Bấc c’moo đăn đâu, đhị zâp tỉnh miền Trung cắh vêy túh bhlong nắc xong đông dưr váih k’rơ đấh. hân noo ha’ọt ha’pruốt nâu, lấh mơ râu ặt k’rang lêy g’rưi, cắh zâp đác, đhanuôr tỉnh Quảng Ngãi nắc dzợ ặt k’rang lâng bhiệc xong đông bhrợ pa’hư ha’roo ruộng.

Bấc t’ngay nâu đhanuôr tỉnh Quảng Ngãi ặt k’rang bhiệc xong đông bhrợ pa’hư ha’roo. Đợ đhị clung k’tiếc cóh chr’hoong Đức Phổ, đhanuôr dông đợc zâp râu hình đoọng c’jơn t’mứt xong đông hân đhơ cơnh đêếc cung cắh râu choom. T’coóh Huỳnh Chí Thanh cóh chr’val Phổ Châu, chr’hoong Đức Phổ đoọng năl, cắh vêy c’moo n’đoo xong đông bấc mơ c’moo đâu:

Bấc bhlâng, k’zệt p’nong, ting ặt váih a’năm. Đắc kẹp, bhrợ têng zâp cơnh cung cắh râu choom. Ting ặt cha, pa’hư a’năm, xong đông bhrợ pa’hư tước ooy nắc lơi jợ tước đêếc.

Đhanuôr tỉnh Quảng Ngãi đoọng năl, c’moo n’đoo cắh vêy túh nắc c’moo n’nắc xong đông dưr váih bấc đấh. bấc ngai đươi dua hoá chất lâng đắc kẹp hân đhơ cơnh đêếc cung cắh râu choom. Ting cơnh t’coóh Nguyễn Dũng, mưy đhanuôr cóh chr’val Phổ Thuận, chr’hoong Đức Phổ nắc lêệng c’chêết xong đông cóh ruộng cắh vêy bhrợ têng ting g’lúh nắc lêy bhrợ taluôn zâp bêl:

G’lúh nâu azi lướt lêệng c’chêết xong đông zâp cơnh. N’jứah dông bao, pếch boọng, lục zanươu zâp cơnh. Hân đhơ cơnh đêếc, nắc lêy bhrợ têng đh’rứah ma mơ vêy liêm choom. Xoọc đâu mưy acu bhrợ nắc cung cắh râu choom.

T’coóh Lê Thanh Tân, phó chủ tịch UBND chr’hoong Đức Phổ đoọng năl, chr’hoong nắc ơy k’đươi moon zâp HTX k’đươi đhanuôr lướt prúh c’chêết xong đông, lâng k’đươi moon đhanuôr oó đươi lâng điện đoọng c’chêết xong đông:

Tơợp tơợp hân noo tước lứch hân noo chóh bhrợ, xang bêl bhrợ têng nắc lêy lêệng c’chêết xong đông paliêm.

T’coóh Phạm Bá, phó chi cục trưởng chi cục zư lêy tơơm chr’nóh Quảng Ngãi đoọng năl:

Ting cơnh xay moon âng chi cục zư lêy tơơm chr’nóh Quảng Ngãi nắc xang g’lúh đhí hân đông bắc nâu nắc plêệng p’răng pứih lấh, hi’dưm cha’cêết lâng vêy đhi’lục nhưr nắc liêm buôn đoọng g’rưi dưr váih, lấh mơ nắc xong đông. Xoọc đâu ha’roo âng tỉnh xoọc cr’chăl dưr pô, liêm buôn đoọng ha xong đông dưr váih, bhrợ pa’hư pậ bhứah bấc đhị hadang cắh vêy cơnh lướt lêệng c’chêết liêm choom.

Quảng Ngãi: Nỗi lo chuột gây hại ruộng lúa

Những năm gần đây, tại các tỉnh miền Trung không có lũ lụt nên chuột phát triển nhanh. Vụ Đông Xuân này, ngoài nỗi lo sâu bệnh, thiếu nước, nông dân tỉnh Quảng Ngãi còn đối mặt với nỗi lo chuột cắn phá, gây hại ruộng lúa.

           Những ngày này nông dân tỉnh Quảng Ngãi lo ngại nạn chuột phá hại lúa. Trên những cánh đồng ở huyện Đức Phổ, bà con treo đủ thứ hình nộm để xua đuổi chuột nhưng cũng không ăn thua. Ông Huỳnh Chí Thanh ở xã Phổ Châu, huyện Đức Phổ cho biết, chưa có năm nào chuột nhiều như năm nay:

           (Nhiều, quá nhiều. 5, 10 con, 20 con có miết. Gài chuột, nhử bẫy nhưng không ăn thua. Cắn như thế này, cắn đứt coi như bỏ, cắn tới đâu bỏ tới đó)

          Nông dân tỉnh Quảng Ngãi cho biết, hễ năm nào không có lũ lụt thì năm đó chuột phát triển nhanh. Nhiều người sử dụng hóa chất và gài bẫy diệt chuột nhưng không ăn thua. Theo ông Nguyễn Dũng, một nông dân xã Phổ Thuận, huyện Đức Phổ thì diệt chuột trên đồng ruộng không phải làm theo đợt mà cần phải làm thường xuyên và ra quân đồng loạt:

           ( Thời điểm này bọn tui diệt đủ cách hết. Vừa treo bao, vừa tháo nước đầy, vừa đào hang, vừa đánh thuốc. Nhưng mà phải đại trà, đồng loạt với nhau thì trong cánh đồng mới đạt kết quả. Thì hiện giờ mình tui làm đây chẳng qua đuổi chạy mấy đám khác thôi)

          Ông Lê Thanh Tân, Phó Chủ tịch UBND huyện Đức Phổ cho biết, huyện đã chỉ đạo các Hợp tác xã vận động bà con ra quân diệt chuột; đồng thời khuyến cáo bà con không dùng điện để bẫy chuột:

 ( Ngay từ đầu vụ đến cuối vụ, ngay sau khi thu hoạch vẫn tiến hành diệt chuột để duy trì tỷ lệ chuột ở mức độ thấp nhất)  

Ông Phạm Bá, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật Quảng Ngãi cho biết:

  Theo nhận định của chi cục bảo vệ thực vật Quảng Ngãi là sau đợt gió mùa Đông Bắc này thì thời tiết tiếp tục ngày nắng ấm, đêm se lạnh và có sương nên rất thuận tiện cho sâu bệnh gây hại, nhất là chuột. Hiện trà lúa đại trà của tỉnh đang bước vào giai đoạn phân hoá đòng, rất phù hợp cho chuột phát sinh, phát triển và gây hại trên diện rộng nếu không tổ chức ra quân diệt trừ bằng nhiều biện pháp thì khả năng chuột gây hại đối với sản xuất là tương đối lớn./.