhứah đhăm chóh đẳng sâm đong đay dzoóc k’noọ 5 hecta, zấp hân noo pay pa chô đoọng lãi k’noọ 60 ức đồng. cắh muy bhrợ k’van ha pr’loọng đong đay, t’coóh dzợ p’too moon đha nuôr cóh vel, cóh chr’val t’bil ha ul pa xiêr đha rựt tơợ pr’đhang chóh tơơm đẳng sâm lâng chóh crâng. Pr’ặt tr’mông âng đha nuôr âi ta clơ doó dzợ lấh zr’nắh k’đháp nắc bh’rợ ting pấh bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê công u buôn lấh. đha nuôr nắc đơớh chroi đoọng zên, cr’van lâng t’ngay pa bhrợ đh’rứah lâng chính quyền vel đong bhrợ c’lâng vel bhươl, bhrợ pa dưr xơ sở hạ tầng đoọng tr’xăl pr’dưr pr’dzoọng vel đong. T’coóh vel Bhling Bríu moon:

Bêl bhrợ c’lâng vel bhươl nắc đha nuôr k’đươi moon đoọng zên chroót k’tiếc, c’la cu tước lum apêê đoo, xay trúih, p’too moon đoọng đha nuôr pay đoọng k’tiếc ha nhà nước. acu nắc xay moon ghít đoọng đha nuôr lêy, bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc chủ trương crêê liêm âng Nhà nước, záp ngai công chroi đoọng, nắc chủ trương n’nâu vêy mặ choom bhrợ têng. Moon muy chi apêê đoo cắh xơợng nắc moon 2 chu, 3 chu, r’dợ đha nuôr công ma năl.

Ha dợ cóh chr’val zr’lụ c’noong k’tiếc A Xan, đhị pr’loọng đong đha rựt bấc k’noọ 55%, Đảng bộ, chính quyền chr’val âi za nươr ooy c’bhúh t’coóh vel, trưởng vel, lêy nâu đoo nắc poong p’têệt đoọng apêê chủ trương, chính sách âng Đảng, Nhà nước tước lâng đha nuôr muy cơnh đơớh bhlâng. Cơnh lâng đha nuôr Cơtu cóh zr’lụ c’noong k’tiếc A Xan, pr’dưr prdzoọng apêê tcoóh vel záp t’ngay lướt tước zấp vel, zấp đong p’too moon đha nuôr xơợng bhrợ bh’rợ xa nay vel bhươl t’mêê âi dưr loóih lêy. Ting t’coóh vel Pơ loong Jim, ặt cóh vel Ganil, chr’val A Xan nắc cắh muy xay trúih p’too moon lâng boóp a năm, t’coóh dzợ nắc ma nứih lướt l’lăm bhrợ têng đha nuôr vêy đươi, vêy xơợng. tu cơnh đêếc, bêl nàh nước kiêng k’tiếc động bhrợ pa dưr cơ sở hạ tầng, t’coóh nắc ma nứih pay đoọng ktiếc l’lăm, col tơơm chr’nóh cắh xay moon chroót zên. Boóp moon, têy bhrợ, t’coóh bhrợ ha đha nuôr vel xơợng đươi, chắp hơnh, ting xơợng lâng ting bhrợ têng. T’coóh vel Pơloong Jim đoọng năl:

Bhrợ vel bhươl t’mêê nắc choom k’rong pa zum zấp ngai pân jứih pân đil, t’coÓh p’niên nắc vêy mặ bhrợ. Acu nâu câi đhur t’coóh ặ, n’đhơ công p’zay ting pa bhrợ đoọng bhrợ pa dưr acoon c’lâng, bha nậ đác. Tu acu vêy bhrợ nắc vêy choom k’đươi k’dua apêê n’lơơng ting bhrợ. Xang bêl bơơn acu xay trúih p’too moon nắc đha nuôr cóh đâu doó dzợ xay moon chroót zên, nắc zêng ma pay đoọng k’goóh k’tiếc bhrợ pa dưr vel đong đay dưr liêm pr’hay.

Tước nâu câi, chr’hoong da ding ca coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam âi bơơn k’rong  lấh 724 tỷ đồng xơợng bhrợ bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, cóh đêếc đha nuôr chroi đoọng lấh 55 tỷ đồng. bình quân muy chr’val âi bơơn lấh 8 cr’noọ xa nay. Đhêêng cơnh chr’val A Nông âi bơơn xay moon nắc bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê moọt c’moo ahay. Nắc muy chr’hoong đha rựt cơnh lâng 95% nắc ma nứih Cơtu, chr’hoong Tây Giang ta luôn p’ghít xay bhrợ liêm choom bh’rợ xa nay vel bhươl t’mêê đoọng tr’xin bhrợ bhr’lậ cơ sở hạ tầng lâng ha dưr dal pr’ặt tr’mông đoọng ha đha nuôr. T’coóh Briu Liếc, Bí thư Huyện uỷ Tây Giang đoọng năl: Đươi vêy c’bhúh t’coóh vel, trưởng vel, ma nứih vêy bấc ngai chắp cóh vel đong nắc záp đoo Nghị quyết, chính sách âng Đảng uỷ lâng chính quyền vel đong xrắ bhrợ zêng bơơn đha nuôr xơợng đươi liêm ta níh, pa bhlâng nắc bh’rợ xa nay pa dưr vel bhươl t’mêê:

Bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê đhị cr’chăl đănh xơợng bhrợ nắc đha nuôr pa bhlâng xơợng đươi. Tu apêê đoo lêy bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê nắc la lua bhrợ đoọng ha pr’ặt tr’mông âng apêê đoo t’mêê liêm lấh, yêm têêm lấh. tu cơnh đêếc bơơn bhrợ bh’rợ n’nâu nắc bh’rợ ga mắc bhlâng nắc t’coóh vel, trưởng vel, ma nứih vêy bấc ngai  chắp cóh vel đong. Azi kiêng bơơn bhrợ bh’rợ n’hâu ga mắc, bêl ra văng xrắ bhrợ Nghị quyết âng Huyện uỷ, cắh cậ chủ trương âng Hội đồng lâng UBND nắc zêng lum apêê t’coóh vel, trưởng vel dzợ l’lăm đoọng xơợng boóp p’rá âng apeee ng’cơnh nắc vêy ha dợ xrắ bhrợ apêê văn bản n’nâu. Xoọc đâu, apêê đoo nắc đoo ma nứih pa bhlâng zooi đoọng chr’hoong lâng nắc đợ ma nứih k’đhơợng têy ch’ol bh’rợ ha đha nuôr.

Xang 5 c’moo xơợng bhrợ bh’rợ xa nay vel bhươl t’mêê, đợ pr’loọng đha rựt âng chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xiêr n’dúp 39%. Bh’rợ xa nay vel bhươl t’mêê cơnh lâng râu ting pấh liêm ta níh âng pa zêng đha nuôr, cóh đêếc vêy c’bhúh t’coóh vel, trưởng vel âi chroi đoọng bhrợ tr’xăl pr’dưr pr’dzoọng zr’lụ da ding ca coong, ha dưr dal pr’ặt tr’mông  ha đha  nuôr Cơtu cóh đâu./.

 

QUẢNG NAM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA

GIÀ LÀNG ĐỂ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 

PV Kim Thu

 

                       Tỉnh Quảng Nam hiện có hơn 24 ngàn hộ đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống tại 9 huyện vùng cao. Những năm gần đây, diện mạo vùng nông thôn, miền núi cũng như đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Nam ngày càng đổi thay, các tệ nạn, hủ tục giảm hẳn. Có được kết quả này, ngoài sự quan đầu tư của Đảng và Nhà nước là sự chung tay, góp sức của các già làng, trưởng bản. Chính đội ngũ già làng, trưởng bản là những người tiên phong, giúp chính quyền địa phương thực hiện có hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới. Kim Thu, PV Đài TNVN có bài ghi nhận thực tế này tại huyện vùng cao Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Mời bà con và các bạn cùng nghe:

            Đến xã Ch’ơm, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, hỏi già làng Bhling B’ríu ở thôn Zơ Rượt, không ai là không biết. Bởi ông không chỉ là một già làng mẫu mực, mà còn là người đi đầu trong việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới ở vùng cao. Già làng Bhlinh B’ríu cho rằng, muốn xây dựng nông thôn mới hay làm bất cứ việc gì thì cái bụng của bà con phải no trước đã. Vì vậy, từ sau khi nghỉ hưu, ông bắt tay vào làm kinh tế từ mô hình trồng cây đẳng sâm. Từ 5.000 cây giống mua từ Lào về, Bhling B’ríu đã nhân rộng diện tích đẳng sâm nhà mình lên gần 5 héc ta, mỗi mùa thu hoạch cho lãi gần 60 triệu đồng. Không chỉ làm giàu cho riêng mình, ông còn vận động bà con trong thôn, trong xã xóa đói giảm nghèo từ mô hình trồng cây đẳng sâm và trồng rừng kinh tế. Đời sống đồng bào đỡ khó khăn thì việc tham gia xây dựng nông thôn mới cũng dễ dàng hơn. Bà con sẵn sàng đóng góp tiền của và ngày công cùng chính quyền địa phương làm đường giao thông nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng để thay đổi diện mạo quê hương. Già làng Bhling B’ríu chia sẻ:

          Khi làm đường giao thông nông thôn mà người dân đòi tiền đền bù thì bản thân tôi đến gặp họ, tuyên truyền, vận động để bà con hiến đất cho nhà nước. Mình phải phân tích để bà con thấy, xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn của Nhà nước, mỗi người dân cũng phải đóng góp thì chủ trương này mới thành công được. Nói một lần mà họ không nghe thì mình nói 2 lần rồi 3 lần, dần dần bà con cũng hiểu được.

        Còn tại xã vùng biên A xan, nơi tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần 55%, Đảng bộ, chính quyền xã đã dựa vào đội ngũ già làng, trưởng bản, xem đây là cầu nối để các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với nhân dân một cách nhanh nhất. Đối với đồng bào Cơ tu ở vùng biên A xan, hình ảnh các vị già làng ngày ngày vượt đèo, lội suối, đến từng bản, từng làng vận động người dân thực hiện chương trình nông thôn mới đã trở nên quen thuộc. Theo già làng Pơ loong Jim, ở thôn Ganil, xã A Xan thì không chỉ tuyên truyền, vận động suông mà già làng phải là người đi đầu, làm trước thì dân mới tin, mới nghe. Vì lẽ đó mà khi nhà nước cần đất để xây dựng cơ sở hạ tầng, ông là người xung phong hiến đất, hiến cây không cần tiền đền bù. Miệng nói, tay làm, ông khiến bà con dân bản tin yêu, mến phục, nghe theo và làm theo. Già làng Pơ loong Jim cho biết:

             Làm nông thôn mới thì phải huy động các tầng lớp thành niên, phụ nữ, nông dân và tất cả bà con thì mới làm được. Già bây gờ sức khỏe yếu rồi nhưng vẫn  tham gia ngày công lao động để làm con đường giao thông hay công trình thủy lợi. Bởi vì mình có làm thì mới huy động được lớp thanh niên trẻ cùng tham gia. Sau khi được già tuyên truyền vận động thì bà con ở đây không còn đòi nhà nước đền bù nữa mà đã tự nguyện hiến đất để làm cho thôn bản mình đẹp lên.

            Đến nay, huyện vùng cao Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã huy động hơn 724 tỷ đồng thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, trong đó nhân dân đóng góp hơn 55 tỷ đồng. Bình quân mỗi xã đã đạt hơn 8 tiêu chí. Riêng xã A Nông đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới vào năm ngoái. Là một huyện nghèo với 95% dân số là đồng bào dân tộc Cơ Tu, huyện Tây Giang luôn chú trọng triển khai có hiệu quả Chương trình nông thôn mới nhằm từng bước cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao mức sống cho bà con. Ông Briu Liếc, Bí thư Huyện ủy Tây Giang cho biết: Nhờ có đội ngũ già làng, trưởng thôn, người có uy tín ở cộng đồng gương mẫu mà mỗi Nghị quyết, chính sách và Đảng ủy và chính quyền địa phương ban hành ra đều được nhân dân hưởng ứng tích cực, nhất là chương trình xây dựng nông thôn mới:

             Xây dựng nông thôn mới qua quá trình dài thực hiện thì nhân dân rất đồng tình ủng hộ. Bởi vì họ thấy xây dựng nông thôn mới là thực sự làm cho cuộc sống của họ mới hơn và ổn định hơn. Cho nên làm được việc này thì vai trò lớn nhất là của già làng, trưởng bản, người có uy tín ở cộng đồng. Chúng tôi muốn làm được việc gì lớn, trước khi ban hành Nghị quyết của Huyện ủy, hay chủ trương của Hội đồng và UBND thì gặp gỡ các cụ trước để họ đồng tình ủng hộ sau đó mới ban hành các văn bản này. Hiện nay, các cụ là những người rất ủng hộ huyện và là những người cầm tay chỉ việc cho người dân.

            Sau 5 năm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tỷ lệ hộ nghèo của huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam giảm xuống còn hơn 39%. Chương trình nông thôn mới với sự tham gia tích cực của toàn thể người dân, trong đó có đội ngũ già làng, trưởng bản đã góp phần thay đổi diện mạo vùng miền núi, nâng cao đời sống cho đồng bào Cơ Tu nơi đây./.

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC