Si Ma Cai nắc chr’hoong k’coong ch’ngai k’noong k’tiếc ch’ngai bha’dắh bhlâng âng tỉnh Lào Cai cung cơnh âng prang k’tiếc k’ruung, hân đhơ cơnh đêếc, nắc c’lâng c’tốch cóh vel đông padưr pa’xớc liêm nhâm bhlâng cóh tỉnh. Bh’nơơn bơơn bhrợ nâu nắc ta lêy cơnh mưy râu bhrợ têng pậ chr’nắp, tu bhiệc bhrợ padưr c’lâng nâu cắh vêy buôn

Acoon c’lâng vịng văng k’ha riêng cây số tơợ tp.Lào Cai lướt vốch ooy trung tâm thị trấn Si Ma Cai bấc bôl đhêl, hân đhơ cơnh đêếc nắc lêy bhứah tíh bhlâng. Tơợ c’nắt c’lâng bhlâng nâu nắc vêy bấc pa’lêếh c’lâng, lướt vốch ooy 13 chr’val, 98 vel, zêng lêy bấc đhị cóh chr’hoong xe pậ cung choom lướt vốch. Bh’nơơn bh’rợ nâu nắc râu pậ chr’nắp bhlâng, đhanuôr cóh Si Ma Cai ngai cung chắp hơnh, tự hào. Amoó Giàng Thị Dợ, cóh vel Say Sán Phìn, chr’val Mản Thẩn, chr’hoong Si Ma Cai moon:

Bhrợ c’lâng cơnh đâu acu lêy bhui har yêm loom bhlâng, zooi zúp đhanuôr lướt vốch liêm buôn lấh mơ.

Xoọc đâu, Si Ma Cai xoọc vêy lấh 200km c’lâng c’tốch cóh vel bhươl, k’đơơng a’cọ cóh prang tỉnh. Đoọng bhrợ têng liêm xang c’lâng p’rang cơnh đâu nắc cắh choom cắh vêy râu chrooi bhrợ âng đhanuôr acoon cóh ắt mamung cóh vel đông nâu. Vêy bấc apêê k’đơơng a’cọ đắh bhiệc đoọng k’tiếc bhrợ c’lâng cơnh Lừu Seo Lao, Giàng Thế Pao, Giàng Seo Sềnh, Cư A Chúng, Ma Thị Sua, Tẩn Sin Mẩy… cắh ha mơ choom ta ha vil. T’coóh Thền Mạnh Dũng, phó phòng kinh tế hạ tầng, chr’hoong Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai moon:

Si Ma Cai nắc lêy đhanuôr zêng bhrợ ha’rêê, lâng đhanuôr pr’đơợ tr’mung lưm zr’nắh k’đhạp, hân đhơ cơnh đêếc, lâng râu bhrợ t’bhlâng âng chr’hoong, chr’val nắc ơy k’đươi moon đhanuôr bhrợ têng đoọng k’tiếc lâng pa’glúh bấc c’rơ bh’rợ đoọng bhrợ c’lâng. Tước đâu, bơr pêê chr’val azi ơy bơơn mơ cr’noọ bh’rợ đắh c’lâng c’tốch.

T’coóh Vũ Văn Cài, Bí thư huyện uỷ Si Ma Cai moon, đợ apêê ắt pazưm đhị k’tiếc nâu, bêl đâu lêy cha’mêết nắc vêy lêy, Si Ma Cai lalua ơy vêy bhr’dzang gung dưr, zêng lêy tơợ bêl cắh râu rị váih. Tơợ mưy chr’hoong cắh zâp cha, tước đâu bh’nơơn bơơn bhrợ mưy cha’nặc cóh chr’hoong nắc bơơn 588ký, zên bơơn pachô tơợ dứp 10 ực đồng c’moo 2013 xoọc đâu cung dzoọc lấh 15 ực đồng đhị mưy cha’nặc. l’lăm, ting lêy lâng zâp vel đông n’lơơng cóh tỉnh, Si Ma Cai xoọc vêy bấc râu bhlâng, nắc ch’ngai bhlâng, bấc acoon cóh bhlâng lâng c’lâng liêm bhlâng. Lâng k’noọ tước đâu chr’hoong xoọc t’bhlâng bhrợ padưr bấc râu dzợ, cơnh giáo dục padưr pa’xớc bhlâng, t’nooi bh’năn băn bấc bhlâng cóh prang tỉnh:

Choom moon Si Ma Cai nắc t’bhlâng c’rơ bh’rợ đắh bhiệc padưr pa’xớc c’lâng c’tốch. Tơợ 1 chr’hoong cắh váih c’lâng c’tốch têêm ngăn, xoọc đâu zâp đhị chr’val cóh chr’hoong zêng vêy c’lâng nhựa, lướt ooy zâp vel nắc lêy zêng vêy c’lâng bê tông. Cơnh đêếc nắc liêm nhâm bhlâng, bhrợ pr’đơợ bhrợ têng zâp bh’rợ padưr pa’xớc kinh tế.

Váih c’lâng nắc váih c’rơ, c’lâng c’tốch cóh Si Ma Cai cơnh đợ c’lâng r’rặ lướt hooi a’ham, bhrợ pr’đơợ đoọng ha prang chr’hoong dưr dzoọc tơợ râu zr’nắh k’đhạp đha’rứt bhlâng. Zâp pr’đơợ bh’rợ bhrợ padưr c’rơ tơợ râu tin đươi, râu bhrợ t’bhlâng lâng râu đoàn kết zâp acoon cóh đhi noo cóh vel đông./.

Si Ma Cai – những con đường như huyền thoại

Si Ma Cai là huyện vùng cao biên giới xa xôi khó khăn nhất của tỉnh Lào Cai cũng như của cả nước, nhưng lại có mạng lưới giao thông nông thôn phát triển số một toàn tỉnh. Thành quả ấy được ví von như một kỳ tích nhân tạo, bởi việc gây dựng nên những con đường này hoàn toàn không dễ dàng.

Con đường ngoằn nghoèo cả trăm cây số từ thành phố Lào Cai dẫn lên trung tâm thị trấn huyện Si Ma Cai chênh vênh vách đá, nhưng mặt đường phẳng phiu và rộng rãi. Từ trục đường chính đó lại tỏa đi các ngả, đến tất cả 13 xã, 98 thôn, hầu như nơi nào trong huyện ô tô cũng đến được. Thành quả ấy thực sự là kỳ tích mà khi nhắc đến bất cứ người dân Si Ma Cai nào cũng không khỏi tự hào. Chị Giàng Thị Dợ, thôn Say Sán Phìn, xã Mản Thẩn, huyện Si Ma Cai chia sẻ: Làm đường như thế này tôi cảm thấy rất là vui, bởi vì nó giúp bà con đi lại được thuận tiện, dễ dàng.

Hiện nay, Si Ma Cai đang sở hữu hơn 200 km đường giao thông liên thôn, dẫn đầu trong toàn tỉnh. Đương nhiên, để hình thành nên những con đường đó không thể thiếu sự góp mặt của đồng bào dân tộc sinh sống ngay bản địa. Rất nhiều những cái tên đi đầu trong phong trào hiến đất làm đường như Lừu Seo Lao, Giàng Thế Pao, Giàng Seo Sềnh, Cư A Chúng, Ma Thị Sua, Tẩn Sin Mẩy… có lẽ nhiều năm sau khó ai có thể quên. Ông Thền Mạnh Dũng, Phó phòng kinh tế hạ tầng, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai nói: Si Ma Cai chủ yếu người dân làm nông nghiệp, cho nên đối với bà con điều kiện kinh tế cũng gặp nhiều khó khăn nhưng với sự quyết tâm của huyện, xã đã vận động nhân dân tổ chức hiến đất và bỏ công sức để làm đường. Đến thời điểm này một số xã chúng tôi đã đạt được tiêu chí về giao thông.

Ông Vũ Văn Cài, Bí thư Huyện ủy Si Ma Cai chia sẻ, những ai gắn bó với mảnh đất này, ngày hôm nay nhìn lại mới thấy, Si Ma Cai thực sự đã trải qua những bước đại nhảy vọt, tất cả đều từ con số 0. Từ một huyện thiếu đói, đến thời điểm này sản lượng lương thực bình quân đầu người của huyện đã đạt 588 kg; thu nhập bình quân đầu người từ dưới 10 triệu năm 2013 bây giờ cũng đã đạt trên 15 triệu. Trước mắt, so với các địa phương khác trong tỉnh, Si Ma Cai đang sở hữu nhiều cái nhất: xa nhất, đông dân tộc thiểu số nhất và đường đẹp nhất. Và tới đây huyện cũng đang phấn đấu giành thêm nhiều cái nhất nữa như giáo dục phát triển nhất và đàn đại gia súc lớn nhất toàn tỉnh. Có thể nói rằng Si Ma Cai đã dồn hết lực trong việc phát triển cơ sở hạ tầng. Từ một huyện không có đường giao thông đảm bảo, đến thời điểm này, đến tất cả các xã trong huyện đều đã có đường nhựa, và đến các thôn bản thì cơ bản đều đã có đường bê tông. Như vậy thì đã rất là tốt để tạo điều kiện thực hiện các mô hình phát triển kinh tế. Ông Vũ Văn Cài nói.

Có đường là có sức mạnh, hệ thống đường sá ở Si Ma Cai như những mạch máu thông suốt chảy ra từ tâm chủ, tạo động lực cho toàn huyện đi lên từ chính cái khó, cái nghèo. Tất cả động lực ấy được tạo nên bởi sức mạnh chắp cánh từ niềm tin, từ sự quyết tâm và tình đoàn kết các dân tộc anh em trên địa bàn./.