Tước lứch c’moo 2015, Quảng Ninh nắc ơy dưr váih tỉnh bhươl cr’noon t’mêê, đhr’năng k’van đharứt âng pazêng chr’hoong, chr’val âng vel đông nắc vêy ta pa hêệp. c’lâng p’rang đông xang nắc vêy ta bhrợ bhr’lậ pa liêm, bhrợ ha bhươl cr’noon t’mêê ting t’ngay liêm pr’hay lấh mơ. Hân đhơ xoọc đâu nắc dzợ bấc rau cắh ơy liêm xang, nắc ting t’ngay công tr’xăl pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. Nâu đoo nắc la lua ngoọ cơnh muy hân luung đhí t’mêê đoọng ha bh’rợ nông nghiệp lâng đhanuôr cóh prang tỉnh.
Quảng Ninh ắt cóh zr’lụ tr’nơớp âng Đông Bắc, k’rong pazum zập pazêng rau xa nay bh’rợ ooy zr’lụ, đhr’năng cruung đác, xã hội, kinh tế. N’năl gít rau chr’nắp âng nông nghiệp, đhanuôr, bhươl cr’noon, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc bh’rợ đanh đươnh, tỉnh Quảng Ninh ơy bhrợ t’váih Nghị quyết ooy bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê. Nắc tơợ x’rịa c’moo 2011, Quảng Ninh dưr váih tỉnh tr’nơớp cóh prang k’tiếc k’ruung hêê bhrợ têng liêm xang quy hoạch bhươl cr’noon t’mêê, bhrợ quy hoạch zazum tước c’moo 2030. Nâu đoo công nắc tỉnh tr’nơớp cóh prang k’tiếc k’ruung bhrợ têng Ban k’đhơợng xay, Ban bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê chuyên trách, cắh ting k’đhơợng bhrợ bh’rợ rau lơơng, tu cơnh đêếc cóh bh’rợ k’đhơợng xay, bhrợ têng nắc k’rơ lấh mơ, gít lấh mơ lâng đơớh loon lấh mơ. Pazêng râu xa nay bh’rợ, pazêng rau bh’rợ ta đang moon nắc vêy ta bhrợ têng đhậu bhứah, bhrợ t’váih rau bhui har cóh pazêng c’lâng lướt âng bhươl cr’noon, cóh bhươl cr’noon, pazêng bh’rợ cher đoọng k’tiếc, pa liêm pa sạch môi trường, ting chrooi đoọng t’ngay công bhrợ c’lâng, bhrợ têng bh’rợ pazum clung, bhươn nắc ơy bhrợ t’váih rau liêm choom lâng t’váih rau haanh déh cóh prang k’tiếc k’ruung. T’coóh Trương Công Ngàn, Trưởng ban bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê tỉnh Quảng Ninh prá:
Đoọng bhrợ têng xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc bh’rợ tr’nơớp âng zi k’rang nắc bh’rợ quy hoạch. Tơợ ahay nắc bhươl cr’noon dưr váih cắh ơy vêy quy hoạch lâng tước bêl vêy cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc azi xay moon a đoo cơnh bh’rợ tr’nêng lâng nắc bh’rợ tr’nêng bha lâng cóh xa nay n’nâu, rau đêếc nắc bh’rợ quy hoạch. Bêl xay bhrợ đh’rứah cơnh đêếc nắc cóh t’tun n’nâu cóh xa nay dưr váih nắc ma mơ mr’cơnh cóh prang tỉnh.
Ting cơnh Sở kế hoạch lâng Đầu tư Quảng Ninh, tước lứch c’moo 2015, pazêng chr’val crêê cơnh xa nay lâng z’zăng crêê cơnh xa nay nắc 86 chr’val, 3 đơn vị cấp chr’hoong bơơn bhrợ xang xa nay bhươl cr’noon t’mêê. Bhươl cr’noon t’mêê âng Quảng Ninh dal lấh mơ lâng đhr’năng zazum âng prang k’tiếc k’ruung hêê lâng cắh vêy chr’val hân đoo n’dúp 5 rau cr’noọ bh’rợ. Quảng Ninh nắc muy cóh 10 tỉnh, thành phố vêy bh’nơơn bh’rợ liêm choom bhlâng cóh bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê âng prang k’tiếc k’ruung hêê. Xang 5 c’moo xay bhrợ, xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc la lua bhrợ t’váih cơnh muy hân luung đhí t’mêê đoọng ha xa nay bh’rợ nông nghiệp, bhươl cr’noon, đhanuôr, bhươl cr’noon nắc la liêm pr’hay lấh mơ, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr nắc vêy ta ha dưr dal. Tước nâu cơy thu nhập âng đhanuôr cóh zr’lụ bhươl cr’noon nắc dzoóc tơợ 10 ức đồng cóh muy c’moo ( 2010) tước 30 ức đồng cóh muy c’moo ( 2015). A noo Lê Quốc Khánh, ắt chr’val An Sinh, Đông Triều bhui har tu vêy bhươl cr’noon t’mêê kinh tế pr’loọng đông liêm choom bấc lấh mơ:
Ooy c’lâng p’rang tước nâu cơy ng’moon zazum nắc đhanuôr lướt ba buôn, c’lâng bhưah. Thu nhập âng pr’loọng đông cóh muy c’moo nắc pazêng rau thu nhập ng’pác lơi zên bhrợ têng dzợ bơơn pa chô tơợ 700 – 800 ức đồng cóh muy c’moo.
Quảng Ninh công nắc tỉnh vêy đợ apêê chr’hoong bhươl cr’noon t’mêê tr’nơớp âng Miền Bắc. Bấc chr’val, phường cóh thị xã xoọc đâu ơy tr’xăl, bhrợ t’váih muy pr’ắt tr’mông t’mêê. Hân đhơ ơy dưr váih muy chr’hoong bhươl cr’noon t’mêê tr’nơớp cóh miền Bắc nắc cr’noọ bh’rợ ga mắc pa bhlâng âng Đông Triều nắc bhrợ têng bh’rợ: bhươl cr’noon tiên tiến, dưr váih râu liêm choom lấh mơ dzợ, t’bhlâng xay bhrợ đoọng dưr váih đô thị cóh zr’lụ bhươl cr’noon. T’coóh Hà Hải Dương, Chủ tịch UBND thị xã Đông Triều prá:
Cóh 5 c’moo ha nu nắc Đông Triều ơy ta đang moon chrooi đoọng lấh 28.500 tỷ đồng đoọng bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, cóh đêếc zên chrooi đoọng âng đhanuôr, doanh nghiệp lâng pazêng rau tơợ lơơng nắc lấh 72%, zên ngân sách lâng zên vặ nắc lấh 26%. Tơợ pazêng bh’nơơn bh’rợ bhrợ têng nắc Đông Triều ơy bơơn pay pa chô 3 rau đơ choom: choom cán bộ, choom phong trào, choom cóh đhanuôr.
Bhươl cr’noon tiên tiến nắc bh’rợ chr’nắp pr’hay, nắc cóh Quảng Ninh a năm vêy, vêy Trung ương xay moon dal, haanh déh nắc muy cóh pơazêng tỉnh tr’nơớp cóh prang k’tiếc k’ruung ooy xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, nắc lướt l’lăm cóh 15 tỉnh da ding k’coong n’đắh Bắc ooy đợ chr’val bhrợ têng liêm xang xa nay bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê. Lâng rau pr’học bơơn pay pa chô xang 5 c’moo bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc đợ rau chr’nắp bhlâng nắc vêy đợ rau t’bhlâng k’rơ pa bhlâng âng apêê t’coóh xa nay. T’coóh Đặng Huy Hậu, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh prá:
Quảng Ninh xay moon nắc c’moo 2015 nắc azi ơy dưr váih tỉnh bhươl cr’noon t’mêê nắc tước cr’chăl c’moo 2016 tước ooy 2020 nắc bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê âng Quảng Ninh nắc xăl bhrợ cơnh lơơng, cơnh đêếc nắc cắh ơy crêê cơnh xa nay nắc t’bhlâng bhrợ crêê cơnh xa nay, ơy crêê cơnh xa nay nắc ng’pa dưr k’rơ lấh mơ dzợ, azi xay moon nắc bhươl cr’noon tiên tiến, đô thị chô ooy bhươl cr’noon, bhươl cr’noon vêy đô thị. Lâng xa nay zập chr’val, phường muy rau bh’nơơn bh’rợ nắc t’bhlâng pa dưr dal rau liêm choom lâng bhrợ têng hàng hoá bấc lấh mơ đoọng pa câl ooy thị trường.
Tơợ rau la lua âng bh’rợ k’đhơợng xay, bhrợ têng pazêng xa nay bh’rợ cóh 5 c’moo ahay, bấc pr’học kinh nghiệm chr’nắp ơy vêy ta pa chô. Quảng Ninh xay moon bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê rau la lua nắc bhrợ têng pazêng xa nay bh’rợ gít lấh mơ đoọng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, bhươl cr’noon. Tu cơnh đêếc, nắc p’têết bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê lâng bh’rợ bhr’lậ pazêng rau xa nay bh’rợ nông nghiệp lâng bhrợ têng pazêng cr’noọ bh’rợ pa dưr kinh tế - xã hội âng vel đông. Đoọng bhrợ têng choom rau đâu, tỉnh Quảng Ninh xay moon nắc vêy bh’rợ crêê cơnh lâng đhr’năng âng pazêng vel đông, đươi dua tơợ xa nay lêy pay xa nay bh’rợ l’lăm xay bhrợ, đươi dua t’béch g’lăng xa nay chính sách. Vêy bh’rợ k’rong pazêng rau c’rơ crêê cơnh lâng pazum đươi dua liêm choom rau zúp zooi ngân sách âng Nhà nước lâng pazêng rau c’rơ n’lơơng./.
Quảng Ninh và mục tiêu về đích Nông thôn mới
Đến hết năm 2015, Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh nông thôn mới, tỉ lệ giàu nghèo giữa các địa phương trong địa bàn không ngừng được thu hẹp. Cơ sở hạ tầng không ngừng được nâng cấp cải thiện, đã làm cho bộ mặt NTM ngày càng khang trang. Mặc dù hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại, nhưng cơ bản đã từng bước thay đổi cuộc sống của người dân. Đây thực sự là một luồng gió mới cho ngành nông nghiệp và người nông dân trên toàn tỉnh.
Quảng Ninh nằm ở vùng địa đầu Đông Bắc, hội tụ đầy đủ các yếu tố đặc thù về vị trí, địa hình, xã hội, kinh tế. Nhận thực được tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn, xây dựng NTM là nhiệm vụ lâu dài, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nghị quyết về xây dựng NTM. Ngay từ cuối năm 2011, Quảng Ninh trở thành tỉnh đầu tiên trên cả nước hoàn thành công tác quy hoạch NTM, lập quy hoạch chung đến năm 2030. Đây cũng là tỉnh đầu tiên trong cả nước thành lập Ban chỉ đạo, Ban Xây dựng nông thôn mới chuyên trách, không kiêm nhiệm, nên trong công tác chỉ đạo, triển khai có sự tập trung, chuyên sâu và kịp thời. Các phong trào, các cuộc vận động được triển khai sâu rộng, tạo khí thế sôi nổi trên khắp các đường làng, ngõ xóm, các phong trào hiến đất, vệ sinh môi trường, tham gia đóng góp ngày công làm đường, thực hiện dồn điền đổi thửa đã tạo được hiệu quả và tiếng vang lớn trên cả nước. Ông Trương Công Ngàn, Trưởng ban Xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Để mà thực hiện được chương trình xây dựng nông thôn mới thì cái khâu đầu tiên mà chúng tôi quan tâm đó là quy hoạch. Từ trước thì nông thôn phát triển chưa có quy hoạch và chỉ đến khi có chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thì chúng ta mới đặt nó trở thành một nhiệm vụ và là nhiệm vụ hàng đầu trong cái chương trình này đó là công tác quy hoạch. Khi mà triển khai đồng loạt như vậy thì sau này trong phát triển thì nó sẽ đồng bộ ở trong phạm vi toàn tỉnh.”
Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng Ninh, đến hết 2015, tổng số xã đạt chuẩn và cơ bản đạt chuẩn là 86 xã, 03 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn NTM. NTM của Quảng Ninh cao hơn so với mức bình quân chung cả nước và không có xã dưới 5 tiêu chí. Quảng Ninh là một trong 10 tỉnh, thành phố có thành tích tốt nhất trong xây dựng NTM của cả nước. Sau 5 năm triển khai, chương trình xây dựng NTM đã thực sự tạo ra một luồng gió mới cho khu vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân, diện mạo vùng nông thôn khởi sắc, đời sống nông dân được nâng lên rõ nét. Đến nay mức thu nhập của người dân khu vực nông thôn đã tăng từ 10 triệu đồng/năm (năm 2010) lên trên 30 triệu đồng/năm (năm 2015). Anh Lê Quốc Khánh, xã An Sinh, Đông Triều vui mừng nhờ có NTM kinh tế gia đình cải thiện rất nhiều: “Về đường sá đến giờ nói chung là bà con đi rộng rãi. Thu nhập trên năm của gia đình thì tổng nguồn thu nhập ngoài trừ chi phí thì lãi tầm 700-800 triệu đồng trên năm.”
Quảng Ninh cũng là tỉnh có đơn vị cấp huyện Nông thôn mới đầu tiên của Miền Bắc. Diện mạo của nhiều xã, phường trong thị xã giờ đây đã thay đổi, mang một sức sống mới. Mặc dù đã trở thành huyện NTM đầu tiên của miền Bắc nhưng mục tiêu lớn hơn của Đông Triều đó là xây dựng mô hình “ Nông thôn tiên tiến” tiến thêm một bước, với quyết tâm hình thành đô thị trong lòng nông thôn. Ông Hà Hải Dương, chủ tịch UBND thị xã Đông triều nói: “Trong 5 năm qua thì Đông triều đã huy động trên 28500 tỷ đồng để xây dựng chương trình nông thôn mới,trong đó có nguồn đóng góp của nhân dân, doanh nghiệp và nguồn khác là trên 72%, nguồn ngân sách và nguồn tín dụng là trên 26%.Từ những kết quả trong triển khai xây dựng thì Đông Triều đã rút ra 3 cái được: được cán bộ, được phong trào, được lòng dân.”
"Nông thôn tiên tiến" là mô hình độc đáo, riêng có của Quảng Ninh, được Trung ương đánh giá cao, ghi nhận là một trong những tỉnh đi đầu trong cả nước về xây dựng nông thôn mới, dẫn đầu trong 15 tỉnh miền núi phía Bắc về số xã đạt chuẩn nông thôn mới. Với bài học rút ra sau 5 năm triển khai NTM thì điều quan trọng phải có sự quyết tâm rất cao của lãnh đạo. Ông Đặng Huy Hậu, PCT thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh, cho biết: “Quảng Ninh xác định là 2015 thì chúng ta cơ bản trở thành tỉnh nông thôn mới song đến giai đoạn tới từ 2016 đến 2020 thì cái nông thôn mới của Quảng Ninh sẽ phải chuyển một cách làm khác tức là anh chưa đạt chuẩn thì anh phải đạt chuẩn mà đạt chuẩn rồi thì anh phải nâng lên một mức nữa mà chúng tôi xác định nông thôn tiên tiến, đô thị về nông thôn, nông thôn có đô thị. Thế còn chương trình mỗi xã phường một sản phẩm thì tiếp tục phải nâng cấp chất lượng và sản xuất hàng hóa nó cao hơn, nhiều hơn để phục vụ cho thị trường.”
Từ thực tế chỉ đạo, triển khai thực hiện chương trình trong 5 năm qua, nhiều bài học kinh nghiệm quý đã được rút ra. Quảng Ninh xác định xây dựng nông thôn thực chất là thực hiện các nội dung cụ thể để công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Do đó, phải gắn xây dựng NTM với tái cơ cấu nông nghiệp và thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Để làm được điều này, tỉnh Quảng Ninh xác định cần có cách làm phù hợp với điều kiện của từng địa phương thông qua lựa chọn nội dung, nhiệm vụ ưu tiên, vận dụng sáng tạo cơ chế chính sách. Có phương thức huy động các nguồn lực phù hợp và lồng ghép sử dụng có hiệu quả sự hỗ trợ ngân sách của Nhà nước và các nguồn lực đa dạng./.
Viết bình luận