Bêl lướt ooy thành phố biển Đà Nẵng liêm pr’hay, bấc ta’mooi lướt lêy chi’ớh cóh Đà Nẵng cắh mưy kiêng lêy cha’mêết đợ đhị crâng dading, kruung đác t’viêng liêm nắc dzợ kiêng chấc lêy văn hoá, lịch sử âng zr’lụ k’tiếc nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, xay moon tước ooy Đà Nẵng nắc bấc apêê mưy năl thành phố nâu lâng 2 bảo tàng chr’nắp bhlâng nắc bảo tàng boọc coọch Chăm tp.Đà Nẵng lâng bảo tàng Đà Nẵng. hân đhơ apêê cóh thành phố cung cắh năl, đhị dading bán đảo Sơn Trà nắc vêy mưy zr’lụ bảo tàng pabhlâng chr’nắp liêm, pazưm tr’lục lâng crâng dading, kruung biển lâng pr’đợc Bảo tàng Đồng Đình, zr’lụ bhươn vêy bấc cr’noọ chr’nắp. nâu đoo nắc bảo tàng tư nhân tr’nơợp cóh Đà Nẵng âng NSUT Đoàn Huy Giao, nhà thơ-đạo diễn truyền hình, nắc bơơn ta năl mưy manứih chắp kiêng, chấc t’bơơn zư pr’đươi ty chr’nắp.

ắt đhị đhr’đấc đắh c’lâng Hoàng Sa, bán đảo Sơn Trà Đà Nẵng, bảo tàng Đồng Đình-zr’lụ bhươn âng cr’noọ chr’nắp, nắc dưr váih 1 đhị c’năl văn hoá liêm chr’nắp đoọng ha ta’mooi, đhị bhrợ padưr pr’hay chr’nắp đợ râu ty ahay pazưm lâng bhiệc zư lêy không gian sinh thái crâng lâng không gian văn hoá nghệ thuật.

crêê lâng pr’đợc âng đoo-zr’lụ bhươn âng cr’noọ chr’nắp nắc bhrợ padưr đoọng ha đợ apêê ơy mưy chu lướt ooy đâu, mưy không gian kiến trúc liêm chr’nắp văn hoá, n’jứah ty chr’nắp, nghệ thuật, đha’hư tưn taách âng crâng dading.

Bơơn năl, đồng đình nắc pr’đợc âng tô bhúh t’nơơm cau dưr váih bấc đhị crâng quốc gia Sơn Trà. Nắc râu t’nơơm dưr váih tự nhiện lâng bơơn chóh pa’xoọng zr’lụ bảo tàng cơnh mưy đhị đoọng pr’ắt tr’mung zr’nưm, tu cơnh đâu nắc pay đợc pr’đợc ha bảo tàng, bhrợ p’cắh râu chr’nắp liêm lalay âng crâng dading cóh đâu.

ắt lơớp dứp tơơm n’loong t’viêng liêm, bảo tàng dưr n’léh cơnh mưy đhị đông bhươn truyền thống k’tiếc Quảng. zr’lụ đâu zâp râu t’nơơm n’loong bơơn chóh padưr liêm chr’nắp, bhrợ t’viêng liêm, đha’hư mát, têêm ngăn. Cr’chăl nâu, vêy 3 a’bóc k’tứi đoọng băn a’xiu, pazưm lâng đh’riêng xa’nưl k’rêếc k’rọc âng tâm Bụt nắc bhrợ padưr liêm pr’hay lấh mơ.

Đhị ta đợc p’cắh cóh đâu pazêng vêy 4 zr’lụ bhlâng, zr’lụ đợc p’cắh pr’đươi ty chr’nắp, pr’đươi đợc tác phẩm mỹ thuật, đông hay k’noọ ooy vel bhươl taanh dzặc lái, đông đợc p’cắh acoon cóh học. zâp đhị zr’lụ vêy cơnh chr’nắp pr’hay lalay, âng đơơng đợ râu liêm chr’nắp đoọng ha ta’mooi lêy bêl lướt ooy đâu.

Zr’lụ đợc p’cắh pr’đươi ty chr’nắp pazêng vêy 2 đhr’nông đông rương ty ting cơnh thợ Kim Bồng, lâng mưy không gian pabhlâng ty chr’nắp. 2 đhr’nông nâu đợc p’cắh đợ gốm ty ting zâp chuyên đề cơnh bộ sưu tập văn hoá Sa Huỳnh lâng 2, 3 tiêu bản chr’nắp cơnh x’noon ting cơnh hi’la lâng pa’noọng dzung g’lúh tr’nơợp bơơn lêy ooy VN, đợ gốm Chămpa, gốm ty chr’nắp lang cổ đại bơơn ta k’cắh ooy cr’loọng k’tiếc kinh thành Trà Kiệu, Duy Xuyên, Quảng Nam xoọc đâu nắc râu k’rang lêy âng zâp đông khảo cổ học cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng, gốm Gò Sành-Bình Định, bộ sưu tập gốm sứ mậu dịch.

Cr’chăl nâu, dzợ vêy bộ sưu tập gốm Đại Việt nắc mưy bộ sưu tập liêm bấc cơnh lâng ơy váih đenh đươnh tơợ tơợp công nguyên tước m’pâng thế kỷ 20. tơơm ríah âng bộ sưu tập nâu cơnh ngoọ glụ đenh tơợ bắc tước nam. Ooy đâu, bấc gốm zâp triều đại Lý, Trần, Lê sơ, Lê-Mạc lâng triều Nguyễn. zâp pr’đươi ty chr’nắp xay moon tếh nắc râu liêm chr’nắp đắh gốm sứ âng tiền nhân.

Mưy râu liêm chr’nắp lalay âng bảo tàng bơơn zâp chuyên gia kiến trúc lâng môi trường xay moon liêm dal nắc đhr’nông kiến trúc hiện đại ting cơnh đông bhươn dading, vêy nền dal đệ lalay cơnh, ting lêy cơnh ooy đhị k’tiếc nguyên thuỷ âng zr’lụ k’tiếc nâu.

Mưy đhr’nông đông kiến trúc hiện đại lêy bhrợ đhị k’tiếc crâng a’bhưi bơơn bhrợ padưr đhị mưy bôl dading liêm tưn taách. Xa’nay bh’rợ kiến trúc liêm chr’nắp nâu nắc ơy bơơn zâp đông sinh thái học, zâp kiến trúc sư cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lơơng lâng cóh k’tiếc k’ruung hêê vêy g’lúh lưm lêy xay moon liêm dal đhr’năng liêm chr’nắp nâu.

Lấh mơ 2 gian đông rương, đhị đâu dzợ zư đợc đợ văn hoá ty chr’nắp lâng đợ ta’la tranh vel taanh dzặc zươl lái tước đợ hình ảnh manứih Chăm ty ahay, bơơn chụp ooy đợ c’moo 1908-1910 đhị 1 đhr’nông liêm chr’nắp đơơng pr’đợc Cr’noọ ooy vel bhươl taanh dzặc zươl lái. Zâp pr’đươi pr’dua nâu pabhlâng liêm chr’nắp, bhrợ padưr mưy cơnh liêm chr’nắp lâng đhị crâng dading zr’lụ zư lêy crâng dading Sơn Trà.

Mưy râu liêm chr’nắp lalay đoọng ta’mooi lêy nắc bộ sưu tập acoon cóh học bơơn chấc t’bơơn tơợ zâp vel bhươl acoon cóh zr’lụ miền Trung-Tây Nguyên, đợc p’cắh pazưm đh’rứah lâng zâp xa’nay bh’rợ lalay cơnh, bhrợ padưr liêm chr’nắp lâng crâng daing cóh đâu.

Bảo tàng n’jứah nặc đhị đợc p’cắh đắh văn hoá nghệ thuật, n’jứah nặc đhị bhrợ têng zâp bhiệc bhan pậ tứi cơnh trại xrặ bhrợ mỹ thuật lâng tr’xăl p’cắh đợc zâp pr’đươi mỹ thuật âng zâp tác giả cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh k’tiếc k’ruung lơơng.

Choom moon, bảo tàng Đồng Đình n’jứah nặc đhị chrooi pa’xoọng ooy râu liêm chr’nắp đoọng ha zâp bh’nơơn văn hhoá du lịch âng thành phố, n’jứah nặc đhị giao lưu, bhrợ têng zâp bhiệc bhan pậ tứi âng zâp đông lêy cha’mêết, zâp đông chấc lêy k’rong pazư, zâp nghệ sĩ lâng nắc đhị gr’hoót moon 1 không gian liêm chr’nắp đoọng ha đợ apêê chắp kiêng văn hoá nghệ thuật./.