Tơợ bh’rợ ta đang moon đhanuôr nhăn t’bil đharứt nhâm mâng, đhị chr’hoong da ding k’coong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam nắc vêy bấc pr’loọng đông đhanuôr acoon cóh tơợ đharứt ha ul nắc ơy t’bhlâng bhrợ cha dưr k’van k’bhộ. Pazêng rau đêếc nắc đươi vêy apêê pr’loọng đông đharứt tr’xăl ooy cr’noọ bh’rợ cóh bh’rợ pa dưr kinh tế, pa dưr thu nhập pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông...

# Pr’loọng đông a moó Hồ Thị Kim Viên manuýh Ca Dong ắt đhị cr’noon 1 chr’val Trà Mai chr’hoong da ding k’coong Nam Trà My l’lăm ahay nắc ắt cóh pr’loọng đông đharứt pa bhlâng âng chr’val. T’ngay t’mêê bơơn k’díc, mị a nhi díc điêl cắh vêy bh’rợ tr’nêng, cắh vêy k’tiếc đoọng bhrợ ha rêê đhuốch nắc ắt cóh đhr’năng ha ul cóh zập c’moo. Tơợ rau zúp zooi, ta đang moon âng chính quyền, a moó Viên t’bhlâng băn a ọc đoọng pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông. M’bứi bhlâng zập c’moo a moó băn lấh muy bơr zệt p’nong a ọc, pa câl nắc bơơn mơ 30 ức đồng. k’díc âng a moó nắc lướt pa bhrợ p’xoọng đoọng pa dưr thu nhập âng pr’loọng đông. Tu n’năl cơnh bhrợ cha, k’miáh đớc nắc pr’loọng đông a moó Viên ơy câl zập pazêng rau pr’đươi cơnh ti vi, xe máy, tủ chriết… k’coon nắc bơơn học hành. Cắh muy mơ đêếc, tơợ zên lãi âng bh’rợ băn a ọc, bơr díc điêl dzợ bơơn câl lấh 5 hecta k’tiếc crâng đoọng chóh quế, chóh keo. T’mêê đâu bêl ting nhăn xay moon choomn t’bil lơi đharứt ting cơnh xa nay âng chr’hoong, a moó Viện nắc vêy ta cher đoọng 1 p’nong c’roóc đoọng pa dưr bh’rợ b’băn. Xoọc đâu pr’loọng đông a moó xoọc bhrợ đông đoọng apêê vặ ắt. Đươi vêy cr’noọ t’bhlâng bhrợ têng lâng n’năl cơnh bhrợ cha liêm choom, n’năl k’miáh zên bạc nắc pr’loọng đông a moó Hồ Thị Kim Viên ơy xay moon nắc choom t’bil lơi đharứt nhâm mâng cóh c’moo 2016. a moó Viên xay truíh:

Thu nhập m’bứi bhlâng mơ 2 ức đồng cóh muy c’xêê. Lấh ooy bh’rợ bhrợ têng p’xoọng nắc a moó chêếc ra véh, muy r’dum đơơng pa câl mơ 50, 60 r’bhâu đồng. ha dợ k’díc lướt pa bhrợ muy t’ngay công bơơn mơ 250 r’bhâu đồng, bơr ha riêng cắh cậ muy ha riêng chô đơơng đoọng ooy k’điêl đươi dua ooy bh’rợ tr’nêng.

Pr’loọng đông a noo Đinh Văn Thấn ắt cóh cr’noon 1 chr’val Trà Mai nắc pr’loọng đông vêy bấc k’tiếc ha rêê, nắc a noo Thấn lêy pay bh’rợ chóh prị mốc xăl tu chóh pazêng t’nơơm chr’nóh truyền thống. ting cơnh a noo Thấn, m’bứi bhlâng muy c’nuung prị pa câk đhị đêếc công bơơn pay pa chô lấh 50 r’bhâu đồng. Lấh n’nắc bêl chóh zập 200 t’nơơm prị nắc vêy ta cher đoọng 3 ức đồng zên câl m’ma. Xoọc đâu pr’loọng đông a noo Thấn ơy chóh bhrợ lấh 500 t’nơơm prị, xay moon đớc cóh c’moo ha y bơơn pay pa chô. Đhị đêếc cậ pr’loọng đông a noo Thấn nắc dzợ vặ zên cóh xa nay bh’rợ t’bil đharứt đoọng câl 6 p’nong c’roóc chô băn lâng nắc vêy ta cher đoọng p’xoọng muy p’nong c’roóc căn. A noo Thấn ơy đớc lấh 5 hecta k’tiếc ha rêê đoọng xay bhrợ zr’lụ b’băn ting cơnh bh’rợ c’rol. Tu lêy bhrợ kinh tế cơnh t’mêê n’nâu, đoo bhêl doọ tr’vâng anoo Thấn p’loon chóh keio, chóh quế, pay câl p’nang, pay đác g’dzợ, câl prị mốc chô pa câl pay pa chô thu nhập zập c’xêê mơ 3 ức đồng. xoọc đâu pr’loọng đông a noo nắc ơy choom t’bil lơi đharứt nhâm mâng. A noo Thấn prá:

Bhrợ kinh tế ắt mamông cóh da ding k’coong n’nâu nắc đhiệp bh’rợ b’băn a năm, b’băn nắc m’bứi pr’lúh, bh’năn nắc c’roóc doọ buôn crêê pr’líh, rau bơr cậ nắc vêy bh’nă. Ting cơnh cr’noọ nắc cóh ha y chroo pr’loọng đông băn p’xoọng c’roóc. Xoọc đâu băn 6 p’nong. C’xêê 11 n’nâu nắc ruáh p’xoọng 2 p’nong. Cóh c’moo y băn p’xoọng đoọng pa dưr kinh tế pr’loọng đông, t’bil ha ul pa xiêr đharứt.

Lấh ooy 2 pr’loọng đông ng’moon n’tếh nắc cóh Nam Trà My xoọc công vêy bấc pr’loọng đông chêếc đoọng ha đay c’lâng bh’rợ bhrợ cha liêm choom. Bhui har bhlâng nắc đhanuôr ơy n’năl xăl cr’noọ bh’rợ, bhrợ têng ting cơnh xa nay hàng hoá, ting n’nắc công p’loon đươi rau liêm choom cóh zr’lụ miền đoọng k’rong bhrợ. Ting cơnh cr’noọ xa nay ch’mêết lêy, prang chr’hoong Nam Trà My xoọc vêy 4.100 pr’loọng đông đharứt pay mơ 62,69% lâng 1.026 pr’loọng đông đăn đharứt. Đoọng zúp zooi pazêng pr’loọng đông đhanuôr acoon cóh đơớh choom t’bil đharứt, cóh c’moo 2015 vel đông ơy ta đang moon 394 pr’loọng đông nhăn xay moon t’bil ha ul đharứt đơớh lâng nhâm mâng. Hân đhơ cơnh đêếc tu c’năl âng đhanuôr cắh ơy dal nắc bh’rợ chêếc c’lâng pa dưr kinh tế nhâm mâng dzợ lum zr’nắh k’đháp. Đhị đhr’năng cơnh đâu, xa nay âng chr’hoong Nam Trà My nắc ta đang moon pazêng cơ quan, doanh nghiệp cóh chr’hoong xay zúp zooi, pa choom pazêng pr’loọng đông đharứt h’cơnh ng’bhrợ cha liêm choom bhlâng. Tước nâu cơy nắc ơy vêy 90 cơ quan, doanh nghiệp lâng trường học nhăn zúp zooi đoọng ha 198 pr’loọng đông đharứt. Đhị đêếc cậ chr’hoong công t’bhlâng đoọng cán bộ, đảng viên ta luôn xiêr tước ooy bhươl cr’noon đoọng p’too pa choom đhanuôr bh’rợ pa dưr kinh tế liêm choom bhlâng. Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Trà My Nguyễn Thế Phước prá:

Ahêê nắc xiêr xay moon p’too pa choom đoọng ha đhanuôr, k’điêl bhrợ n’hau, k’coon bhrợ n’hau, k’díc bhrợ n’hau đoọng vêy cr’noọ bh’rợ crêê cơnh. K’díc nắc choom pa tang c’roóc cóh ha rêê, zư lêy nang prị, bhrợ bh’rợ n’lơơng. K’điêl nắc ắt cóh đông chóh r’véh, chóh a rong đoọng ha a ọc. Bêl tước ooy hân noo pay pa chô , muy c’nuung prị tơợ 25 tước 50 r’bhâu, a ọc tơợ 2 tước 3 ức đồng muy p’nong. Muy p’nong c’roóc 5 c’moo rứah 5 p’nong. Pazum pazêng n’nắc nắc choom t’bil đharứt. Nâu đoo nắc bh’rợ liêm choom bhlâng.

Nắc chr’hoong vêy đợ pr’loọng đông đharứt bấc, Nam Trà My xoọc t’bhlâng k’rong pazêng rau c’rơ đoọng bhrợ têng liêm choom bh’rợ pa xiêr đharứt. Xay moon xa nay nắc zúp zooi đhanuôr t’bil đharứt đơớh hân đhơ cơnh đêếc nắc nhâm mâng, cắh đoọng dưr váih đhr’năng dưr đharứt cớ. hân đhơ cơnh đêếc đoọng bhrợ têng liêm choom bh’rợ n’nâu, lấh ooy bh’rợ đoọng zên zúp zooi, k’rong bhrợ kinh tế nắc rau chr’nắp bhlâng nắc bh’rợ xay moon p’too pa choom, ta đang moon pazêng pr’loọng đông đharứt pa dưr dal c’năl, n’năl đươi dua pazêng rau liêm choom đoọng t’bhlâng bhrợ têng lâng chr’nắp bhlâng nắc n’năl k’miáh, cắh choom đươi dua cắh crêê cơnh./.

CHUYỂN BIỀN TRONG XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở NAM TRÀ MY

--

          (CTV Hoàng Thọ)

Qua cuộc vận động nhân dân đăng ký thoát nghèo bền vững, tại huyện miền núi Nam Trà My tỉnh Quảng Nam đã có rất nhiều hộ gia đình đồng bào thiểu số từ chỗ nghèo đói đã vươn lên khá giả. Tất cả là nhờ các hộ nghèo đã biết thay đổi tư duy, nhận thức trong việc phát triển kinh tế, tăng thu nhập cải thiện cuộc sống gia đình.

          # Gia đình chị Hồ Thị Kim Viên người Ca Dong ở tại thôn 1 xã Trà Mai huyện miền núi Nam Trà My trước đây thuộc diện nghèo khó nhất xã. Ngày mới lập gia đình, cả hai vợ chồng đều không có việc làm, không có đất đai canh tác nông nghiệp nên bị rơi vào cảnh đói kém quanh năm. Thế rồi với sự hỗ trợ, vận động của chính quyền, chị Viên đã tập trung phát triển chăn nuôi heo để cải thiện cuộc sống. Bình quân mỗi năm chị nuôi hơn chục con heo, xuất bán được hơn 30 triệu đồng. Chồng chị thì đi làm thêm để tăng thu nhập gia đình. Nhờ biết cách làm ăn, tích lũy mà gia đình chị Viên đã sắm sửa đầy đủ tiện nghi sinh hoạt như ti vi, xe máy, tủ lạnh… Con cái được học hành đầy đủ. Không những thế, từ số tiền lãi của việc chăn nuôi heo, hai vợ chồng còn mua được hơn 5 héc ta đất rừng để trồng quế, trồng keo. Mới đây khi tham gia đăng ký thoát nghèo theo cuộc vận động của huyện, chị Viên được hỗ trợ một con bò giống để phát triển chăn nuôi. Hiện gia đình đang đầu tư xây dựng thêm căn nhà mới để cho thuê. Nhờ có ý chí vươn lên và biết cách làm ăn hiệu quả, biết tích lũy kinh tế nên gia đình chị Hồ Thị Kim Viên quyết tâm đăng ký sẽ thoát nghèo bền vững vào năm 2016.  Chị Viên chia sẻ:

 Thu nhập bình quân 2 triệu/tháng. Ngoài làm thêm thì chị đi kiếm rau, một tối đi bán được năm chục hoặc sáu chục nghìn. Còn ông chồng đi làm một ngày được hai trăm rưỡi, hai trăm hoặc một trăm rưỡi về đưa vợ làm cái ni, cái kia.

Gia đình anh Đinh Văn Thấn ở Thôn 1 xã Trà Mai là hộ gia đình có rất nhiều đất nương rẫy nhưng anh Thấn chọn cách phát triển cây chuối mốc thay vì trồng các loại cây truyền thống. Theo anh Thấn, bình quân mỗi buồng chuối bán tại chỗ cũng thu được hơn 50 nghìn đồng. Hơn nữa khi trồng đủ 200 gốc chuối hiệu quả sẽ được huyện hỗ trợ 3 triệu đồng tiền mua giống. Hiện giờ gia đình anh Thấn đã phát triển được hơn 500 gốc chuối mốc, dự kiến sang năm sẽ cho thu hoạch quả. Cạnh đó gia đình anh Thấn còn vay vốn trong gói khuyến khích thoát nghèo để mua 6 con bò về chăn thả và được hỗ trợ vốn để mua thêm một con bò giống. Anh Thấn đã dành hơn 5 héc ta đất nương rẫy để quy hoạch khu chăn nuôi bò theo hướng chuồng trại. Do chọn cách phát triển kinh tế theo hướng mới này nên thời gian rảnh rỗi anh Thấn tập trung trồng keo, trồng quế, thu hái cau, lấy mật ong rừng, mua chuối mốc về bán với mức thu nhập mỗi tháng trên 3 triệu đồng. Hiện giờ gia đình anh đã thực sự thoát nghèo bền vững. Anh Thấn cho biết:

Làm kinh tế, sống trên miền núi này chỉ có chăn nuôi. Chăn nuôi là ít dịch bệnh nhất, gia súc có loại bò là ít bị bệnh, thứ hai là có nguồn thức ăn sẵn. Trị giá con bò được 7 tháng ít nhất cũng được 8 đến 9 triệu. Theo dự tính thì tương lai gia đình em sẽ nuôi thêm bò nữa. Chừ hiện được 6 con bò rồi. Tháng 11 này sẽ đẻ thêm 2 con nữa. Sang năm nuôi thêm để phát triển kinh tế gia đình, xóa đói giảm nghèo.

Ngoài hai hộ gia đình kể trên thì ở Nam Trà My hiện cũng có nhiều gia đình đã tìm cho mình con đường làm ăn hiệu quả. Phấn khởi nhất đó là bà con đã biết thay đổi phương thức sản xuất sang hàng hóa, đồng thời cũng tận dụng lợi thế, tiềm năng từng vùng miền để đầu tư. Theo số liệu điều tra cho thấy toàn huyện Nam Trà My hiện có 4.100 hộ nghèo chiếm tỉ lệ 62,69% và 1.026 hộ cận nghèo. Để nhanh chóng giúp các hộ đồng bào dân tộc thiểu số thoát khỏi cảnh đói nghèo, lạc hậu, trong năm 2015 địa phương đã vận động được 394 hộ đăng ký thoát nghèo nhanh và bền vững. Tuy nhiên do nhận thức của bà con còn thấp nên việc tìm hướng phát triển kinh tế bền vững gặp nhiều lúng túng. Trước tình hình này, chủ trương của huyện Nam Trà My là vận động các cơ quan, doanh nghiệp ở huyện đăng ký giúp đỡ, hướng dẫn các hộ nghèo cách làm ăn hiệu quả. Đến giờ này đã có 90 cơn quan, doanh nghiệp và trường học đăng ký giúp cho 198 hộ nghèo. Cạnh đó huyện cũng sẽ tăng cường cử cán bộ, đảng viên thường xuyên xuống tận làng nóc để tư vấn, vào cuộc hướng dẫn các hộ nghèo cách phát triển kinh tế hiệu quả nhất. Phó Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My Nguyễn Thế Phước khẳng định:

Chúng ta phải xuống tư vấn, chỉ cho dân. Vợ làm gì, con làm gì, chồng làm gì để có kế hoạch logic. Chồng có thể chăn bò trên rẫy, chăm chuối, làm việc khác. Chị vợ ở nhà trồng rau, trồng sắn cho heo ăn. Khi đến mùa thu hoạch, mỗi buồng chuối hơn 25 đến 50 nghìn, con heo từ 2 triệu đến 3 triệu 1 con. Một con bò 5 năm đẻ 5 con. Cộng hết toàn bộ lại thì sẽ thoát nghèo. Đây là một giải pháp tốt nhất.

Là huyện có tỉ lệ hộ nghèo thuộc diện cao, Nam Trà My đang tập trung huy động mọi nguồn lực để thực hiện mục tiêu giảm nghèo. Xác định chủ trương là hỗ trợ nhân dân thoát nghèo nhanh nhưng phải bền vững, không để xảy ra trường hợp tái nghèo trở lại. Tuy nhiên để làm được điều đó, ngoài việc đổ tiền vào hỗ trợ, đầu tư phát triển kinh tế thì quan trọng nhất vẫn là tập trung tuyên truyền, vận động các hộ nghèo nâng cao ý thức, biết tranh thủ mọi cơ hội để vươn lên và đặc biệt là biết tích lũy dành dụm, không tiêu xài phung phí./.

------