Hi dưm t’ngay 9/6/2015 đhị pr’họp g’lúh 27 Hội đồng Điều phối Quốc tế Chương trình acoon ma nuýh lâng Sinh quyển âng liên hiệp quốc. zr’lụ zư đớc Sinh quyển Lang Biang ơy bơơn Liên hiệp quốc xay moon nắc zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc, pa dzoọc zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc đhị Việt Nam dzoóc 9 zr’lụ. nâu đoo nắc zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc tr’nợơp đhị zr’lụ k’tiếc Tây Nguyên ma bhuy chr’nắp. PV Đài TNVN ắt đhị Pháp xay moon:
Bhêl Chủ tịch Hội đồng Điều phối t’coọ mú xay moon đớp đươi zr’lụ zư đớc Sinh quyển Lang Biang, pazêng k’bhúh Việt Nam pazêng apêê đại biểu tỉnh Lâm Đồng, pa cắh mặt Ủy ban k’tiếc k’ruung UNESCO lâng apêê cán bộ k’bhúh Việt Nam toor UNESCO ơy n’đhâng t’la cờ Việt Nam đoọng pa cắh râu bhui har lâng tự hào đhị râu đớp đươi âng bha lang k’tiếc lâng Lang Biang.
Pa prá đoọng pazêng hội đồng xâng tợơ ơy vêy bh’nơơn xay moon, đớp đươi, t’coóh Phó Chủ tịch tỉnh Lâm Đồng pa căh râu bhui har lâng tự hào cung cơnh gr’hoót moon xay bhrợ apêê dự án lâng c’lâng bh’rợ k’đhợơng lêy đoọng zư lâng pa dưr liêm choom zr’lụ zư đớc sinh quyển Lang Biang, ting c’lâng âng Chương trình acoon ma nuýh lâng Sinh quyển bha lang k’tiếc MAB/UNESCO.
Bấc đại biểu bha lang k’tiếc ơy tước bàn hơnh déh k’bhúh Việt Nam lâng xay moon dal lâng bh’ar Lang Biang âng Việt Nam moon lalay lâng bh’rợ âng k’bhúh Việt Nam moon za zưm. Muy đại biểu k’bhúh Thái Lan đoọng năl:
Azi
lâng Việt Nam nắc ắt cóh muy zr’lụ Đông Nam Á lâng a zi bhui har bhlầng bêl
zr’lụ zư đớc âng Việt Nam bơơn xay moon, đớp đươi. C’moo đâu, a zi cắh vêy
k’đươi zước zr’lụ sinh quyển n’đoo đhơ cơnh đếêc nắc c’moo t’tun Thái Lan vêy
k’đươi zước. A zi vêy bh’rợ pa tếêt pa zưm, zr’ziêng lâng Việt Nam lâng xay
moon dal râu ting pấh âng Việt Nam moót ooy zập hội nghị âng Chương trình acoon
ma nuýh lâng Sinh viên bha lang k’tiếc.
Pa cắh râu bhui har lâng tự hào tợơ ơy vêy râu liêm choom âng Lang Biang, Tiến sỹ Phạm S, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng xay moon tước bhiệc cóh ha y đoọng k’đhợơng lêy, zư lêy liêm Lang Biang:
Bhiệc
đớp đươi zr’lụ zư đớc Sinh quyển Lang Biang n’jứah nắc bh’rợ lêy bhrợ, n’jứah
nắc râu k’đháp k’ra t’pấh lêy bhrợ. Ban xay moon cung cơnh tỉnh Lâm Đồng nắc
cóh cr’chăl ha y k’rong zư lêy lâng pa dưr, bhrợ têng h’cơnh đoọng đhanuôr cóh
đâu pa tếêt pa zưm. Pa bhlầng nắc cóh pr’đợơ nắc đoo, pa dưr pa zưm bhrợ têng
lâng bha lang k’tiếc, pa choom ma nuýh bhriêl choom, xay pa cắh hình ảnh, pa
dưr pr’dzoọng, padưr du lịch đoọng pr’zợc bha lang k’tiếc năl tước pa dưr
pr’dzoọng âng Lâm Đồng cung cơnh Việt Nam.
Zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc Lang Biang bhứah 275.439ha đắh Bắc tỉnh Lâm Đồng, âng zr’lụ Nam Tây Nguyên, Việt Nam lâng bơơn đớc đh’nớc âng da ding Lang Biang.
Nâu đhị nắc dzợ zư đớc pazêng chr’nắp liêm choom đắh bấc râu sinh học, đhị laliêm pr’hay đh’rứah lâng chr’nắp văn hoá chiing goong Tây Nguyên ơy bơơn UNESCO đớp đươi nắc c’cir văn hoá phi vật thể pa cắh mặt âng acoon ma nuýh.
Zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc Lang Biang pazêng muy zr’lụ crâng gmrâng pậ bhứah lâng zr’lụ t’huung nắc bhươn quốc gia Bidoup Núi Bà, đhị bơơn ta xay moon nắc muy cóh puôn trung tâm bấc râu sinh học âng Việt Nam. Zập chr’nắp bấc râu sinh học tr’haanh đhị đâu ch’nắp bhlầng lâng nắc âng chr’nắp bha lang k’tiếc.
Đhị đâu, zập dịch vụ âng apêê hệ sinh thái tự nhiên dzợ âng đơơng bhiệc bhrợ đanh mâng đoọng ha đhanuôr cóh đâu tợơ bhiệc chroót zên dịch vụ môi trường crâng âng Chính phủ Việt Nam. Vêy lấh 8000 pr’loọng đong đhanuôr bơơn đớp râu liêm choom tợơ dịch vụ hệ sinh thái cóh zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc, đắh pazêng nchroi k’rong âng apêê đoọng ha bhiệc zư lêy zập chr’nắp âng hệ sinh thái.
Bhiệc zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiêc Lang Biang bơơn UNESCO xay moon, đớp đươi nắc zooi Lâm Đồng bhrợ têng bhiệc pa dưr đanh mâng đắh bhiệc bhrợ têng zập chr’nắp k’rong pazêng âng dịch vụ hệ sinh thái, chroi k’rong bhiệc bhrợ padưr lâng ha dưr thành phố Đà Lạt váih nắc trung tâm dịch vụ, pa choom pa chắp lêy khoa học âng prang k’tiếc k’ruung hêê lâng nắc trung tâm ch’mếêt lêy bha lang k’tiếc đắh crâng nhiệt đới, t’bhlâng pa dưr bh’rợ chr’nóh ch’bếêt công nghệ dal.
Bhiệc UNESCO xay moon zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc Lang Biang cung đớp xâng râu chroi k’rong liêm choom âng Chính phủ Việt Nam cóh bhiệc bhrợ têng apêê gr’hoót bha lang k’tiếc âng Việt Nam ơy ting pấh zư lêy bấc râu sinh học, tr’xăl pleng k’tiếc lâng ha dưr đanh mâng.
Đh’rứah lâng bhiệc xay moon, đớp đươi zr’lụ zư đớc Sinh quyển Lang Biang, Hội nghị ơy lêy ch’mếêt xay moon định kỳ âng Việt Nam đắh bhiệc zư lêy, pa dưr bơr zr’lụ zư đớc Sinh quyển Cát Bà lâng Sông Hồng. đhơ cơnh đếêc ting Tổng thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam t’coóh Phạm Sanh Châu, bhrợ đắh bhiệc zư lêy zập zr’lụ zư đớc sinh quyển bha lang k’tiếc đhị Việt Nam k’đươi nắc lêy vêy c’rơ pa zay lấh mơ dzợ:
Ahêê
vêy 9 zr’lụ zư lêy Sinh quyển, k’bhúh Myanmar tước hơnh déh a hêê,a hêê cung hơnh déh apêê vêy zr’lụ zư đớc sinh
quyển tr’nợơp. Ahêê lêy nắc cơnh muy ch’nắc na noo, ơy vêy kinh nghiệm cóh
bhiệc zư lêy lâng pa dưr zập zr’lụ zư đớc sinh quyển. đhơ cơnh đếêc nắc k’bhúh
Tây Ban Nha xay moon apêê vêy 47 zr’lụ zư đớc sinh quyển lâng tước 50 c’cir
k’tiếc k’ruung. Moon cơnh đếêc đoọng lêy bhiệc zư lêy pr’đớc tr’haanh nâu
chr’nắp bhlầng lâng râu tr’zệêng cung rợơng bhlầng. A hêê vêy kinh nghiệm ha dợ
ếêh râu zập bêl cung bhrợ têng liêm choom. Râu k’đháp bhlầng nắc cơnh lâng Cát
Bà, ếêh râu đhị vêy bấc râu sinh học âng đoo nắc a hêê k’đhợơng lêy cắh liêm
lâng đớc du lịch crêê ta pa hư. Đhị đồng bằng Sông Hồng, a hêê vêy pa zay ha dợ
cắh ơy ha dưr liêm, cắh ơy bhrợ váih c’léh liêm choom cơnh đhị Lang Biang. Tu
cơnh đếêc nắc bhiệc zư lêy lâng pa dưr zập zr’lụ zư đớc Sinh quyển la lay cơnh
nắc k’đươi apêê râu pa zay lalay, ahêê vêy c’rơ k’đhợơng lêy, vêy đhị liêm
choom lấh, vêy đhị cắh lấh liêm choom.
Lâng Lang Biang, t’coóh Phạm Sanh Châu rơơm tin nắc bhiệc k’đhợơng lêy lâng pa dưr vêy âng chô bh’nơơn liêm dal, tu Lang Biang vêy pazêng c’léh chr’nắp đắh chr’nắp cung cơnh apêê bh’rợ zư lêy, pa dưr.
Lâng pazêng râu pa zay c’rơ âng Chính phủ Việt Nam, âng đhanuôr Lâm Đồng lâng râu zooi zúp âng bha lang k’tiếc, Việt Nam rơơm tin nắc zr’lụ zư đớc Sinh quyển bha lang k’tiếc Lang Biang bơơn ta zư lêy lâng ha dưr ting cơnh c’lâng bh’rợ âng Chương trình acoon ma nuýh lâng Sinh quyển bha lang k’tiếc MAB/UNESCO./.
Viết bình luận