Xang boo tuh, đợ đhr’nông đông t’mêê vêy bhrợ pa dưr căh mưy lâng pr’đươi pr’dua bhrợ đông, năc dzợ lâng râu cr’hộ cr’hăl, trách nhiệm âng đợ apêê lính ăt đh’rưah lâng đhanuôr đhị bêl zr’năh k’đhạp nâu.

Bêl ra diu coh vêêl A Điêu, chr’val Đông Giang, thành phố Đà Nẵng, coh đhr’nông đông t’mêê dzợ nặ vôi, ta pêêh ơy cat oih. T’cooh A Rất Bếp lêy pay chơơih đợc đợ pr’đươi pr’dua buôn đươi dua coh đông, ting pr’loọng đông ooy đợ cr’chăl t’ngay lêy tơơi ăt coh đông n’lơơng coh vêê. Đhị hiên đông, p’răng dưr tr’ang liêm xang boo priu, têêm ngăn cơnh doọ ơy vaih gr’luh boo tuh n’đoo lươt zi lâh đhị đâu. Mơ lâh 2 c’xêê lăm ahay, đhr’nông đông ty âng t’cooh crêê lưm boo ngân, k’tiêc đhêl hr’câh ha vooh, móng đông ma cr’đooh ha cooh lâng ha rập. Zêng coh pr’loọng đông lêy dưr mưy bêl hi dưm, ting ăt k’rang k’pân zâp bêl vaih boo.

Căh mưy t’cooh A Rất Bếp, bâc ngai coh vêel cung căh bhr’nêy, mưy đhr’nông đông t’mêê vêy bhrợ pa dưr liêm đơơh mơ đâu. T’cooh A Rất Bếp bhui har lâh mơ bêl đông bhrợ pa dưr crêê cơnh j’niêng bh’rợ ăt ma mung âng đhanuôr coh da ding k’coong; zên bhrợ 100 ực đồng âng thành phố Đà Nẵng zooi đoọng, zêng t’ngay pa bhrợ âng Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố lêy bhrợ têng:“Đhi noo Bộ đội zâp t’ngay cung pa bhrợ, căh vêy t’ngay n’đoo pa đhêy. Vêy bêl bhrợ pa xoọng lâh mơ. Tết nâu bhui har bhlâng, vêy đông t’mêê hơnh deh bhlâng. Vêy đông t’mêê đoọng ăt, doọ dzợ cơnh lăm ahay, ooy 2 c’xêê lêy lươt ăt coh đông apêê lơơng”.

Xang boo tuh, đhị bâc vêêl đông da ding k’coong, vêy bâc pr’loọng đhanuôr bil đông xang căh cậ căh vêy đhị ăt têêm ngăn. Pr’ăt tr’mung ăt tạm, ăt ma mung đenh coh đông pêê lơơng, ting ăt k’rang k’pân boo ngân. Lưch c’moo 2025, chính quyền vêêl đông, Mặt trận lâng zâp đoàn thể ơy đơơh lêy cha mêêt đhị bhrợ pa dưr đông ăt têêm ngăn lâh, xay moon bhrợ đông ha cơnh liêm glặp lâng đhr’năng tr’mung coh da ding k’coong. Cán bộ chr’val lêy cha mêêt coh vêêl đông, apêê Quân đội, Công an chrooi đoọng t’ngay pa bhrợ, zâp đoàn thể zươc bơơn pr’đươi pr’dua, zên prặ... zâp bhiệc k’tưi nâu ting p’têêt đh’rưah, đoọng đợ đhr’nông đông đơơh loon bhrợ pa dưr lăm hân noo ha pruôt nâu.

Coh chr’val da ding k’coong Trà Tập, thành phố Đà Nẵng (chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam ty), đợ đhr’nông đông nhâm mâng xoọc r’dợ dưr n’leh coh crâng k’coong đhị zr’lụ hr’câh ha vooh k’tiêc, vaih mưy đhị ăt têêm ngăn xang đợ t’ngay boo đhí tuh bhlong. Bhrợ têng “Chiến dịch Quang Trung”, chr’val Trà Tập bhr’lậ, bhrợ t’mêê 22 đhr’nông đông. Đợ đông bhrợ t’mêê căh bâc, ha dợ bhiệc bhrợ têng lưm bâc zr’năh k’đhạp tu boo ngân đanh, c’lâng lươt chô ooy vêêl đông k’tiêr, pr’đươi pr’dua bhrợ đông âng đơơng ting c’năt zr’năh k’đhạp. Tơợ cán bộ chr’val, vêêl đông tươc apêê Bộ đội zêng ăt bhrợ coh đâu, chrooi pa xoọng t’ngay pa bhrợ, chrooi đoọng c’rơ, đoọng zâp đhr’nông đông nâu đơơh bhrợ liêm xang. Chô ăt coh đông t’mêê, t’cooh Hồ Văn Dũng, đhanuôr coh vêêl 6, chr’val Trà Tập bhui har căh dzợ cơnh:“Chăp hơnh chính quyền vêêl đông lâng zâp apêê anoo bộ đội chiến sĩ ơy zooi đoọng ooy cr’chăl hanua, rơơm apêê đồng chí ma mung k’rơ”.

Tơợ đợ đhị nền k’tiêc li lưih xang boo đhí tuh bhlong, Bộ đội ơy chô lâng đhanuôr coh da ding k’coong. Ooy đợ t’ngay boo priu, plêệng k’tiêc vaih zâp cơnh zr’năh k’đhạp, cán bộ, chiến sĩ dzợ ăt bhrợ coh đông, bhrợ pa dưr đợ z’đêr đông, cha tôp đông, đh’rưah ăt cha, ting tr’pac râu cha cêêt ra ngooh lâng đhanuôr coh da ding k’coong xang boo tuh.

Da ding k’coong đăh Tây thành phố Đà Nẵng dzợ bâc râu zr’năh k’đhạp. C’lâng moot ooy đâu k’tứi j’đâc, xe ga măc âng đơơng pr’đươi pr’dua bhrợ đông căh choom chô tươc, lêy guy dzang zi lâh toọm đac, j’đâc zr’năh. Đợ bao xi măng, c’năt nam vêy apêê Bộ đội, dân quân âng đơơng. Hay k’noọ cớ đợ t’ngay ăt pa bhrợ coh da ding k’coong Trà Tập, hạ sĩ Riah Plat, Tiểu đoàn 72, Trung đoàn 885, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng moon: “Đhi noo bộ đội buôn ting p’too p’zương đh’rưah, đhanuôr căh vêy đhị ăt, t’bhlâng bhrợ pa đơơh, đoọng đhanuôr đơơh chô ăt, hơnh deh tết c’moo t’mêê”.

T’cooh Lê Trung Thực, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân chr’val Trà Tập, thành phố Đà Nẵng moon, zâp đhr’nông đông bhrợ pa dưr căh mưy lâng đợ pr’đươi pr’dua bhrợ đông năc dzợ lâng râu pa zưm c’rơ âng zêng hệ thống chính trị lâng đhanuôr coh vêêl đông: “Râu moot bhrợ đh’rưah liêm âng zêng hệ thống chính trị, bh’rợ đoàn kết âng đhanuôr, lâh mơ năc râu pâh bhrợ zooi đoọng liêm ta nih âng bộ đội, căh châc k’noọ t’ngay hi dưm, boo p’răng t’bhlâng zooi đoọng đhanuôr bhrợ pa dưr đông ăt, vêêl đông chăp hơnh bhlâng apêê bộ đội”.

Chô ooy đâu, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng ơy bhrợ liêm xang, đoọng lâh 260 đhr’nông đông bhr’lậ, bhrợ t’mêê, zooi đoọng k’ha riêng pr’loọng đhanuôr coh da ding k’coong đơơh têêm ngăn đhị ăt lăm Tết Nguyên đán 2026. Bh’rợ nâu ting p’têêt pa dưr liêm bâc tươc ooy zâp chr’val da ding k’coong, zr’lụ k’noong k’tiêc. M’pâng c’xêê hanua, apêê Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng ơy pa zưm lêy bhrợ pa dưr, bhr’lậ 17 đông ăt zooi đoọng ha zâp pr’loọng đhanuôr đhị zâp chr’val k’noong k’tiêc âng chr’hoong Tây Giang lâng Nam Giang, tỉnh Quảng Nam ty. Bâc đhr’nông đông ơy đơơh loon bhrợ liêm xang, đoọng ooy đhanuôr đươi dua liêm đơơh lâh mơ ta moon đợc. Bâc lêy zâp pr’loọng đhanuôr ta zooi đoọng nâu năc crêê pr’loọng đha rưt, pr’đơợ tr’mung zr’năh k’đhạp. Lâh mơ zooi đoọng t’ngay pa bhrợ, bâc apêê cán bộ, chiến sĩ ơy chrooi đoọng pa xoọng zên đoọng câl pr’đươi pr’dua bhrợ đông, ting tr’pac đh’rưah lâng râu zr’năh k’đhạp lâng c’la đông, lâng pa đệ cr’chăl t’ngay bhrợ têng. Đại tá Hoàng Văn Mẫn, Chính uỷ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng âng Bộ Chỉ huỷ Quân sự thành phố Đà Nẵng hay k’noọ cớ đợ cr’chăl t’ngay lưm zr’năh k’đhạp ooy đăh bh’rợ “Chiến dịch Quang Trung”: “Plêệng k’tiêc zr’năh bâc cơnh, lâh mơ năc boo lâng cha cêêt, ha dợ apêê cán bộ, chiến sĩ dzợ bhrợ liêm crêê cơnh ta k’đươi moon. K’noọ 200 cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố ơy t’bhlâng dưr zi lâh boo p’răng, căh châc k’noọ t’ngay đhêy, t’ngay bhiệc bhan, pa zưm bhrợ liêm xang lâng bh’lậ pa liêm đông ăt ha đhanuôr. Tươc đâu, zêng 17 đhr’nông đông t’mêê lâng bhr’lậ đhị bơr vêêl đông k’noong k’tiêc chr’hoong Tây Giang lâng Nam Giang, tỉnh Quảng Nam ty ơy bhrợ liêm xang lâng đoọng zâp pr’loọng đươi dua”.

Bêl đợ gr’luh boo doọ dzợ lâh ngân, năc lêy tr’ang âng đèn ting dưr ang ooy đợ đhr’nông đông t’mêê bhrợ pa dưr. Đợ apêê lính cung dưr chô, ha dợ đợ c’leh bh’rợ âng apêê, đh’rưah lâng loom luônh liêm ta nih vêy dzợ ăt vaih đenh ooy đợ ăt cha lâng đhị râu têêm ngăn âng đợ vêêl đông t’mêê lươt zi lâh boo đhí tuh bhlong./.

BỘ ĐỘI ĐÀ NẴNG ĐỘI MƯA, CHỊU RÉT CÕNG VẬT LIỆU LÊN NÚI DỰNG NHÀ CHO DÂN

Giữa những ngày mưa lạnh ở miền núi Đà Nẵng, Bộ đội vẫn bám sườn núi, cõng vật liệu vượt dốc, góp từng ngày công, từng đồng tiền nhỏ để làm nhà cho dân. Sau mưa lũ, những mái nhà mới được dựng lên không chỉ bằng vật liệu, mà bằng mồ hôi và trách nhiệm của những người lính ở lại cùng dân trong gian khó.

Buổi sáng ở thôn A Điêu, xã Đông Giang, thành phố Đà Nẵng, trong căn nhà mới còn mùi vôi vữa, bếp đã đỏ lửa. Ông A Rất Bếp chậm rãi dọn lại từng vật dụng quen thuộc, những thứ đã theo gia đình ông suốt quãng ngày dài phải đi ở nhờ bà con trong làng. Ngoài hiên, nắng lên sau mưa, yên ả như chưa từng có cơn lũ nào quét qua nơi đây. Chỉ hơn 2 tháng trước, căn nhà cũ của ông do mưa lớn, đất đá sạt lở, móng nhà nứt toác rồi đổ sập. Cả gia đình phải rời đi trong vội vã, mang theo nỗi lo thường trực mỗi khi trời chuyển mưa.

Không chỉ riêng ông A Rất Bếp, nhiều người trong làng cũng không nghĩ rằng, một mái nhà mới lại được dựng lên nhanh đến vậy. Ông A Rất Bếp càng vui hơn khi căn nhà được xây dựng phù hợp phong tục, tập quán sinh hoạt của đồng bào miền núi; kinh phí 100 triệu đồng do thành phố Đà Nẵng hỗ trợ, toàn bộ ngày công do Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố đảm nhận, trực tiếp tổ chức thi công. “Anh em Bộ đội ngày nào cũng đi làm, không có ngày nào nghỉ. Có lúc còn làm quá giờ giấc. Tết này chắc sẽ vui lắm, có nhà mới là mừng lắm, mừng rất là nhiều. Có nhà mới để ở, không phải như trước đây, suốt hai tháng phải đi ở nhờ nhà người khác”.

Sau mưa lũ, ở nhiều bản làng miền núi, không ít hộ dân mất nhà cửa hoặc không còn chỗ ở an toàn. Cuộc sống tạm bợ, những ngày ở nhờ kéo dài, nỗi lo mưa lớn quay trở lại luôn thường trực. Cuối năm 2025, chính quyền địa phương, Mặt trận và các đoàn thể đã sớm khảo sát, chọn vị trí dựng nhà an toàn hơn, bàn cách làm nhà phù hợp địa hình miền núi. Cán bộ xã bám cơ sở, lực lượng Quân đội, Công an góp ngày công, các đoàn thể vận động vật liệu, kinh phí…, từng việc nhỏ nối lại với nhau, để những mái nhà mới kịp dựng lên trước mùa xuân này.

Ở xã miền núi Trà Tập, thành phố Đà Nẵng (huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cũ), những mái nhà kiên cố đang dần hiện lên giữa núi rừng còn in dấu sạt lở, như một khoảng bình yên sau những ngày dài thiên tai khốc liệt. Thực hiện "Chiến dịch Quang Trung", xã Trà Tập sửa chữa, xây mới 22 căn nhà. Số lượng nhà xây mới không nhiều, nhưng việc thi công gặp không ít khó khăn do mưa lạnh kéo dài, đường vào làng trơn trượt, vật liệu phải gùi bộ từng đoạn. Từ cán bộ xã, thôn đến lực lượng Bộ đội đều bám công trường, góp công, góp sức, để từng căn nhà sớm hoàn thiện. Dọn về nhà mới, ông Hồ Văn Dũng, người dân thôn 6, xã Trà Tập, không giấu được niềm vui. “Cảm ơn chính quyền địa phương và các anh bộ đội chiến sĩ đã giúp đỡ trong thời gian qua, chúc các đồng chí sức khoẻ”.

Từ những nền đất trơ trọi sau thiên tai, Bộ đội đã đến với người dân miền núi. Giữa những ngày mưa lạnh, thời tiết khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ vẫn bám công trường, dựng từng bức tường, lợp từng mái nhà, cùng ăn, cùng ở, chia sẻ bữa cơm đạm bạc và cái rét ẩm của núi rừng sau lũ.

Miền núi phía Tây thành phố Đà Nẵng vẫn còn nhiều khó khăn. Đường vào công trình hẹp và dốc, xe tải vận chuyển không thể tiếp cận, vật liệu phải gùi bộ qua suối, vượt dốc. Từng bao xi măng, từng thanh sắt được Bộ đội, dân quân gùi cõng nhiều giờ. Nhớ lại những ngày bám công trường ở miền núi Trà Tập, hạ sĩ Ríah Plat, Tiểu đoàn 72, Trung đoàn 885, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng chia sẻ: “Anh em bộ đội hay động viên nhau, bà con không có chỗ ở, cố gắng làm sớm sớm, cho nhanh để bà con có chỗ sum họp, đón tết năm mới”.

Ông Lê Trung Thực, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Trà Tập, thành phố Đà Nẵng cho rằng, từng ngôi nhà được dựng lại không chỉ bằng vật liệu, mà bằng sự chung sức của cả hệ thống chính trị và người dân địa phương. “Sự vào cuộc đồng lòng của toàn hệ thống chính trị, tinh thần đoàn kết của người dân, đặc biệt là sự tham gia giúp đỡ rất nhiệt tình của bộ đội, không kể ngày đêm, nắng mưa hỗ trợ người dân dựng lại nhà cửa, địa phương rất biết ơn lực lượng bộ đội”.

Đến nay, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng đã hoàn thiện, bàn giao hơn 260 căn nhà sửa chữa, xây mới, giúp hàng trăm hộ dân miền núi sớm ổn định chỗ ở, kịp an cư trước Tết Nguyên đán 2026. Tinh thần ấy tiếp tục được nối dài ở các xã miền núi cao, khu vực biên giới. Nửa tháng qua, lực lượng Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng đã phối hợp ra quân xây dựng, sửa chữa 17 căn nhà giúp các hộ dân tại các xã biên giới thuộc huyện Tây Giang và Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cũ. Nhiều ngôi nhà đã kịp hoàn thiện, bàn giao cho người dân đưa vào sử dụng sớm hơn kế hoạch. Phần lớn các hộ được hỗ trợ đều thuộc diện nghèo, điều kiện kinh tế rất khó khăn. Ngoài ngày công lao động, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã tự nguyện quyên góp thêm kinh phí để mua vật liệu xây dựng, san sẻ khó khăn với chủ nhà, đồng thời rút ngắn thời gian thi công. Đại tá Hoàng Văn Mẫn, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng nhớ lại những ngày gian khó trong "Chiến dịch Quang Trung": “Thời tiết hết sức bất lợi, đặc biệt là trời mưa và rét, nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn thực hiện đúng tiến độ. Gần 200 cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố đã tập trung vượt nắng, thắng mưa, không quản ngày nghỉ, ngày lễ, tập trung hoàn thành xây dựng và sửa chữa nhà cho dân. Và đến nay, toàn bộ 17 căn nhà mới và sửa chữa trên địa bàn hai tuyến biên giới của huyện Tây Giang và Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cũ đã hoàn thành và bàn giao cho các hộ dân đưa vào sử dụng”.

Khi những cơn mưa dần thưa hạt, ánh đèn lại sáng lên trong những căn nhà vừa dựng. Những người lính rồi sẽ rời công trường, nhưng dấu chân họ, cùng nghĩa tình sẽ còn ở lại rất lâu trong những bữa cơm ấm khói và trong sự bình yên của những bản làng vừa đi qua thiên tai./.