Ooy đâu, coh vêêl Kon Vơng Kia, chr’val Măng Đen, vêy mưy xa nay t’ruih tơợp bhrợ cha liêm choom âng mưy pr’zợc p’niên - nâu đoo năc anoo A Đruế

Anoo A Đruế n’niên vaih coh mưy vêêl đông dzợ bâc zr’năh k’đhạp, năc acoon coh Mơ Nâm. Hân đhơ cơnh đêêc, anoo ting t’bhlâng dưr zi lâh bhrợ cha. Anoo ta luôn pa dưr c’rơ âng pr’châc p’niên, t’bhlâng dưr zi lâh zr’năh k’đhạp, căh ha mơ pa đhêy châc lêy c’lâng lươt t’mêê đoọng pa dưr pa xơc bh’rợ tr’nêng, bhrợ cha k’van. Căh mưy ăt bhrợ ha rêê ruộng, anoo lêy du lịch ting t’ngay ting pa dưr pa xơc, cr’noọ cr’niêng lươt lêy chi ơh âng ta mooi cung bâc, năc ơy lêy cha mêêt châc lêy năl lâng ting bhr’dzang bhrợ pa dưr bh’rợ du lịch vêêl bhươl đhị vêêl đông.

C’moo 2024, lêy bhrợ ting g’luh k’đươi moon “Bhrợ tr’xăl cr’noọ bh’rợ coh zr’lụ đhanuôr acoon coh, zooi đhanuôr dưr zi lâh đha rưt nhâm mâng”, anoo grơơ nhool vặ 100 ực đồng tơợ Ngân hàng Chính sách xã hội chr’hoong Kon Plông đoọng k’rong bhrợ homestay đhị vêêl Kon Vơng Kia.

Homestay âng anoo năc mưy đhr’nông đông n’loong lâng 4 phòng bhrợ đoọng ha ta mooi ăt đhêy, đăh hoọng za nươr ooy đhăm clung k’tiêc bhưah, đăh p’loọng t’mưah ooy acoon toọm, ăt n’leh liêm đhị dzung da ding Ngọc Trơn. Căh vêy châc bhrợ bâc cơnh, đhr’nông đông anoo dzợ zư đợc cơnh ahay âng crâng da ding Măng Đen, lâng cr’noọ cr’niêng bêl ta mooi chô ooy đâu vêy năl liêm ghit đăh văn hoá lâng pr’ăt tr’mung âng đhanuôr da ding k’coong coh đâu. Anoo A Đruế moon:

“Đợ c’moo đăn đâu, bơơn lêy Măng Đen ting t’ngay bhrợ t’bhưah pa dưr du lịch sinh thái, năc acu vêy cr’noọ bhrợ đhr’nông đông k’tứi, l’lăm năc đoọng lêy c’năl bh’rợ âng đay ha mơ, xang nặc kiêng pa dưr pa xơc c’rơ bh’rợ coh vêêl đông, bhrợ c’lâng lươt t’mêê đăh pa dưr pr’ăt tr’mung lâng đơơng chô bâc râu liêm choom ha vêêl bhươl”.

Lâng bh’rợ Bí thư Chi bộ vêêl, bêl ahay năc bhrợ cán bộ Đoàn, anoo A Đruế căh mưy k’đơơng a’cọ bhrợ lăm năc dzợ vaih đhị lêy zanươr g’nưm đoọng đhanuôr coh vêêl đh’rưah bhrợ cha, pa dưr pr’ăt tr’mung. Vêêl Kon Vơng Kia xoọc vêy 157 pr’loọng, lâh 500 manưih; tươc đâu ơy vêy lâh 10 pr’loọng ting pâh bhrợ homestay. Tơợ râu xay moon, k’đươi âng anoo, bâc đoàn viên, đha đhâm c’mọor grơơ nhool vặ zên k’rong bhrợ cha. Căh mưy cơnh đêêc, anoo dzợ ta luôn zooi đoọng, tr’pac kinh nghiệm đoọng zâp ngai đh’rưah bhrợ, đh’rưah pa dưr pa xơc. Tr’nơợp, bh’rợ nâu ơy đơơng chô bh’nơơn liêm choom, chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr du lịch vêêl bhươl, bhrợ pa xoọng pr’đơợ bhrợ cha lâng zên bơơn bhrợ đhị vêêl đông.

Anoo Đruế k’noọ: Tơợ đêêc ahay tươc đâu, a’đay ting ăt bhrợ tr’bứi, ting mơ đhr’năng âng đay. N’jưah bhrợ n’jưah lêy pa choom, ta mooh tươc ooy năc pa choom đoọng ha đhanuôr coh vêêl đông ting bhrợ tươc đêêc. Căh pa đhêy mưy bhrợ du lịch, anoo dzợ grơơ nhool tr’xăl tơơm chr’noh liêm glặp lâng pr’đơợ plêệng k’tiêc âng vêêl đông cơnh choh a’rong, chanh dây đhị k’tiêc bhưah lâh 1,2 sào. Xọoc zâp râu tơơm chr’noh dưr vaih k’rơ liêm, ra văng bơơn bhrợ.

Đươi vêy râu bhrợ t’bhlâng đăh bhrợ cha lâng t’bhlâng pâh bhrợ bh’rợ tr’nêng đhị vêêl đông, zên pa chô âng pr’loọng đông anoo A Đruế ting bhr’dzang têêm ngăn; xang bêl lơi jợ zên pa gluh lăm, zâp c’moo bơơn k’dâng tơợ 120 tươc 150 ực đồng.

Năc manưih lươt đh’rưah lâng anoo A Đruế đhị zâp bh’rợ tr’nêng âng đha đhâm c’moọr coh vêêl Kon Vong Kia, Trưởng vêêl A Hùng moon, anoo Đruế ta luôn k’đơơng a’cọ bhrợ lăm, prá đh’rưah lâng bhrợ. Căh mưy k’đươi moon, anoo dzợ đh’rưah lâng 10 đha đhâm c’mọor coh vêê đông ting pâh bhrợ Hợp tác xã bhơi r’veh k’tiêc cha cêêt Măng Đen. Lâng anoo, zâp apêê coh hợp tác xã zêng cơnh đhi noo coh đông, đh’rưah choh bhrợ, zư lêy lâng cha mêêt pa câl bh’nơơn pr’đươi. Đươi vêy cơnh đêêc, n’jưah bhrợ đoọng bhiệc bhrợ têêm ngăn, n’jưah pa dưr dal zên bơơn bhrợ ha đha đhâm c’mọor, lâng chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr đhị bhrợ têng ha rêê đhuôch liêm sạch đhị vêêl đông. Anoo A Hùng moon:

“Năc Bí thư Chi bộ vêêl Kon Vơng Kia, anoo A Đruế zay ta bach đăh bhiệc k’đươi moon đhanuôr ting pâh bhrợ homestay, pa choom đhanuôr châc lêy, bhrợ pa dưr du lịch, lâng pa choom kinh nghiệm choh bhơi r’veh đoọng đhanuôr đh’rưah bhrợ, đh’rưah pa dưr pa xơc”.

Ting cơnh amoó Y Thuỳ Liên - Bí thư Đoàn chr’val Măng Đen, anoo A Đruế căh mưy bhrợ cha choom, t’bhlâng pâh bhrợ zâp bh’rợ tr’nêng, năc dzợ lêy cha mêêt k’đươi moon zâp đăh chrooi đoọng, lêy pay zâp đăh zên tơợ quỹ, dự án đoọng zooi, bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mung đhanuôr coh vêêl. Đoàn đha đhâm c’mọor cung ta luôn lươt đh’rưah, moon đoọng, zooi đhanuôr, lâh mơ năc đhanuôr acoon coh, ting bhr’dzang bơơn pa đăn bhrợ liêm choom bh’rợ du lịch vêêl bhươl; ooy đâu chrooi pa xoọng pa dưr pa xơc zâp bh’rợ đha đhâm c’mọor pa zưm lâng bh’nơơn pr’đươi, zanươu tr’hâu, bhơi r’veh lâng zâp bh’nơơn pr’đươi chr’năp lalay âng vêêl đông:

“Moon zr’nưm, pr’ăt tr’mung âng đhanuôr chr’val da ding k’coong Măng Đen dzợ đha rưt, bâc đhanuôr dzợ pâh bhrợ ting hân noo. Đợ râu t’bhlâng âng anoo A Đruế đăh bhiệc bhrợ cha lâng du lịch vêêl bhươl ta luôn bơơn Đoàn chr’val hơnh deh. Tươc đâu, Đoàn đha đhâm c’mọor chr’val Măng Đen ta luôn đh’rưah lâng đhanuôr t’bhlâng dưr zi lâh đha rưt, lâng k’đươi moon apêê đoàn viên đha đhâm c’moọr pa zưm têy bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mung văn hoá; pa bhlâng kiêng râu k’rang lêy, lươt đh’rưah âng UBND chr’val đoọng bhrợ pa xoọng pr’đơợ zooi đhanuôr pa dưr pa xơc pr’ăt tr’mung nhâm mâng...”.

Tơợ mưy đha đhâm k’coong ch’ngai pân k’noọ, pân bhrợ, anoo A Đruế ơy ting bhr’dzang p’căh liêm ghit c’lâng lươt crêê ha đay, lâng bhrợ pr’đơợ pa dưr pa xơc t’mêê đoọng ha đhanuôr coh vêêl Kon Vơng Kia. Xa nay t’ruih âng noo căh mưy năc c’lâng bhrợ cha, năc dzợ c’leh bh’rợ liêm ghit đoọng ha bh’rợ k’đơơng a’cọ âng tổ chức Đoàn lâng đợ apêê dzợ p’niên coh zr’lụ đhanuôr acoon coh. Bêl cr’noọ bh’rợ tr’xăl, bhiệc bhrợ xăl t’mêê lâng vêy râu lươt đh’rưah, zooi đoọng đơơh loon, năc đhị k’tiêc vêêl đông, đợ apêê p’niên choom bhrợ cha k’van nhâm mâng, chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr vêêl bhươl ting pa dưr pa xơc./.

A ĐRUẾ LÀM KINH TẾ GIỎI

Phát huy tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong phong trào khởi nghiệp ở vùng miền núi Quảng Ngãi, thời gian qua đã có nhiều đoàn viên, thanh niên mạnh dạn bắt tay làm kinh tế, vươn lên làm giàu ngay trên chính quê hương mình. Trong số đó, ở thôn Kon Vơng Kia, xã Măng Đen, có một câu chuyện khởi nghiệp đầy triển vọng của một bạn trẻ – đó là anh A Đruế

Anh A Đruế sinh ra và lớn lên ở một vùng quê còn nhiều khó khăn, là người dân tộc Mơ Nâm. Nhưng không vì thế mà anh tự giới hạn mình. Ngược lại, anh luôn phát huy sức trẻ, nuôi ý chí vượt khó, không ngừng tìm hướng đi mới để phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu. Thay vì chỉ gắn bó với ruộng nương, anh nhận thấy du lịch ngày càng phát triển, nhu cầu trải nghiệm của du khách cũng tăng lên, nên đã chủ động tìm hiểu và từng bước xây dựng mô hình du lịch cộng đồng ngay tại địa phương.

Năm 2024, hưởng ứng Cuộc vận động “Làm thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo bền vững”, anh mạnh dạn vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Kon Plông để đầu tư mô hình homestay tại thôn Kon Vơng Kia.

Homestay của anh là một căn nhà gỗ với 4 phòng phục vụ khách, lưng tựa vào thung lũng, mặt hướng ra con suối nhỏ, nằm nổi bật dưới chân đồi Ngọc Trơn. Không cầu kỳ, hiện đại, căn nhà được anh giữ lại nét mộc mạc vốn có của núi rừng Măng Đen, với mong muốn khi du khách đến đây sẽ cảm nhận được trọn vẹn không gian văn hoá và nếp sống giản dị của đồng bào miền núi. Anh Đruế bộc bạch:

“Những năm gần đây, nhận thấy được Măng Đen ngày càng mở rộng phát triển du lịch sinh thái, nên mình nảy sinh ý định mở ra căn nhà nho nhỏ, trước là để thử xem tài năng của mình đạt được đến đâu, sau là mong muốn phát triển thế mạnh của làng, mở ra lối đi mới về phát triển kinh tế và mang “tiếng thơm” về cho làng”.

Với vai trò Bí thư Chi bộ thôn, từng là cán bộ Đoàn, anh A Đruế không chỉ tiên phong đi đầu mà còn trở thành điểm tựa để bà con trong thôn cùng nhau làm ăn, phát triển kinh tế. Thôn Kon Vơng Kia hiện có 157 hộ, hơn 500 nhân khẩu; đến nay đã có trên 10 hộ tham gia làm homestay. Từ sự tuyên truyền, vận động của anh, nhiều đoàn viên, thanh niên mạnh dạn vay vốn đầu tư sản xuất. Không chỉ vậy, anh còn thường xuyên hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm để mọi người cùng làm, cùng phát triển. Bước đầu, mô hình đã mang lại hiệu quả, góp phần thúc đẩy du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế và thu nhập ngay tại địa phương.

Anh Đruế nghĩ rất đơn giản: Từ đó đến giờ, mình cứ làm dần dần, tùy theo khả năng của mình. Vừa làm vừa học, học được đến đâu thì chia sẻ lại cho bà con trong làng cùng làm theo đến đó. Không dừng lại ở du lịch, anh còn mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương như trồng mì, chanh dây trên diện tích hơn 1,2 sào. Hiện các loại cây trồng phát triển tốt, chuẩn bị cho thu hoạch.

Nhờ sự nỗ lực trong phát triển kinh tế và tích cực tham gia các phong trào tại địa phương, thu nhập của gia đình anh A Đruế từng bước ổn định; sau khi trừ chi phí, bình quân mỗi năm đạt khoảng từ 120 đến 150 triệu đồng.

Là người đồng hành cùng anh A Đruế trong hầu hết các phong trào thanh niên tại thôn Kon Vơng Kia, Trưởng thôn A Hùng cho biết, anh Đruế luôn gương mẫu, nói đi đôi với làm. Không chỉ vận động, anh còn trực tiếp cùng khoảng 10 thanh niên trong thôn tham gia Hợp tác xã Rau xứ lạnh Măng Đen. Với anh, các thành viên trong hợp tác xã đều như anh em trong nhà, cùng nhau trồng trọt, chăm sóc và tính toán đầu ra sản phẩm. Nhờ vậy, vừa tạo việc làm ổn định, vừa nâng cao thu nhập cho thanh niên, đồng thời góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp sạch tại địa phương. Anh A Hùng nhận xét:

“Là Bí thư Chi bộ thôn Kon Vơng Kia, đồng chí A Đruế rất năng nổ trong việc vận động bà con tham gia làm homestay, hướng dẫn người dân tìm hiểu, phát triển du lịch, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm trồng rau để bà con cùng làm, cùng phát triển”

Theo chị Y Thuỳ Tiên – Bí thư Đoàn xã Măng Đen, anh A Đruế không chỉ làm kinh tế giỏi, tích cực tham gia các phong trào, mà còn chủ động kêu gọi nguồn xã hội hoá, tận dụng các nguồn vốn từ quỹ, dự án để hỗ trợ, thúc đẩy phát triển kinh tế cho bà con trong thôn. Đoàn Thanh niên cũng luôn đồng hành, định hướng, hỗ trợ người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, từng bước tiếp cận và triển khai hiệu quả mô hình du lịch cộng đồng; qua đó góp phần phát triển các phong trào thanh niên gắn với nông sản, dược liệu, rau rừng và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

“Nhìn chung, cuộc sống của bà con xã miền núi Măng Đen vẫn còn nghèo, phần lớn bà con vẫn tham gia mùa vụ, đồng áng. Những nỗ lực của anh A Đruế trong việc phát triển kinh tế và du lịch cộng đồng luôn được Đoàn xã ghi nhận và khen thưởng. Tới đây, Đoàn Thanh niên xã Măng Đen luôn cùng bà con nỗ lực vươn lên thoát nghèo, đồng thời huy động lực lượng đoàn viên thanh niên chung tay xây dựng nếp sống văn hóa; rất cần sự quan tâm, đồng hành của UBND xã để tạo thêm điều kiện, cơ hội giúp bà con phát triển kinh tế bền vững….

Từ một thanh niên vùng cao dám nghĩ, dám làm, anh A Đruế đã từng bước khẳng định hướng đi đúng cho mình, đồng thời mở ra cơ hội phát triển mới cho bà con thôn Kon Vơng Kia. Câu chuyện của anh không chỉ là hành trình làm kinh tế, mà còn là minh chứng rõ nét cho vai trò tiên phong, dẫn dắt của tổ chức Đoàn và những người trẻ ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi tư duy thay đổi, cách làm đổi mới và có sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời, thì ngay trên chính mảnh đất quê hương, người trẻ hoàn toàn có thể lập nghiệp, làm giàu bền vững, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển./.