Pa hay tước bom đạn bêl a hay, ahêê xâng tự hào bhlầng ooy pazêng liệt sĩ ơy lấh c’lâm bil cóh k’tiếc a căn, n’đhâng pa dưr pa dzoọng vel đong anh hùng. Bêl pa hay tước trận địa pháo Lam Hạ, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam cắh choom cắh pa hay tước pa dưr pa dzoọng âng 10 pân đil dân quân ơy lấh grơơ k’rơ c’lâm bil bêl tr’panh lâng a rọp Mỹ xoọc pa hư miền Bắc. c’nắt t’ruíh đoọng ha pêê pân đil “ t’ngay đâu, đhanuôr lâng pr’zợc nắc đh’rứah xâng t’ruíh ooy râu chệêt bil grơơ c’rơ âng pazêng pân đil anh hùng Lam Hạ.

            Đhăm k’tiếc k’tứi Lam Hạ cóh truíh k’ruung đác Châu Giang laliêm pr’hay. Bêl đế quốc Mỹ lêy pa hư miền Bắc, cóh đâu váih nắc đhị c’nắt c’lâng bha lầng tợơ Bắc moót ooy Nam. Tu đăn lâng c’lâng bhlầng 1A, vêy c’lâng sắt Bắc-Nam lướt z’lấh nắc đhị a rọp Mỹ đương goon pa hư. Tợơ c’xêê 10/1966 tước lứch c’moo 1967, cóh đâu dưr váih pazêng g’lúh zêl pa chô, panh h’tộ bhuông păr âng a rọp Mỹ zư lêy c’nắt c’lâng bha lầng Phủ Lý lâng apêê zr’lụ đăn đâu. Cóh pazêng t’ngay tr’zele tr’panh rợơng griing nắc đoo, apêê đơn vị phòng không ắt bhrợ cóh đhăm k’tiếc Lam Hạ ơy đh’rứah lâng k’bhúh dân quân panh h’tộ bấc bhuông păr âng a rọp Mỹ, zư nhâm mâng c’lâng lướt chr’nắp bhlầng. bấc n’đil n’jứih dân quân âng chr’val Lam Hạ ơy lấh chệêt bil, cóh đếêc vêy 10 pân đil dân quân, ha dợ nâu kêi a chắc a ràng âng apêê váih râu tự hào. 10 ch’nắc pân đil  vêy a chắc liêm cơnh 10 bệê pô đha hum: Thu-Thi-Tâm-Tuyết-Lan-Phương-Thuận-Thẹp-Chung- Oánh. Ngai ta ha bhlầng nắc 22 c’moo, ngai p’niên lấh nắc đhiệp 16 c’moo. Apêê amoó dưr lướt đhị râu hay chợơ âng ma nuýh đong lâng đhị bêl đh’riêng bom pr’tóh x’nưl bhuông păr âng a rọp Mỹ cha vê cóh pleng. T’coóh Nguyễn Văn Phước, đha đhi n’jứih liệt sĩ Nguyễn Thị Thuận truíh:

            Ra diu pr’loọng đong xoọc pa điing a bhoo. 8h nắc vêy báo động, bhuông păr tập kích vêy kẻng, còi xưl đắh Phủ Lý. Ngai cắh vêy râu bhrợ nắc xiêr đhấu lớơp  cóh boọng, mơ dzợ ngai đương tr’zêl cơnh a moó cu nắc bắc súng lướt, a bhoo cắh ơy loon cha nắc a đoo âng ta mút. A moó lướt căh ơy đanh nắc trận địa crêê bom a rọp Mỹ p’tộ crêê. A moó cu bhrêy ngân pa bhlầng, tước 3h hi bu nắc a moó lấh bil mắt cóh pa pan roóch âng bệnh viện.

            K’nặ 50 c’moo ơy z’lấh tợơ bêl 10 ch’nắc pân đil dân quân Lam Hạ lấh c’lâm bil, nâu kêi mơ chu pa hay tước 10 ch’nắc pân đil nắc đoo, pa căn Nguyễn Thị Tình, chỉ huy k’bhúh dân quân cắh mặ k’đhợơng đác mắt… a ngắh Tình đoọng năl, đhị Lam Hạ, bêl đếêc, lấh mơ bộ đội chủ lực dzợ vêy zêng dân quân vel đong. K’bhúh pân đil dân quân chr’val Lam Hạ bơơn bhrợ t’váih lâng bh’rợ nắc chiến đấu cóh pazêng trận địa pháo 37 lý panh bhuông păr a rọp Mỹ. xay moon ooy râu chệêt bil âng 10 pân đil dân quân, a ngắh Tình nắc pr’ngoóp: ra diu t’ngay 1/10/1966, xang đh’riêng kengnr báo động, pazêng bộ đội chính quuy lâng đhanuôr đhị vel đong chr’val Lam Hạ zêng đấh loon đhị a đay chiến đấu. crêê phòng không a hêê ga ving prúh, tu cơnh đếêc nắc a rọp cắh choom pa hư poong Phủ Lý. Xang đếêc, a rọp ráchy tập kích pa hư trận địa pháo cao xạ đớc ch’ngai tợơ poong dâng 300mét, bhrợ 10 ch’nắc  cán bộ lâng chiến sĩ ( cóh đếêc nắc 6 pân đil dân quân) lấh bil mặt… 8 t’ngay t’tun đếêc, a rọp nắc đh’rứah panh đh’rứah tập kích ga ving hoả lực phòng không âng hêê. Bấc pháo thủ âng đơn vị lâng 5 dân quân vel Đường Ấm, coh đếêc vêy  3 n’đil phảo thủ nắc Nguyễn Thị Thuận, Trần Thị Thẹp, Nguyễn Thị Oánh lấh bil mặt. k’nặ 1 c’moo t’tun, đhị trận địa pháo đớc cóh vel Hoà Lạc, cóh g’lúh panh  bhuông păr âng a rọp Mỹ lướt pa hư poong, pân đil dân quân Đặng Thị Chung ơy chiến đấh grơơ k’ro lâng lấh bil mặt. zr’nắh k’đháp, chệêt bil nắc cơnh đếêc, đhơ cơnh đếêc nắc cung cr’chăl liêm bhlầng âng pazêng t’ngay c’xêê a ngắh Nguyễn Thị Tình đh’rứah lâng đồng đội dzợ ắt đh’rứah:

            Bêl a zi lướt tập đh’rứah cung ta moon pa too, a hêê ắt cóh đong đhơ cắh râu cha nắc cung doó zr’nắh k’dháp mơ apêê bộ đội lướt hành quân, vêy bêl loon cha, vêy bêl nắc cắh loon cha. N’đhơ ắt cóh đong dzợ amế ama, n’đhơ ha ul cắh cợ k’bhộ nắc cung ta đh’rứah xay moon lêy bhrợ đoọng liêm xang bhiệc zao đoọng, mơ chu tập lâng ắt đhêy nắc a zi ta luôn pa hay râu pr’hát đoọng tệêm loom lướt bhrợ lâng pa mâng loon grơơ k’rơ… đh’rứah hát bài nắc đoo, tu cơnh đếêc cung bhui har doó chấc pa chắp tước chệêt bil”.

            Đhị ping xal liệt sĩ chr’val Lam Hạ, ping âng 10 pân đil grơơ k’rơ bơơn đớc tập  tr’dăn. Cóh đếêc, vêy ping âng bơr díc điêl liệt sĩ nắc a noo Lê Văn Trắc lâng a moó Lê Thị Oánh. Anhi t’mêê tr’bơơn dâng bơr pêê c’xêê nắc lấh tr’pác. K’díc lướt cớ chiến trường, k’điêl ắt cóh đong. N’đhơ năl a đay xoọc ắt k’đháp nắc a moó Oánh cung zước lướt bhrợ đhị trận địa pháo cóh c’riing vel. Bơơn năl k’điêl lấh bil, a noo Trắc zước tợơ đơn vị chô tập k’tiếc. bhiệc văng xang nắc cung bêl bhuông păr âng a rọp cha vê đăn đhị trận địa pháo g’lúh x’ría. A noo Trắc t’mêê xâng đh’riêng bhuông păr nắc bắc súng lướt ooy trận địa đh’rứah lâng bộ đội vel đong đoọng chroót pa chô ha k’điêl. Cắh ngai vêy ngoọ tước, cóh g’lúh tr’zêl tr’panh nắc đoo a noo cung lấh c’lâm bil. T’coóh Nguyễn Đình Tuế, đha đhi n’jứah liệt sĩ Nguyễn Thị Oánh dzợ hay ghít pa dưr pa dzoọng a moó đha nui tr’út âng đay lâng rơơm kiêng nắc bhrợ cô giáo:

            Amoó cu nắc đha nui tr’út, zay, k’er k’bhúh a zi. Xoọc tợơp nắc ngoọ a moó pay k’díc cóh Hà Nội, ha dợ a moó cắh pay,a đoo  moon nắc pay ma nuýh cóh vel đoọng zooi amêê a ma lâng apêê a đhi. Bêl đếêc, a đhi noo zi zêng lướt học, muy  a mế bhrợ ruộng, a ma nắc I’íh tu cơnh đếêc pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp bhlầng tu bấc cacoon lướt học, tr’mung tr’méh cắh râu rị, bele vêy râu cha, bêl jâng. Bêl đếêc a moó cu ting pấh dân quân hợp đồng chiến đấu lâng trận địa pháo cao xạ. Học lứch cấp 2, xoọc ra văng lướt sư phạm nắc a moó lấh c’lâm bil.

            Cóh 7 c’moo tr’zêl lâng a rọp Mỹ  xoọc pa hư ( 1965-1972), k’bhúh dân quân Lam Hạ ơy ắt đh’rứah lâng bộ đội chủ lực, bộ đội vel đong chiến đấu k’nặ 121 g’lúh , panh h’tộ 5 bhuông păr, coóp ma mông 2 ch’nắc a rọp lái Mỹ, chroi k’rong zư lêy nhâm mâng apêê c’nắt c’lâng. K’nặ 50 c’moo ơy lấh, a ham âng a pêê a moó, a noo ắt dzọng cóh đhăm k’tiếc a căn, n’đhâng pa dưr pr’dzoọng vel đong Lam Hạ grơơ k’rơ. Đhị xrắ đớc chiến công lâng râu chệêt bil âng 10 ch’nắc liệt sĩ dân quân chr’val Lam Hạ tất lang nắc đhị chr’nắp ga mắc, nắc đhị c’cir lịch sử xrắ đớc râu chệêt bil grơơ k’rơ âng apêê a moó lâng váih nắc râu tự hào âng lang p’niên t’ngay đâu bêl pa chắp ooy muy lang bom đạn, a ham cr’hấu./.