Quảng Ngãi: Liêm choom lâng bh’rợ bhrợ cha zâl cha groong đhr’năng tr’xăl âng pleng k’tiếc.
Thứ hai, 00:00, 21/03/2016

Cắh vêy c’moo hân đoo xơớt goóh, đác k’rịa mọtk đhậu dưr váih k’rơ cơnh cóh c’moo đâu. Bh’rợ đơớh loon zâk cha groong lâng rau tr’xăl âng pleng k’tiếc nắc vêy apêê vel đong k’rang, pa bhlâng nắc apêê chr’val cóh toor biển. ĐHị chr’val Phổ An, vel đong cóh ttoor chr’hoong Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, đhanuôr ắt mamông đươi dua bấc ooy bh’rợ băn c’roóc lâng chóh pazêng rau r’véh r’đoong. Bh’rợ tưới k’miáh đác đoọng chóh bhrơi băn c’roóc lâng chóh chr’nóh chr’bêết nắc vêy đhanuôr đươi k’miáh bấc pa bhlâng, tu đác cóh đâu m’bứi pa bhlâng. CTV Anh Vinh đhị miền Trung xay truíh:

L’lăm ahay, hân noo xơớt goóh, pazêng đhanuôr cóh chr’val Phổ An, chr’hoong Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi nắc lướt ooy vel đong n’lơơng đoỌng t’bơơn cắt bhơi, cắh cậ câl chr’na n’cam đoọng băn c’roóc. Tơợ bêl bhrợ têng bh’rợ: bh’rợ bhrợ cha crêê cơnh lâng đhr’năng tr’xăl âng pleng k’tiếc nắc maúyh băn c’roóc cóh Phổ An doọ dzợ lấh zr’nắh k’đháp. Pazêng pr’loong đong đhanuôr ting bhrợ têng bh’rợ n’nâu nắc vêy ta cher đoọng pr’đươi phun đác tự động cóh bhươn, n’jứah doọ lấh bil bấc g’lêếh c’rơ, n’jứah k’miáh đác. A ngăh Huỳnh Thị Hà ắt cóh chr’val Phổ An, chr’hoong Đức Phổ xay moon, lâng 3 sào bhơi chóh cóh bhươn, pr’loọng đông a ngắh doọ dzợ lướt ch’ngai chêếc bơơn bhơi đoọng ha c’roóc:

Vêy bhơi n’nâu ng’moon zazum nắc doọ dzợ bấc ng’băn lâng bh’năn rau lơơng. Bêl ahay cắh vêy bhơi n’nâu nắc đoọng c’roóc cha n’cam nắc bil bấc zên.

Cóh tr’nơớp bhrợ têng bh’rợ tưới k’miáh đác đoọng ha muy bơr pr’loọng đong zr’nắh k’đháp đhị vel đong. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh đanh đươnh lêy bh’rợ n’nâu liêm choom nắc pazêng manuýh băn c’roóc cóh chr’val Phổ An nắc lứch ting bhrợ têng. Đươi dua pr’đươi k’miáh đác cắh muy doọ bil bấc g’lêếh c’rơ ting n’nắc nắc dzợ k’miáh điện bơm đác. A ngắh Châu Thị Thắm ắt cóh chr’val Phổ Anh, chr’hoong Đức Phổ xay moon: bêl đác ch’ngaách cắh dzợ bấc nắc bh’rợ đươi dua pr’đươi tưới k’miáh đác n’nâu đhanuôr bhui har pa bhlâng:

Ng’tưới đác doọ dzợ lấh g’lêếh. Bêl ahay zên điện 100 r’bhâu nắc nâu cơy dzợ mơ 70 r’bhâu a năm. Xang n’nắc doọ bil bấc t’ngay, đớc đoọng bhrợ têng bh’rợ rau lơơng.

T’coóh Huỳnh Thanh Thao, Phó Chủ tịch UBND chr’val Phổ An, chr’hoong Đức Phổ xay moon, tu cắh vêy k’tiếc bhrợ têng ha roo nắc đhanuôr cóh đâu bấc bhlâng chóh bhrơi băn c’roóc lâng chóh chr’nóh chr’bêết rau lơơng. Prang chr’val xoọc vêy lấh 700 pr’loong đong băn c’roóc m’ma, pay k’nặ muy pâng đợ pr’loọng đong âng chr’val. Ting cơnh t’coóh Huỳnh Thanh Thao, băn c’roóc m’ma lâng chóh r’véh r’đoong chrooi đoọng bấc pa bhlâng cóh bh’rợ t’bil ha ul pa xiêr đharứt đhị vel đong, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê:

Lấh 2 c’moo bhrợ têng, lêy bh’rợ n’nâu chô đơơng rau liêm choom bấc pa bhlâng. tr’nơớp nắc pa xiêr t’ngay bhrợ têng. rau bơr liêm choom nắc tươi ma mơ, k’miah đác. Ooy điện nắc công xiêr cóh c’moo c’xêê n’nâu tước lấh bơr zệt chữ điện.

Thu nhập tơợ bh’rợ băn c’roóc lâng ch’chóh cóh chr’val Phổ An, chr’hoong Đức Phổ ơy pa xiêr đợ pr’loọng đong đharứt tơợ 13% xiêr dzợ mơi 11%. Rau chr’nắp bhlâng nắc bh’rợ n’nâu ơy bhrợ đoọng ha đhanuôr cóh toor biển n’năl gít đoọng n’năl cơnh ắt mamông lâng đhr’năng tr’xăl âng pleng k’tiếc. Ting cơnh TS Nguyễn Thanh Phgương, Phó Viện trưởng Viện KH-KT nông nghiệp cóh toor biển miền Trung, Bộ NN lâng PTNT, bh’rợ bhrợ cha zâl lâng đhr’năng tr’xăl âng pleng k’tiếc cóh chr’val Phổ An, chr’hoong Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi nắc choom bhrợ t’bhứah cóh apêê chr’val cóh toor biển âng zr’lụ miền Trung:

Ha dang bhrợ têng 1 hecta ha roo nắc ahêê bil tơợ 6- 8 r’bhâu m3 đác. Đhị đêếc cậ chóh rau chr’nóh doọ đươi bấc đác cơnh đâu ahêê đhiệp bil mơ tơợ 1 r’bhâu m’pâng tước 2 khối đác.

Quảng Ngãi:

Hiệu quả mô hình sinh kế ứng phó với biến đổi khí hậu

Chưa năm nào hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra nghiêm trọng như năm nay. Việc chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu được các địa phương quan tâm, nhất là các xã ven biển. Tại xã Phổ An, địa phương ven biển ở huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, bà con chủ yếu dựa vào việc nuôi bò sinh sản và trồng hoa màu. Việc tưới tiết kiệm nước để trồng cỏ nuôi bò và trồng hoa màu được bà con áp dụng triệt để trong khi nguồn nước ngọt ở đây khan hiếm.

        Trước đây, trong mùa khô hạn, hầu hết bà con ở xã Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi phải đi sang địa phương khác để cắt cỏ hoặc mua thức ăn tinh để nuôi bò. Kể từ khi triển khai “Mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu” thì người chăn nuôi bò ở Phổ An đỡ vất vả. Những hộ dân tham gia mô hình này được hỗ trợ thiết kế hệ thống phun nước tự động ngay trong vườn, vừa đỡ tốn công, vừa tiết kiệm nước. Bà Huỳnh Thị Hà ở xã Phổ An, huyện Đức Phổ cho biết, với 3 sào cỏ trồng trong vườn, gia đình bà không còn cảnh đi xa cắt cỏ cho bò như trước đây:

Có cỏ này nói chung nó đỡ thức ăn hơn. Hồi trước không có cỏ tươi đây thì cho bò ăn cám thì hao tốn hơn.

Lúc đầu việc triển khai mô hình tưới tiết kiệm chủ yếu cho một số hộ khó khăn ở địa phương. Tuy nhiên, sau thời gian thấy mô hình này có hiệu quả nên đa số người nuôi bò ở xã Phổ An làm theo. Sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm không chỉ đỡ tốn công mà còn tiết kiệm được lượng điện sử dụng để bơm nước. Bà Châu Thị Thắm ở xã Phổ An, huyện Đức Phổ cho biết, khi nguồn nước ngọt khan hiếm thì việc áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm này bà con rất mừng:

Tưới tiêu nhẹ nhàng hơn. Hồi kia tiền điện 100 ngàn nhưng bây giờ còn 70 chục ngàn thôi. Rồi mình khỏi tốn thời gian, để dành làm công chuyện khác.

Ông Huỳnh Thanh Thao, Phó Chủ tịch UBND xã Phổ An, huyện Đức Phổ cho biết, do đất không thể canh tác lúa nước nên bà con nông dân ở đây chủ yếu trồng cỏ nuôi bò và trồng cây hoa màu. Toàn xã hiện có hơn 700 hộ nuôi bò sinh sản, chiếm gần 1 nửa  số hộ của xã. Theo ông Huỳnh Thanh Thao, nuôi bò sinh sản và trồng hoa màu đã góp phần rất lớn trong việc xóa nghèo ở địa phương, xây dựng nông thôn mới:

Qua 2 năm triển khai, thấy mô hình này đem lại hiệu quả rất là cao. Thứ nhất là giảm ngày công. Thứ hai, là hiệu quả tưới đều, tiết kiệm nước. Về điện năng cũng giảm trong tháng giảm mười mấy tới hai mươi chữ điện.

Thu nhập từ việc nuôi bò và trồng trọt ở xã Phổ An, huyện Đức Phổ đã giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 13% xuống còn 11%. Điều quan trọng là mô hình này đã giúp cho người dân ven biển nhận thức để thích nghi thời tiết do biến đổi khí hậu gây ra. Theo tiến sĩ Nguyễn Thanh Phương, Phó Viện trưởng Viện Khoa học- Kỹ thuật nông nghiệp Duyên hải miền Trung, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mô hình sinh kế ứng phó với biến đổi khí hậu ở xã Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi có thể nhân rộng ở các xã ven biển của khu vực miền Trung:

Nếu canh tác 1 héc-ta lúa thì chúng ta mất 6 ngàn đến 8 ngàn mét khối nước. Trong khi những cây trồng cạn như thế này, chúng ta chỉ tiêu tốn từ 1 ngàn rưỡi đến 2 ngàn khối nước./.

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC