T’ngay 16/8/1945, đhị pr’đơợ bh’rợ pr’hân ra’văng đoọng ha g’lúh gung dưr, l’lăm g’lúh lịch sử âng k’tiếc k’ruung, quốc dân đại hội Tân Trào nắc ơy bơơn bhrợ têng đhị Tân Trào, chr’hoong Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang lâng ting pấh âng 60 đại biểu cóh 3 miền Bắc-Trung-Nam. Nâu đoo bơơn ta lêy nắc Hội nghị Diên Hồng âng lang t’mêê lâng nắc pr’đơợ pr’lướt âng quốc hội VN. Lêy chô hơnh déh 70 c’moo t’ngay Tổng tuyển cử tr’nơợp moon pa’glúh quốc hội VN, đhanuôr lâng pr’zợc đương xơợng bha ar xrặ Quốc dân đại hội Tân Trào-Nắc đhị pr’đơợ pr’lướt l’lăm âng quốc hội VN.

T’coóh Hoàng Ngọc, c’moo đâu 79 c’moo, cóh chr’val Tân Trào, chr’hoong Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang hay k’noọ cớ ooy đợ t’ngay ta bhrợ quốc dân đại hội âng 70 c’moo l’lăm ahay. Xoọc đêếc, cán bộ chô pấh đại hội nắc ắt cóh đông t’coóh lâng 2, 3 pr’loọng đông lơơng. Đhanuôr cha n’hâu, cán bộ cha n’nắc. zâp ngai đhanuôr cóh vel đông zêng zooi zúp bhrợ têng cách mạng. ooy đợ t’ngay đại hội, cóh Tân Trào nắc ta bhrợ pa’chăm liêm chr’nắp lấh mơ, zr’lụ đâu nắc ta dông đợc bhai bhrông, cờ bhrông chi’menh rơợc dông đợc đhị m’pâng đông. Zâp đhị tr’nợt ra’pặ đợc đoọng ha đại biểu bơơn pazưm ra’pặ lâng cram. Hân đhơ zr’nắh k’đhạp lâng pr’hân bhrợ têng nắc lêy bhiệc ra’văng bhrợ liêm chr’nắp. t’coóh Hoàng Ngọc vinh dự nắc p’niên vêy mặt cóh c’bhúh đại biểu đhanuôr Tân Trào tước pấh hơnh déh đại hội. hay k’noọ cớ cách mạng r’rộ r’răm bêl đêếc, t’coóh moon:

Acu dzợ hay, bêl ra’văng Hội nghị TW lâng quốc dân đại hội, cóh đâu zêng lêy lướt pấh, cán bộ zêng chô pấh. cán bộ pazưm chô ooy đông cu. Zâp apêê đhanuôr r’rộ r’răm ra’văng bhrợ đoọng ha cách mạng. cóh ngoai, ava Hồ moon n’hâu nắc đhanuôr bhrợ râu đêếc. xang nặc quốc dân đại hội bhrợ têng vêy c’bhúh đại biểu hơnh déh đại hội, c’bhúh nâu âng đơơng cha’nêếh, a’tứch lâng 1 p’nong k’roóc hơnh déh đại hội.

Hi’bu t’ngay 16/8/1945, đhị đông Tân Trào, quốc dân đại hội Tân Trào nắc ta bhrợ têng. Tước pấh đại hội vêy 60 đại biểu p’cắh mặt đoọng ha zâp ngành, zâp giới, zâp acoon cóh, zâp đảng c’bhúh chính trị, zâp c’bhúh trông dấc k’tiếc k’ruung lâng 2, 3 apêê manứih hêê ắt mamung cóh k’tiếc k’ruung lơơng. T’coóh Vũ Quang Đạo, bêl ahay nắc viện trưởng viện lịch sử quân sự VN moon gít, nâu đoo nắc đại hội đơơng pr’dzoọng lịch sử âng 1 quốc hội, mưy cơ quan bha’lâng nhà nước lâm thời âng k’tiếc k’ruung VNDCCH:

Tân Trào nắc đhị lãnh tụ HCM lâng TW đảng quyết định lâng k’rong pazưm quốc dân đại hội Tân Trào. Nắc quốc dân đại hội Tân Trào bêl đêếc hân đhơ cắh vêy pr’đơợ k’rong pazưm zâp lang đhanuôr nắc ơy p’cắh đoọng ha đhanuôr VN, đợ apêê chắp kiêng k’tiếc k’ruung đoọng quyết định bhiệc chr’nắp lâng k’tiếc k’ruung bêl đêếc gung dưr pay pachô chính quyền ooy têy đhanuôr. L’lăm đêếc, 2, 3 đhị nắc ơy vêy quyết định gung dưr, hân đhơ cơnh đêếc, tước quốc dân đại hội Tân Trào nắc dưr váih mệnh lệnh gung dưr cóh prang k’tiếc k’ruung. Bhrợ p’cắh cr’noọ bh’rợ prang đhanuôr.

Quốc dân đại hội nắc ơy quyết định zooi zúp c’lâng bh’rợ gung dưr, lêy cha’mêết ooy chính sách 10 điểm âng Việt Minh lâng Bầu pa’glúh UB acoon cóh pachô k’tiếc k’ruung VN. 10 điểm cóh chính sách âng Việt Minh bơơn đại hội lêy cha’mêết cơnh Pay pachô chính quyền, lêy võ trang đhanuôr, pay pachô pr’đươi cr’van âng a’rập lâng apêê manứih hêê bhrợ đoọng ha rập lâng pay pác đoọng ha đhanuôr đha’rứt… chính sách 10 điểm cung quyết định âng đơơng cớ quyền phổ thông đầu phiếu, quyền tự do dân chủ lâng bấc quyền n’lơơng crêê tước trực tiếp ooy lợi ích âng đhaniôr bêl đêếc ahay. Đợ chính sách nâu bhrợ p’cắh râu liêm chr’nắp âng chủ tịch HCM lâng đảng hêê đắh bhiệc đươi bhrợ cơnh cr’noọ bh’rợ dân quyền đắh bhiệc zêl cha’groong cách mạng. tiến sỹ Bùi Ngọc Thanh, bêl ahay nắc chủ nhiệm văn phòng quốc hội moon, xa’nay bh’rợ nghị sự âng quốc dân đại hội Tân Trào bêl đêếc nắc pr’đơợ liêm chr’nắp đoọng ha bh’rợ âng quốc hội xoọc đâu:

Ooy râu xay moon âng quốc dân đại hội Tân Trào nắc xay moon đoọng bhrợ gít đhr’năng bh’rợ cơnh quốc hội xay moon kinh tế xã hội xoọc đâu. râu 2 nắc prá xay đoọng xay moon đhr’năng bh’rợ, năl gít c’lâng xa’nay lâng thứ 3 nắc vêy ta’moóh, bêl đêếc ahay ta’moóh, ta’ơơi liêm chr’nắp bhlâng. Zâp râu ta’mooh ta’ơơi zêng bơơn ta bhrợ liêm gít. Đợ bhiệc bhrợ têng, xa’nay bh’rợ nghị sự nâu nắc pr’đơợ liêm chr’nắp âng quốc hội xoọc đâu.

Quốc dân đại hội Tân Trào nắc mưy bh’rợ chr’nắp cóh lịch sử cách mạng VN k’đươi bhrợ pachô chính quyền đấh bhlâng. Xang bêl cách mạng c’xêê 8 liêm choom, đợ quyết sách âng quốc dân đại hội, lấh mơ nắc 10 điểm đắh chính sách âng Việt Minh nắc t’bhlanag bhrợ têng. Nâu đoo cắh nặc mưy pr’đơợ đoọng ha mưy chế độ t’mêê âng đhanuôr, tu đhanuôr glúh váih, nắc dzợ pr’đơợ đoọng prang k’tiếc k’ruung lêy chô tước mưy g’lúh gung dưr tuyển cử prang k’tiếc k’ruung bầu pa’glúh quốc hội tr’nơợp âng k’tiếc k’ruung hêê moót t’ngay 6/1/1946./.