Cóh đhr’năng pr’loọng đông vêy bơr lang manuýh ắt mamông xoọc dưr váih bấc nắc dzợ đợ pr’loọng đông pazêng vêy 3, 4 lang lâng bấc râu acoon manuýh ắt mamông cóh muy đhr’nong đông. Bh’rợ bhrợ t’váih pr’ắt tr’mông têêm ngăn, bhui har cóh pazêng pr’loọng đông ga mắc n’nâu cóh pr’ắt tr’mông xoọc đâu xay moon râu ting tr’pác lâng trách nhiệm bấc pa bhlâng âng zập cha nắc. Đinh Tuấn, PV Đài p’rá VN vêy bha ar xrặ ooy pr’loọng đông vêy 4 lang manuýh ắt mamông âng a noo Giàng A Khu lâng a moó Hà Thị Chi ắt cóh phường Đồng Tâm, TP Yên Bái.

20 c’moo ahay, cán bộ thương nghiệp Hà Thị Chi lướt ooy chr’val Suối Giàng pa câl hàng đoọng ha đhanuôr Mông. N’niên cóh muy pr’loỌng đông manúyh Mường k’van k’bhố đhọ zr’lụ ta huung Mường Lò, ađoo pân đil c’mor cắh n’năl đợ râu zr’nắh k’đháp âng đhanuôr bêl cắh ơy tước. C’lâng p’rang zr’nắh k’đháp, pr’ắt tr’mông zr’nắh k’đháp, bấc râu j’niêng cr’bưn cắh liêm crêê, bhrợ ha đoo kiêng văl chô ooy đông. Mơ bơr pêê c’moo t’tun ađoo n’năl cán bộ đoàn Giàng A Khu, buôn chô ooy Suối Giàng lum pr’loọng đông cóh x’rịa tuần. tơợ bh’rợ tr’lum, tr’năl nắc bhrợ ha nhi đoo tr’bơơn. Tơợ muy cha nắc cắh n’năl ooy j’niêng cr’bưn âng manuýh Mông, ađoo pân đil c’mor nắc pa choom ting ắt cơnh pr’ắt âng pr’loọng đông k’díc. Bran mặt bhui har, a ngắh Hà Thị Chi nâu cơy 60 c’moo hay cớ:

Lêy bh’rợ j’niêng cr’bưn âng pr’loọng đông k’díc zập râu acu công k’pân, tu da dêr k’díc nắc acu t’bhlâng ắt, đh’rứah ắt mamông lâng đhanuôr cóh bhươl cr’noon lâng đhi noo, t’tun nắc loóih. Xang bêl vêy k’coon acu công p’too pa choom k’coon ch’chau nắc zư lêy râu j’niêng cr’bưn âng k’conh pa bhướp.

T’ngay c’xêê lướt z’lấh, bơr díc điêl nhi đoo nắc chô pa bhrợ đhị tỉnh lỵ Yên Bái. Đhr’nong đông k’tứi đhị zr’lụ phố Quang Trung âng dic điêl lâng 2 p’nong k’coon ta luôn vêy boóp p’rá cr’chăng. Vêy bêl nắc dzợ đợ râu zr’nắh k’đháp, nắc nhi đoo cắh chêếc prá xay bấc, đoọng pr’loọng đông choom ắt mamông lâng râu bhui har. Xang k’conh k’căn k’díc manuýh Mông, k’conh k’căn k’điêl manuýh Mường, manuýh Tày ta luôn ting chô ắt đh’rứah. A nhi đoo ta luôn ắt xay, bhrợ têng crêê cơnh đoọng k’conh k’căn bhui har. Hân đhơ thu nhập âng cán bộ công chức m’bứi, nắc tơợ chr’na cha, bh’nếch bếch tước ooy râu âng k’conh k’căn kiêng nắc vêy nhi đoo xay bhrợ crêê cơnh lâng cóh đêếc xay p’cắh râu loom luônh da dêr k’er. Tước nâu cơy, k’coon âng pân đil ta ha âng nhi đoo công xang đại học, bơơn k’díc manúyh acoon Kinh. Công cơnh pazêng apêê n’lơơng, ađoo xa xao Nguyễn Ngọc Dương ắt mamông đh’rứah lâng pr’ắt tr’mông âng pr’loỌng đông vêy bấc lâng acoon manuýh. A noo Dương prá:

Ắt cóh muy đhr’nong đông nắc acu lêy bhui har, doọ râu rị cắh liêm crêê, hân đoo cắh ơy gít, cắh ơy n’năl nắc acu ta moóh lâng chêếc n’năl p’xoọng. Cóh tr’nơớp lêy bấc râu công chríh nắc nâu cơy doọ dzợ.

Pr’ắt tr’mông đơớh hân lâng t’mêê, nắc cóh pr’loọng đông âng a nhi đoo đợ râu văn hoá truyền thống chr’nắp pr’hay nắc vêy ta zư đớc lâng pa dưr. Tơợ bh’rợ bhuốih a bhô dang, tước ooy bh’rợ prá xay boóp p’rá acoon cóh đay, cắh cậ tước ooy bh’rợ chô lum lêy vel đông nắc lứch vêy ta bhrợ têng zập liêm. Pazêng apêê pa bhướp, da dếch công ta luôn p’too pa choom k’coon ch’chau ooy râu pr’hay, râu liêm crêê, đha nui, tr’út, dưr váih manuýh liêm crêê. Giàng Minh Giang, ađoo t’lêếch, xoọc nắc sinh viên Đại học quốc gia Hà Nội prá:

Cóh đông zập ngai buôn prá p’rá a duôn, nắc acu công năl p’rá âng a bhướp, a dếch, k’conh k’căn prá p’rá acoon cóh. Ng’moon zazum nắc cóh pr’loong đông zập ngai lứch tr’năl lâng ắt mamông liêm crêê. K’conh k’căn lâng a dếch, a bhướp ta luôn p’too pa choom azi hân đhơ cơnh ooy công n’năl lâng zư pazêng j’niêng cr’bưn âng vel đông lâng âng pr’loọng đông.

Pr’ắt tr’mông ting t’ngay tr’xăl, đợ pr’loọng đông tơợ 3 lang manuýh ắt mamông đh’rứah lâng đợ acoon manuýh la lay cơnh nắc công m’bứi lấh mơ. Hân đhơ cơnh đêếc nắc êếh râu m’bứi râu bhui har. A moó Nguyễn Thuỷ Chung, manuýh bhươl âng pr’loọng đông t’coóh Khu, Chi prá:

La lua cậ acu k’đháp đoọng choom xay moon pr’loọng đay choom bhui har têêm ngăn cơnh pr’loọng đông a  ngắh Chi bêl bấc manuýh ắt mamông cơnh đêếc. Cóh đêếc nắc vêy bh’rợ mặ đương xay moon p’too pa choom lâng tr’năl, nắc vêy choom ắt mamông têêm ngăn bhui har cơnh đêếc. Bấc bêl bơr díc điêl xay moon, h’cơnh ooy choom têêm ngăn bhui har mơ muy pâng pr’loọng đông a ngắh a dêy nắc choom ặ.  

Pr’loọng đông 3 lang manuýh âng t’coóh Khu, Chi t’mêê haanh deh ađoo lang thứ 4 nắc muy cha nắc p’niên k’tứi la liêm. Đhr’nong đông k’tứi tị ơy vêy đợ râu bhui har têêm ngăn nắc nâu cơy vêy p’xoọng muy râu bhui har t’mêê cớ./.