Tỉnh Trà Vinh xoọc vêy 142 chùa Khmer, zấp c’moo đợ tước cậ hân noo ch’noọng đhị apêê chùa n’nâu nắc đơơr cậ ra hô ra hăm cơnh lâng lớp pa choom p’rá Khmer âng học sinh nắc acoon a đhi đha nuôr acoon cóh cóh vel bhươl. Nâu đoo năc sbh’rợ chr’nắp đhị bh’rợ zư đớc, pa dưr p’rá, chữ xrắ, văn hoá acoon cóh; đh’rứah lâng zooi apêê a đhi zr’lụ vel bhươl  vêy đợ không gian sinh hoạt liêm crêê. Bha ar xrắ “ r’rộ r’răm hân noo pa choom chữ Khmer cóh Trà Vinh âng PV Sa Oanh- PV Đài PRVN.

Lấh muy c’xêê n’nâu, đhị chùa Kon Chắc Kro Ram Thlot, chr’val Kim Hoà, chr’hoong Cầu Ngang n’đhơ zờ ra diu, ha bu lâng ha dum zêng chr’va đơơr đh’riêng pa choom đọc âng apêê  học sinh pa choom chữ Khmer. Bấc apêê a đhi nắc học sinh phỏ thông, p’loon bêl 3 c’xêê đhêy hè moọt ooy chùa pa choom p’xoọng chữ xrắ, văn hoá âng acoon cóh đay. A đhi Thạch Thị Đô Ra lâng Thạch Thị Chanh Ni, 3 c’moo đâu zấp ch’noong n’đoo a nhi đoo zêng moọt ooy chùa pa choom chữ, xay moon:

- Zấp bêl đhêy hè acu công zước đhị a mế a ma đoọng acu moọt ooy chùa pa choom chữ Khmer. Cóh đâu a cu cắh muy bơơn pa choom chữ a năm, nắc dzợ bơơn ặt lum lâng pr’zớc t’mêê, bơơn ch’ớh bấc râu chr’ớh ty đanh. Nâu câi acu âi choom đọc chữ z’zăng buôn n’đhơ cơnh đêếc a cu vêy t’bhlâng pa choom cớ đoọng choom prá p’rá Khmer buôn lấh mơ.

- Acu moọt chùa pa choom chữ đoọng năl chữ acoon cóh cu. Záp c’moo acu zêng p’loọng moọt ooy đâu pa choom. Nâu câi acu âi năl đọc, choom xrắ. Acu t’bhlâng đợ lứch khoá bơơn thi điểm dal, bơơn pay đoọng bha ar xay moon nắc âi liêm choom pa choom p’rá Khmer.

N’đhơ nắc lớp học bơơn bhrợ têng cóh cr’chăl đhêy hè, nắc ta bhrợ đanh đhị 3 c’xêê, n’đhơ cơnh đêếc. zấp c’moo công t’pấh pa bhlâng bấc acoon a đhi đha nuôr acoon cóh Khmer tước pa choom. C’moo đâu, Chùa Kon CHắc Kro Ram Thlốt nắc cớ đương đớp k’noọ 150 a đhi học sinh tơợ lớp 1 tước lớp 5 bấc bhlâng tơợ ahay tước nâu câi. Râu đâu nắc bh’nhăn moon p’cắh p’rá, chữ xrắ, văn hoá ty đanh âng acoon cóh xoọc bơơn lang p’niên zư đớc lâng pa dưr. Thượng toạ Thạch Đa Ra, k’đhơợng zư chùa, đoọng năl:

Âi bấc c’moo đâu, đợ tước cậ đhêy hè 3 c’xêê, chùa zêng bhrợ t’váih lớp pa choom chữ Khmer cấp tiểu học đoọng ha acoon a đhi  Phật tử. tu cơnh đêếc ca conh ca căn pa bhlâng yêm loom lâng p’too moon acoon a đhi moọt ooy chùa pachoom chữ. apêê ađhi moọt pa choom chữ nắc dưr bấc ting t’ngay, c’moo t’tun bấc lấh c’moo l’lăm.

 Cơnh lâng lớp học đhị chùa, ma nứih pa choom đoọng nắc apêê sư sãi cắh cậ apêê À cha- ma nứih lướt tu bấc c’moo, năl chữ Khmer công cơnh đhr’niêng cr’bưn. N’đhơ lớp học nắc đhêêng  ta bhrợ cóh cr’chăl cắh mơ đanh, n’đhơ cơnh đêếc, chất lượng học tập âng apêê a đhi ta luôn bơơn p’ghít tước.  bh’rợ pa choom đoọng ta luôn bơơn tr’xăl t’mêê, p’teệt lâng bấc bh’rợ tr’nêng n’lơơng đoọng bhrợ t’váih không gian, râu mr’hal mr’dzăng zooi apêê ađhi kiêng pa choom, đơớh bơơn năl lâng hay râu pa choom đanh. Đhị bêl đêếc nắc đoọng ha dưr dal r’dợ chất lượng, Sở Giáo Dục- Đào tạo Trà Vinh pa zum lâng Trường đại học Trà Vinh bhrợ lớp bồi dưỡng nghiệp vụ ting cr’noọ xa nay âng Bộ Giáo dục- Đào tạo ha c’bhúh giáo viên pa choom đoọng chữ Khmer đhị apêê chùa. Tơợ c’moo 2008 tước nâu câi apêê đong sư, À Cha- ma nứih cắh crêê bơơn đươi dua zên lương Nhà nước ting pấh pa choom đoọng chữ Khmer cóh apêê chùa bơơn zooi đoọng 25.000 đồng/ tiết ting Quyết định số 30 âng Thủ tướng Chính phủ. Đhêêng cơnh Bộ Giáo dục- Đào Tạo tước nâu câi công âi pa glúh đoọng sách pa choom đoọng chữ Khmer tước lớp 4. t’coóh Diệp Ken, Chùa Chrôi Tôn Sa, chr’val Kim Sơn chr’hoong Trà Cú- ma nứih vêy lấh 30 c’moo pa choom đoọng chữ Khmer lâng 2 c’moo đâu zêng ting pấh lớp bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm âng tỉnh bhrợ têng, xay moon:

Záp c’moo acu zêng ting pấh lớp pa choom nghiệp vụ sư phạm, đoọng vêy cơnh năl pa choom đoọng ha pêê a đhi đơơn năl lấh. đhị đâu acu bơơn pa choom đoọng, bhrợ têng ng’cơnh pa choom đoọng apêê môn tổ chức học cóh bêl đhêy hè. Đhị lớp học n’nâu, acu lêy pa bhlâng liêm crêê, pa choom đoọng ha p’niên đơớh choom năl lấh mơ.

Ting cơnh dáp lêy, xoọc tỉnh Trà Vinh vêy 136/142 chùa khmer vêy bhrợ t’váih lớp pa choom chữ Khmer tơợ lớp 1-5 moọt bêl đhêy hè, t’pấh k’noọ 11 r’bhâu ma nứih ting pấh. đoọng p’too moon apêê a đhi học liêm, tước lớp zấp, apêê a đhi cắh muy tước pa choom k’goóh, nắc đong chùa dzợ pay zên quỹ lâng p’too moon apêê đong liêm loom zooi đoọng bha ar, toong x’rá đoọng ha pêê a đhi. Pa bhlâng nắc, bh’rợ học, lấh chữ Khmer apêê ađhi dzợ bơơn  chơớc năl ooy râu liêm pr’hay, đhr’niêng cr’bưn acoon cóh, đợ chr’ớh chr’lêế ty đanh cơnh tr’glụ, k’pị mắt, m’bhí gọ k’tiếc… tu cơnh đêếc, bấc lớp pa choom đoọng chữ Khmer nắc không gian sinh hoạt hè la lua liêm crêê cơnh lâng apêê học sinh, pa bhlâng nắc đợ pr’loọng đong cóh vel bhươl kinh tế dzợ zr’nắh k’đháp. Đại đức Giang Thanh, k’đhơợng zư Chùa Chrôi Tôn Sa, chr’val Kim Sơn, chr’hoong Trà Cú đhị vêy  185 học sinh xoọc ting pa choom, moon:

Lấh mơ pa choom đoọng chữ, apêê thầy dzợ pa choom đoọng ha pêê ađhi n’đắh pr’ặt tr’nợt, n’đắh tợt dzoọng, ặt prá lâng a conh a căn, thầy cô, t’coóh t’ha,… ting đhr’niêng âng acoon cóh. Đh’rứah lâng công đơơng đoọng c’năl chr’nắp bhlâng ha pêê a đhi n’đắh văn hoá, nghệ thuật cơnh apêê pr’múa, pr’hát, xa nập… đoọng apêê a đhi năl lâng zư đớc văn hoá âng acoon cóh đay.

Bh’rợ bhrợ pa dưr apêê lớp pa choom đoọng chữ Khmer đhị chùa ha coon a đhi đha nuoro acoon cóh moọt bêl đhêy hè, nắc muy cóh bấc bh’rợ chr’nắp xơợng đươi bh’rợ hân noo ch’noọng liêm crêê, bhui har. Đhị apêê lớp học n’nâu, n’đhơ thầy lâng trò zêng t’bhlâng ha dưr dal trình độ, zư đớc, pa dưr p’rá lâng chữ xrắ acoon cóh. Nâu đoo công nắc bh’rợ tr’nêng liêm crêê đoọng zư đớc râu liêm pr’hay văn hoá cóh đha nuôr Khmer./.