T’ngay đâu, đhị bấc vel bơơn a xiu a chông, ch’nang a xiu cóh miền Trung r’rộ r’răm tơợp pa lứih lướt biển tơợp c’moo Bính Thân. Bh’rợ tơợp lướt biển c’moo t’mêê zấp bh’rợ đhr’niêng bhuốih cáih, k’đươi apêê abhuy biển chô pấh bhiệc bhan, xang n’nắc nắc tước bhuốih ca văr ma mông ca rơ lâng ca văr bơơn bấc a xiu a chông đhị tô gộ cóh vel. Đhị râu k’đhơợng bhrợ âng Ban bhrợ têng  apêê đong bhuốih c’bhúh tô gộ cóh vel. Cóh bấc acoon bhuông lướt biển tơợp c’moo đâu, nắc bấc apêê acoon bhuông 67. c’moo ty Ất Mùi, plêêng liêm biển têêm.  Trúih k’tiếc đha rựt miền Trung doó crêê ặt zâng đhí boo, túh bhlong. Nâu đoo công nắc c’moo âng Nghị định 67 âng Chính phủ n’đắh muy bơr chính sách pa dưr cr’van lướt đhộ cóh pr’ặt tr’mông, zooi đha nuôr miền Trung vêy bơơn bhuông ga mắc, máy k’rơ z’lấh biển. bha ar xrắ âng c’bhúh PV đài p’rá Việt Nam đhị miền Trung:

T’coóh Lê Văn Hy, ặt cóh Hòn Rớ, chr’val Phước Đồng, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà đoỌng năl, nâu đoo nắc g’lúh lướt biển tr’nơợp âng bhuông a xiu Gia Hội KH-95247. xang lấh 4 c’xêê bhrợ têng, t’ngay x’ría c’moo Ất Mùi, bhuông a xiu n’nâu bơơn tơợp pa lúih đhị râu bhui har cắh dzợ cơnh âng t’coóh Hy lâng apêê ting pấh bơơn a chông a xiu. Nâu đoo năc bhuông a xiu n’căr Composite g’lúh 2 âng đha nuôr Khánh Hoà lâng bêệ bhuông g’lúh 4 âng prang k’tiếc bơơn bhrợ têng xang vêy râu zooi đoọng zên vặ ting Nghị định 67. bhuông Gia Hội dal 24 ma, bhứah 6mét m’pâng, công suất máy k’rơ 800 CV, muy cóh  apêê bhuông vêy công suất k’rơ bhlâng tỉnh Khánh Hoà. T’coóh Lê Văn Hy, đoọng năl, pr’loọng đong t’coóh xoọc vêy 3 bêệ bhuông n’căr n’loong, nâu câi bơơn vặ zên t’đui đoọng k’noọ 11 tỷ đồng bhrợ p’xoọng bhuông n’căr Composite:

Âi lêy t’ngay liêm, tơợp pa lứih. 3 c’bhúh p’têệt pa zum đh’rứah ma bhrợ têng. Công ty vêy pr’đơợ liêm, 2 bêệ bhuông vêy hầm chriết âm 50 độ C, ha dợ acu mơ vêy bấc nắc k’đơơng lứch,  đớc đhị hầm chriết âng công ty luôn. ặt 2-3 c’xêê công choom, doó lấh bil zên lướt ra vạch, pa câl zên công dal lấh. vêy pr’đhang cơnh đâu, acu pân vặ tu đơớh mặ chroót.

T’ngay tơợp bhrợ  tơợp c’moo, t’coóh Bùi Đức Thanh, ặt cóh chr’val Bình Chánh, chr’hoong Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi ặt moọng lêy acoon bhuông âng đay. P’rơơm bơơn đươi dua muy bêệ bhuông a xiu công xuất k’rơ âng t’coóh nâu câi nắc âi la lua. Tơợ zên vặ ting nghị định 67 âng Chính phủ, đha nuôr Bùi Đức Thanh bơn bhrợ muy bêệ bhuông a xiu công suất 750 cv, chr’nắp 5.4 tỷ đồng:

Azi pa bhlâng bhui har, díc điêl bhui har bhlâng. Năc muy rơơm kiêng bêl bhuông n’nâu boeoen lướt ch’ngai t’bơơn a xiu a chông, vêy râu pa chô pa chấc, bhrợ bhr’lậ pr’ặt tr’mông.

Bhuông ga mắc máy k’rơ, đha nuôr bơơn a xiu a chông bhrợ cha cóh biển, liêm choom lấh mơ. Đha nuôr Dương Văn Quang, ặt cóh phường Vĩnh Trường, thành phố  Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà âi vêy 1 c’moo bhrợ cha choom xang bêl câl bhrợ bhuông t’mêê. Bhuông a xiu Composite KG- 95117 âng t’coóh Quang nắc bêệ bhuông n’căr Composite tr’nơợp đhị Việt Nam bơơn bhrợ tơợ zên vặ ting Nghị định 67  lấh 5,5 tỷ đồng, cóh đêếc ngân hàng Vietcombank- Chi nhánh Nha Trang đoọng vặ 95% chr’nắp âng acoon bhuông, cơnh lâng lãi suất t’đui đoọng. ting t’coóh Dương Văn Quang, g’lúh tơợp lúh bhrợ n’nâu nắc g’lúh lướt biển thứ 8 âng acoon bhuông n’nâu:

Pr’loọng đong cu đươi vêy Nghị định 67 nắc ha dợ vêy bơơn bhuông t’mêê, liêm. T’bơơn liêm choom lấh. muy g’lúh lướt vêy a xiu bhrợ 5-7ha riêng ức, 1 tỷ nắc râu ta luôn. Vặ zên thương mại cóh lơơng a cu công mặ chroom chroót, hâu moon vặ zên ting Nghị định 67 n’nâu cậ. đợ râu pa chô công vêy, chroót pa chô n’jứah lãi lâng gốc 3-4 ha riêng ức acu vêy mặ choom chroót. Choom bhrợ p’xoọng 1 bêệ ga mắc lấh.

Nghị định 67 xang bêl p’xoọng, bhrợ bhr’lậ âi loon đơớh trứah bhr’lậ râu k’đháp ha đha nuôr. Tước nâu câi, tỉnh Quảng Ngãi âi vêy 35 c’la bhuông a xiu bơơn vặ zên, tỉnh Khánh Hoà vêy 28 c’la bhuông bơơn vặ zên, tỉnh Bình Định vêy 35 c’la bhuông ký hợp đồng bhrợ bhuông t’mêê ting nghị định 67. Tỉnh Quảng Bình, nắc vel đong k’đơơng a ọc prang ktiếc chô l’lăm xơợng bhrợ Nghị định 67, tước nâu câi âi vêy 86 bhuông bhrợ t’mêê. T’coóh Lê Văn Lợi, Chi cục trưởng Chi cục Zư lêy cr’van cóh đác tỉnh Quảng Bình đoọng năl:

Cóh cr’chăl ha nua, azi âi t’bhlâng ting xay moon đoọng ha UB tỉnh, Sở NN , Ban k’đhơợng xay bấc c’lâng bh’rợ đoọng bhrợ têng Nghị định 67. bh’rợ tr’nơợp n’nắc đoo bh’rợ xay trúih ng’cơnh choom đoọng ha đha nuôr bơơn năl, nâu đoo nắc muy chính sách pa bhlâng liêm âng Đảng lâng Nhà nước p’too moon pa dưr bhuông lướt ch’ngai toor, p’teeetj bh;ưa pa dưr kinh tế lâng an ninh quốc phòng.

 T’coóh Lê Quang Lâm, Tổng Giám đốc Công ty bhrợ bhuông Cam Ranh kiêm CHủ tịch Hội đồng Quảng Trị Công ty bhrợ bhuông Nha Trang nặc moon, acoon bhuông nắc cr’vam ga mắc bhlâng âng đha nuôr bơơn a xiu tu cơnh đêếc nắc choom đớc apêê đoo chơớih pay pr’đhang bhuông ting cr’noọ:

Đha nuôr tơợp tr’xăl đợ râu cr’noọ chơớih pay, dzang n’căr nam bấc lấh mơ. Pr’đơợ liêm bhlâng âng bhuông n’căr nam nắc yêm têêm, vêy pr’đơợ đoọng bơơn bhrợ bấc lấh. zấp pr’đơợ đoọng bhrợ bhr’lậ bhuông mặ bơơn cr’noọ n’đắh bh’rợ hiện đại. công cơnh râu ga mắc âng bhuông, đha nuôr vêy choom bhrợ têng ting cr’noọ, apêê pr’đươi n’lơơng cơnh n’loong, composite nắc cắh vêy lấh choom bhrợ bhuông ga mắc.

t’coóh Phạm Trường Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi moon ghít, vel đong xoỌc t’bhlâng lức c’rơ zooi đoỌng ha đha nuôr bơơn a xiu đươi dua râu liêm choom tơợ bh’rợ xa nay n’nâu:

 l’lăm nắc xay bhrợ đoọng ha chính quyền apêê vel đong lâng apêê cơ quan, apêê ngành chức năng xơợng bhrợ liêm bh’rợ âng đay đoọng ng’cơnh choom đha nuôr bơơn năl ghít nghị định n’nâu, đoọng đha nuôr vặ zên bhrợ bhuông t’mêê.

X’riá c’moo ahay, Chính phủ xrắ bhrợ Nghị định 89 bhrợ bhr’lậ, p’xoọng muy bơr quy định âng Nghị định 67 n’đắh “ muy bơr chính sách pa dưr cr’van cóh đác”. T’coóh Vũ Văn Tám, Thứ trường Bộ NN lâng PTNT đoọng năl: Nghị định nắc bhrợ t’váih pr’đơợ liêm đoọng ha đha nuôr n’đắh bhrợ bhr’lậ máy bhuông đoọng choom đươi dua máy ty; pa dzoóc đợ zên vặ dal bhlâng cơnh lâng apêê bhuông bhrợ t’mêê; t’đui đoọng lãi suất lâng bhrợ bhr’lậ mức clếh choóh lãi suất tơợ ngân sách nhà nước:

Cr’chăl vặ zên bhrợ bhuông n’căr nam lâng pr’đươi t’mêê âi bơơn ha dưr dal tơợ 11 c’moo dzoóc 16 c’moo, đha nuôr vêy cr’noọ đươi dua máy ty cóh Nghị định 89 công âi bhrợ crêê râu đâu. Nâu câi chính sách âi vêy cơnh Nghị định 67, nghị định 89, công cơnh apêê chính sách quyết định 68 n’đắh zư đớc cóh nông nghiệp nắc ahêê choom đươi dua apêê chính sách n’nâu đoọng bhrợ têng cóh biển.

Tết Bính Thân cóh apêê zr’lụ biển miền Trung, muy acoon bhuông lướt biển đơơng âng râu ngăn tơợ k’tiếc bhlâng. Đhanuôr miền trung hơnh ha pruốt t’mêê đhị râu bhui har cắh cơnh.

Ngày Xuân mở biển với tàu 67

Hôm nay, tại nhiều làng chài, cảng cá ở miền Trung rộn ràng lễ mở biển đầu năm Bính Thân. Lễ mở biển đầu năm mới đủ phần nghi lễ nghinh thần, mời các vị thần biển về dự lễ, tiếp đến là lễ cầu an và cầu ngư dưới sự chủ trì của Ban nghi lễ các nhà thờ chư phái tộc trong làng biển. Trong những con tàu vươn khơi mở biển đầu năm nay nổi bật những con “tàu 67”. Năm cũ Ất Mùi, trời yên biển lặng. Dải đất nghèo miền Trung không phải hứng chịu giông bão, thiên tai. Đây cũng là năm mà Nghị định 67 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản đi sâu vào cuộc sống. giúp ngư dân miền Trung có được tàu to máy lớn vươn khơi bám biển.

 Ông Lê Văn Hy, ở Hòn Rớ, xã Phước Đồng, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết, đây là chuyến mở biển đầu tiên của tàu cá Gia Hội KH- 95247. Sau hơn 4 tháng thi công, ngày cuối năm Ất Mùi, tàu cá này được hạ thủy trong niềm vui vô bờ của ông Hy và bạn chài. Đây là tàu cá vỏ composite thứ hai của ngư dân Khánh Hòa và là chiếc tàu thứ tư của cả nước được hoàn thành có sự hỗ trợ vốn vay theo Nghị định 67.  Tàu Gia Hội hành nghề mành chụp, dài 24m, rộng 6,5m, công suất máy 800 sức ngựa, một trong những tàu có công suất lớn nhất tỉnh Khánh Hòa.  Ông Lê Văn Hy, cho biết, gia đình ông hiện có 3 con tàu vỏ gỗ, nay được vay vốn ưu đãi  gần 11 tỷ đồng đóng thêm tàu vỏ composite:

(Ra năm coi ngày tháng rồi, xuất bến. 3 ngư đội liên kết với nhau, cùng có lợi. Công ty có ưu thế, 2 chiếc tàu có hầm lạnh âm 50 độ C, còn mình thì có bao nhiêu đưa qua, cấp đông tại hầm lạnh của công ty luôn. Ở lại 2-3 tháng cũng được, mình đỡ tiền nhiên liệu chạy đi, chạy về, giá cả mình bán cao hơn bình thường nữa. Có mô hình như vậy, mình mạnh dạn vay vì sớm trả nợ được.)

Ngày mở biển đầu năm, ông Bùi Đức Thanh, ở xã Bình Chánh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi mãi ngắm con tàu của mình. Ước mơ sở hữu một chiếc tàu cá công suất lớn của ông nay đã trở thành hiện thực. Từ nguồn vốn vay theo Nghị định 67 của Chính phủ, ngư dân Bùi Đức Thanh đóng được con tàu cá công suất 750 mã lực, trị giá 5,4 tỷ đồng:

Chúng tôi hết sức là mừng, vợ chồng mừng lắm. Chỉ mong khi con tàu mình này xuống nước rồi là vươn khơi xa đánh bắt để thi nguồn lợi nhuận cải thiện cuộc sống đỡ hơn.)

Tàu to máy lớn, ngư dân yên tâm làm ăn trên biển, hiệu quả đánh bắt cao hơn. Ngư dân Dương Văn Quang, ở phường Vĩnh Trường, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đã có 1 năm ăn nên làm ra sau khi sắm tàu mới. Tàu cá composite KH-95117 của ông Quang là chiếc tàu vỏ composite đầu tiên tại Việt Nam được đóng từ nguồn vốn vay theo Nghị định 67 có mức đầu tư hơn 5,5 tỷ đồng, trong đó Ngân hàng Vietcombank- Chi nhánh Nha Trang cho vay 95% giá trị con tàu, với lãi suất ưu đãi. Theo ông Dương Văn Quang, chuyến mở biển này là chuyến biển thứ 8 con tàu này ra  khơi:

Gia đình chúng tôi nhờ Nghị định 67 mới có được con tàu mới, đẹp. Đánh bắt hiệu quả hơn. Mỗi chuyến có cá làm 5-7 trăm triệu, 1 tỷ là chuyện bình thường. Vay vốn thương mại ở ngoài mình có thể trả nợ được huống chi mình vay vốn theo Nghị định 67 này, nó nhẹ vốn. Nguồn thu nhập mình cũng được, trả vừa lãi vừa gốc 3-4 trăm triệu mình có thể trả nợ được. Có thể đóng thêm 1 chiếc có thể lớn hơn.)

Nghị định 67 sau khi bổ sung, sửa đổi đã kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho ngư dân. Đến nay, tỉnh Quảng Ngãi đã có 35 chủ tàu cá được vay vốn;  tỉnh Khánh Hòa có 28 chủ tàu được vay, tỉnh Bình Định có 35 chủ tàu ký hợp đồng đóng mới tàu theo Nghị định 67. Tỉnh Quảng Bình, là địa phương dẫn đầu cả nước về tiến độ thực hiện Nghị định 67, đến nay đã có 86 tàu đóng mới.  ông Lê Văn Lợi, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Quảng Bình cho biết:

Trong thời gian qua, chúng tôi đã tích cực tham mưu cho Ủy ban tỉnh, sở Nông nghiệp, ban chỉ đạo nhiều giải pháp để tổ chức Nghị định 67. Việc đầu tiên đó là công tác tuyên truyền làm sao cho ngư dân hiểu được đây là một chính sách rất ưu việt của Đảng và Nhà nước khuyến khích phát triển tàu xa bờ, gắn giữa phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng.)
      Ông Lê Quang Lâm, Tổng Giám đốc Công ty Đóng tàu Cam Ranh kiêm Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Đóng tàu Nha Trang thì cho rằng, con tàu là tài sản lớn của ngư dân nên phải để họ lựa chọn mẫu mã theo ý muốn:

Ngư dân bắt đầu thay đổi các lựa chọn, chuyển sang vỏ thép nhiều hơn. Ưu điểm vượt trội nhất của tàu vỏ thép là an toàn, cơ hội để hiện đại hóa con tàu cao hơn. Nó đủ điều kiện để nâng cấp cái tàu đạt yêu cầu về độ hiện đại. Cũng như độ lớn của tàu, ngư dân có thể đóng tùy thích, các vật liệu khác gỗ, composite có giới hạn về độ lớn của tàu.) 

Ông Phạm Trường Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi khẳng định, địa phương đang nỗ lực hết sức giúp cho bà con ngư dân hưởng lợi từ chủ trương này:

       (Trước hết là triển khai cho chính quyền các địa phương và các cơ quan, các ngành chức năng thực hiện tốt chức năng của mình để làm sao cho bà con ngư dân người ta thấu hiểu được nghị định này, để ngư dân vay vốn đóng mới.)

Cuối năm ngoái, Chính phủ ban hành Nghị định 89 sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 67 về “Một số chính sách phát triển thủy sản”. Ông Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: Nghị định mới tạo nhiều thuận lợi cho ngư dân về nâng cấp máy tàu có thể sử dụng máy cũ; tăng tỷ lệ vốn vay tối đa đối với các chủ tàu đóng mới; ưu đãi lãi suất và điều chỉnh mức bù chênh lệch lãi suất từ ngân sách Nhà nước:

Thời gian vay vốn đóng tàu vỏ thép và vật liệu mới đã được nâng lên từ 11 năm thành 16 năm, bà con ngư dân có nguyện vọng sử dụng máy cũ, trong Nghị định 89 cũng đã đáp ứng điều này. Vấn đề là bây giờ chính sách đã có như Nghị định 67, Nghị định 89, cũng như các chính sách quyết định 68 về để bảo quản trong Nông nghiệp thì chúng ta phải vận dụng các chính sách này để khai thác hải sản trên biển.)

Tết Bình Thân ở các vùng biển miền Trung, mỗi con tàu ra khơi mang theo hơi ấm từ đất liền. Ngư dân miền Trung đón Xuân mới trong niềm vui trọn vẹn./.