Cóh bêl đhị bấc vel đong cóh prang k’tiếc dưr váih đhr’năng cắh zp đác ha lêêng tu p’răng xơớt nắc đhị chr’val Pa Tầng, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị, đha nuôr xoọc bơơn đươi dua đác ch’ngaach tơợ pr’đhang giếng đác za zum. Vêy đác hc’ngaach, chất lượng pr’ặt tr’mông đha nuôr acoon cóh Pa Cô, Vân Kiều đha rựt cóh đâu âi bơơn bhrợ bhr’lậ ghít lêy.
           3 c’moo l’lăm ahay, đác đươi dua cóh chr’val Pa Tầng, chr’hoong Hướng Hoá căh zấp đươi, đhauôr nắc tước toọm lướt bhóc dzệt ting can chô đươi dua. Đác toọm nắc công r’dợ xrêệ tu p’răng púih đanh đươnh. Đợ đác cắh zấp prang  nắc cớ cắh liêm ch’ngaach, brhợ cắh liêm crêê tước c’rơ tr’mung âng đha nuôr. Đhị đhr’năng n’nâu, đha nuôr cóh đâu âi đh’rứah chroi đoọng zên lâng t’ngay bhrợ têng đoọng ma pếch giếng đác. Tơợ bêl đợ pr’đhang giếng đác za zum tr’nơợp cóh Pa Tầng choom đươi dua âi bhrợ crêê mơ cr’noỌ ươi dua đác âng đha nuôr cóh vel đong. A moó Y Thoang, ặt cóh vel Pa Tầng, chr’val Pa Tầng, chr’hoong Hướng Hoá xay moon:
L’lăm ahay azi nắc lướt guy dzệt đác ch’ngai bhlâng, chô hân noo p’răng púih nắc doó lấh zr’nắh, hân noo boo nắc c’lâng c’tiêr bhlâng. Nâu câi pr’loọng đong zi công cơnh bấc đha nuôr bơơn nhà nước zooi đoọng zên pếch giếng cắh muy liêm buôn đoọng ha bh’rợ ặt ma mông nắc dzợ c’bơớch bấc c’rơ g’lêếh đoọng k’rong bhrợ ha pêê bh’rợ n’lơơng t’bơơn p’xoọng zên ha pr’ặt tr’mông
Ha dợ a no Ăm Mết, trưởng vel Ba Lòng, chr’val Pa Tầng, chr’hoong Hướng Hoá nặc ta luôn p’too moon đh anuôr zư lêy tu đác, đươi dua đác c’bơớch:
Acu ta luôn p’too moon đha nuôr t’bhlâng zư lêy crâng zư lêy tu đác, ta luôn k’tuốih tal xraach toor giếng, cắh đoọng vất x’xriing n’nóh n’đóh ooy giếng
Xoọc đâu, cóh zấp vel bhươn âng chr’val Pa Tầng zêng vêy tơợ 3-7 giếng đác za zum bhrợ têng bh’rợ đươi dua ha đha nuôr. Vêy bơơn bh’nơơn n’nâu, tơợ c’moo 2015 đươi vêy đợ zên zooi đoọng ting Đề án 755 âng Chính phủ zấp ngai đha nuôr đhị chr’val Pa Tầng bơơn zooi đoọng dâng 1 ức pêê ha riêng r’bhâu đồng/ pr’loọng, tơợ zên n’nâu muy pr’loọng đong âi ma chroi đoọng p’xoọng, k’rong m’bứi dưr bấc, đoọng pếch giếng ươi za zum. Bơơn lêy râu liêm crêê la lua tơợ pr’đhang bh’rợ n’nâu chô đơơng, đha nuôr lêy nâu đoo nắc cr’van bha lâng âng pr’loọng đong, âng vel bhươl, tu cơnh đêếc apêê đoo vêy trách nhiệm dal cóh bh’rợ k’đhơợng lêy lâng zư đớc. T’coóh Ăm May, Chủ tịch UBND chr’val Pa Tầng, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị đoọng năl:
Tơợ râu liêm choom la lua, azi nắc t’bhlâng p’too moon đha nuôr pa dưr pr’đhang giếng đác za zum cóh vel đong. Đh’rứah lâng vêy pa đớp đoọng đợ zên zooi đoọng tơợ Đề án 755 loon đơớh tước têy đha nuôr, đoọng đha nuôr vêy zên pếch giếng, brhợ pa dưr cr’độ đác lâng apêê bh;rợ  n’lơơng đoọng bhrợ crêê cơnh cr’noọ đươi dua đác ch’ngaach liêm cóh cr’chăl ha y.
Cóh pr’đơợ đác đoong tơợ a bóc, tơợ toọm xoọc r’dợ xrêệ nắc bh’rợ zooi đoọng giếng ha đha nuôr đha rựt lâng đăn đha rựt nắc muy chính sách liêm crêê. Vêy đợ đác ch’ngaach liêm, đha nuôr âi bơơn pa dưr trách nhiệm dal cóh bh’rợ k’đhơợng lêy bh’rợ za zum đoọng zư đớc đác đanh mâng. Nâu đoo nắc muy c’lâng lướt choom bơơn t’đui bhrợ t’bhứah đoọng ha dưr dal chát lượng pr’ặt tr’mông ha đha nuôr acoon cóh./.

                                      HIỆU QUẢ TỪ MÔ HÌNH GIẾNG NƯỚC CỘNG ĐỒNG TẠI HUYỆN MIỀN NÚI HƯỚNG HÓA
Trong khi tại nhiều địa phương trên cả nước xảy ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng do nắng hạn thì tại xã Pa Tầng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, người dân đang được sử dụng nước sạch từ mô hình giếng nước cộng đồng. Có nước sạch, chất lượng cuộc sống bà con dân tộc Pa kô, Vân Kiều nghèo ở đây đã được cải thiện rõ rệt.

 3 năm trước, nước sinh hoạt ở xã Pa Tầng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị không đủ dùng, bà con phải tới suối vác từng can nước về phục vụ sinh hoạt. Nước suối rồi cũng cạn dần do hạn hán kéo dài. Nguồn nước thiếu thốn lại mất vệ sinh, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Trước thực tế đó, bà con nơi đây đã cùng nhau góp tiền và công sức để tự  đào giếng nước. Từ khi những mô hình giếng nước cộng đồng đầu tiên ở Ba Tầng đưa vào sử dụng đã đáp ứng được nhu cầu sử dụng nguồn nước sinh hoạt của người dân trên địa bàn. Chị y Thoang, ở thôn Pa Tầng, xã Pa Tầng, huyện Hướng Hóa chia sẻ: “Trước đây mình phải đi gùi nước xa quá, về mùa nắng có đỡ vất vả còn vào mùa mưa thì đường trơn dễ trượt chân nguy hiểm lắm. Bây giờ gia đình mình cũng như nhiều bà con được nhà nước hỗ trợ tiền đào giếng không chỉ thuận lợi trong sinh hoạt mà còn tiết kiệm được rất nhiều công sức để đầu tư cho các công việc khác kiếm thêm thu nhập phục vụ đời sống.”
     Còn anh Ăm Mết, trưởng thôn Ba Lòng, xã Pa Tầng huyện Hướng Hóa thì luôn vận động, tuyên truyền bà con bảo vệ nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm. “Tôi luôn vận động bà con phải bảo vệ nguồn nước, thường xuyên nạo vét và phát quang xung quanh giếng. nghiêm cấm vứt rác hay đồ vật khác xuống giếng.” Ăm Mết, chia sẻ.
       Hiện tại, ở mỗi thôn bản của xã Ba Tầng đều có từ 3- 7 giếng nước cộng đồng phục vụ việc sinh hoạt cho người dân. Đây là kết quả từ nguồn hỗ trợ của Đề àn 755 của Chính phủ. Từ 2015, nhờ nguồn đầu tư của đề án này, mỗi hộ dân xã Pa Tầng được hỗ trợ bình quân 1,3 triệu đồng/. Người dân nơi đây đã dùng nguồn kinh phí này để đóng góp đào giếng dùng chung. Nhận thấy hiệu quả thiết thực từ mô hình đem lại, người dân xem đây là tài sản chính của gia đình, của cộng đồng nên họ có trách nhiệm cao trong việc quản lý và bảo vệ. Ông Ăm May, Chủ tịch UBND xã Pa Tầng, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết: “Từ hiệu quả thực tế, chúng tôi tiếp tục khuyến khích bà con phát huy mô hình giếng nước cộng đồng trên địa bàn. Đồng thời sẽ trao số tiền hỗ trợ từ Đề án 755 kịp thời đến tay người dân, để bà con có nguồn kinh phí đào giếng, xây dựng bể chứa nước và các công trình phụ khác nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng nguồn nước sạch sinh hoạt trong thời gian tới.”
        Trong điều kiện nguồn nước tự nhiên từ ao, hồ, khe, suối đang cạn kiệt dần thì việc hỗ trợ giếng cho đồng bào nghèo và cận nghèo là một chính sách đúng đắn. Có nguồn nước sạch, người dân đã phát huy được trách nhiệm cao trong tự quản công trình để duy trì lâu dài nguồn nước. Đây là một hướng đầu tư cần được ưu tiên mở rộng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc thiểu số./.