Coh pazêng t’ngay x’rịa c’moo, t’cooh Lê Bá Linh ăt coh phường Hoà Hiệp Nam, quận Liên Chiểu văl cớ ooy zr’lụ ping xal Hoà Sơn, chr’val Hoà Sơn, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng đoọng ven pa liêm ping âng bhuh xoọng. Bắt hương ooy ping manuyh bhuh xoọng, t’cooh Linh hay cớ g’luh boo ngân pa bhlâng dưr vaih đhị thành phố Đà Nẵng coh ha bu t’ngay 14/10. Đhị ping xal ga măc bhlâng âng thành phố Đà Nẵng, đác tuh chô hooi hor bhrợ pa hư zr’lụ ping xal n’nâu. Ping bhuh xoọng âng pr’loong đong t’cooh Linh crêê đác tuh đơơng pơ loong, căh dzợ ng’năl hân đoo ping âng manuyh bhuh xoọng. Pr’loọng đong k’rang, căh n’năl bhrợ cơnh ooy đoọng pa liêm ping âng manuyh bhuh xoọng. Nâu ocyư, t’cooh Lê Bá Linh têêm loom bêl ping âng manuyh bhuh xoọng đoo lâng lâh 610 bêệ ping đhị ping xal n’nâu ơy vêy ta pa liêm cơnh l’lăm ahay:“Căh vêy quân đội, căh vêy nhà nước k’đhơợng xay năc căh vêy choom bhrợ têng. Acu k’noọ năc đhơ mr’cơnh zêng bắt hương hay chơợ, năc căh bool k’noọ pếch k’tiêc n’leh muy bêệ ping năc căh vêy. Acu lêy bộ đội đhăn boo, đhi noo bộ đội guy đhâl k’tiêc. Chr’lang năc ha tụ, dzung năc dzếp, tân đhah, ng’lêy năc k’er pa bhlâng. Bh’rợ hân đoo zr’năh k’đhap năc đhiệp muy bộ đội a năm vêy mặ bhrợ, acu pa gơi boóp p’rá chăp hơnh tươc ooy cán bộ chiến sỹ lơy zooi đhanuôr cơnh đêêc.”

G’luh boo ngân pa bhlâng coh ha dum t’ngay 14 ra diu t’ngay 15/10 c’moo đâu ơy bhrợ k’ha riêng bêệ ping đhị ping xal Hoà Sơn, chr’val Hòa Sơn, chr’hoong Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng crêê hư ngân pa bhlâng. Lâh 610 bêệ ping crêê đác tuh pơ loong, g’lấp, bil leh đoọng ng’năl. Bộ Tư lệnh Quân khu 5 ta đang moon pazêng đơn vị đơơh hân lướt zooi đhanuôr. Cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 315, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 tước lêy, xay moon bh’rợ bhr’lậ pa liêm. K’ha riêng bêệ ping crêê g’lấp đhậu coh đhâl k’tiêc, đhị zr’lụ ga măc bhưah pa bhlâng, Bộ đội năc bhrợ lâng têy k’loóc đhâl, ven pazêng tơơm n’loong c’lâm tr’đeh, ra pặ cớ pazêng bêệ ping. K’ha riêng mét khối k’tiêc đhâl năc vêy Bộ đội pa liêm, pa chô cớ cơnh ty đanh coh pazêng zr’lụ ping xal. Ting pâh bhrợ bh’rợ n’nây, binh nhất Ngô Võ Quốc Vỹ, Đại đội 5, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 143, Sư đoàn 315 xay moon:“Acu công vêy bhuh xoọng chêệt bil ta đơc đhị ping xal Hoà Sơn n’nâu. Bêl xay moon bh’rợ tr’nêng năc dưr lướt tươc ooy đâu, lêy đhị đâu acu k’er pa bhlâng. Acu đh’rưah lâng pazêng apêê đồng chí chiến sỹ tước ooy đâu năc t’bhlâng bhrợ têng lứch c’rơ âng đay đoọng zooi đhanuôr đơơh bơơn lêy cớ ping xal bhuh xoọng âng pr’loọng đong đay.”

Hay cớ pazêng t’ngay n’năc, lâh 800 cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 315 ắt pa bhrợ đhị chr’hoong Núi Thành, tỉnh Quảng Nam ơy đơơh tươc ooy Đà Nẵng zooi đhanuôr bhr’lậ pa liêm ping xal bhuh xoọng. Lướt z’lâh c’lâng ch’ngay 120km, tươc ooy zr’lụ ping xal apêê cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 315 năc pa bhrợ đơơh hân. T’ngay n’năc, pleng dzợ vêy boo ngân, apêê pa bhrợ pa bhlâng bấc năc đhị cha ắt lum bấc râu zr’năh k’đhap. Chính quyền lâng đhanuôr thành phố Đà Nẵng năc t’bhlâng zooi apêê cán bộ, chiến sỹ xay bhrợ liêm xang bh’rợ tr’nêng zooi đhanuôr bhr’lậ râu bil hư xang bêl đhí boo, tuh bhlong. Ting tr’pác râu zr’năh k’đhap đh’rưah lâng chính quyền lâng đhanuôr vel đong, pa bhlâng năc lâng apêê vêy ping bhuh xoọng coh zr’lụ đâu. Xang bêl tươc ooy zr’lụ ping xal hr’lang hr’câh, tước ch’mêệt lêy, xay moon bh’rợ bhr’lậ pa liêm lâng đoọng manuyh pa bhrợ. Đại tá Nguyễn Dương Kiên, Sư đoàn Trưởng, Sư đoàn 315, Quân khu 5 xay moon:“Bêl tươc ooy zr’lụ hr’lang hr’câh năc lêy k’er pa bhlâng. Cán bộ chiến sỹ Sư đoàn xay moon nâu đoo năc bh’rợ tr’nêng chr’năp pa bhlâng, bêl tươc ooy đâu lêy k’er pa bhlâng, cán bộ đơn vị ơy xay p’căh trách nhiệm, đơơh hân xay bhrợ. Azi t’bhlâng pazum đh’rưah lâng chính quyền vel đong, đoọng p’xoọng máy móc đoọng Sư đoàn xay bhrợ bh’rợ tr’nêng liêm xang đơơh bhlâng coh cr’chăl ha y.”

Coh pazêng c’moo ahay, đoo bêl apêê tỉnh Miền Trung- Tây Nguyên dưr vaih zr’lụ bha lâng âng đhí boo, tuh bhlong, pazêng cán bộ, chiến sỹ Quân khu 5 ta luôn năc lực lượng bha lâng tươc l’lăm, zooi đhanuôr. Apêê đoo công năc c’bhuh x’rịa dưr chô bêl bhrợ têng liêm xang bh’rợ tr’nêng zooi đhanuôr z’lâh zr’năh k’đhap, râu căh liêm crêê. Trung tướng Thái Đại Ngọc, Tư lệnh Quân khu 5 xay moon, zooi đhanuôr căh muy năc bh’rợ chr’năp ga măc ting n’năc năc xa nay bh’rợ ta đang moon tơợ da dul âng manuyh lính Ava Hồ:“Lâng đhr’năng đhí boo tuh bhlong, hr’lang hr’câh năc Bộ Tư lệnh Quân khu công ơy đoọng manuyh chô đh’rưah lâng lực lượng vũ trang thành phố, đh’rưah lâng đhanuôr pa liêm, pa crêê zr’lụ ping xal chô cơnh đhr’năng l’lăm đoọng đhanuôr têêm loom, đoo bêl vêy zr’năh k’đhap zập bêl công vêy bộ đội tước zooi pa liêm, pa crêê./.”

Bộ đội Quân khu 5 đội mưa cõng đá sửa chữa Nghĩa trang Hòa Sơn

Tối ngày 14/10 năm nay, mưa lớn kèm lũ quét làm sạt lở gây thiệt hại nghiêm trọng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Trận mưa lịch sử đã làm hơn 610 ngôi mộ bị nước cuốn trôi, đất đá vùi lấp, mất dấu vết khiến nhiều gia đình không tìm thấy mộ người thân. Ngay lúc này, lực lượng Bộ đội Quân khu 5 đội mưa, cõng đá, khẩn trương sửa chữa nghĩa trang, giúp bà con tìm lại mộ người thân.

Những ngày cuối năm, ông Lê Bá Linh ở phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu trở lại Nghĩa trang Hòa Sơn, xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng để dọn dẹp phần mộ của người thân. Thắp nén nhang lên mộ người thân, ông Linh nhớ lại trận mưa đặc biệt lớn ập xuống thành phố Đà Nẵng vào chiều tối ngày 14/10. Tại Nghĩa trang lớn nhất thành phố Đà Nẵng, nước lũ tràn về tạo thành dòng xoáy phá tan hoang khu nghĩa trang này. Khu mộ của gia đình ông Linh bị dòng nước cuốn trôi, không còn nhận ra đâu là mộ người thân. Gia đình lo lắng, không biết làm cách nào khôi phục phần mộ. Bây giờ, ông Lê Bá Linh đã yên tâm khi phần mộ người thân của ông và hơn 610 phần mộ tại nghĩa trang này đã được trả về nguyên trạng:"Không có quân đội, không có nhà nước đứng ra chủ trì cái này thì không bao giờ làm được. Mình cứ nghĩ là cào bằng thắp hương tưởng niệm thôi chứ không bao giờ nghĩ đào đất mà lòi ra 1 cái mộ thì không có rồi. Tôi thấy bộ đội dầm mưa, anh em bộ đội vác đất vác đá miết. Vai thì lở, chân thì nước ướt lở chân thấy tội. Việc gì khó chỉ có quân đội thôi. Việc gì khó chỉ có quân đội, tôi gửi lời thăm đến cán bộ chiến sỹ đã giúp dân như vậy."

Trận mưa lũ đặc biệt lớn đêm 14 rạng sáng ngày 15/10 năm nay làm hàng trăm ngôi mộ ở Nghĩa trang Hòa Sơn, xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng hư hỏng nặng. Hơn 610 ngôi mộ bị cuốn trôi, vùi lấp, mất dấu vết. Bộ Tư lệnh Quân khu 5 yêu cầu các đơn vị khẩn trương cơ động giúp dân. Cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 315, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 tiến hành khảo sát, lên phương án khắc phục. Hàng trăm ngôi mộ đã bị vùi lấp sâu trong đất đá, trải dài trên diện rộng, Bộ đội phải dùng phương pháp thủ công vận chuyển từng viên đá, dọn từng cây ngã đổ, sắp xếp lại khu mộ. Hàng trăm mét khối đất đá ngổn ngang được Bộ đội dọn dẹp, trả lại nguyên trạng từng khu vực mộ. Tham gia thực hiện nhiệm vụ này, binh nhất Ngô Võ Quốc Vỹ, Đại đội 5, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 143, Sư đoàn 315 bộc bạch:"Bản thân tôi có người nhà được chôn cất ở nghĩa trang Hòa Sơn này. Khi nhận nhiệm vụ lên được tới đây thì nhìn thấy khung cảnh nơi đây tôi thấy thương xót. Tôi cùng các đồng chí chiến sỹ nhận nhiệm vụ lên đây cố gắng hết sức để giúp bà con nhân dân sớm tìm lại được phần mộ của gia đình mình."

Nhớ lại những ngày đó, hơn 800 cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 315 đóng quân tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam đã cơ động ra Đà Nẵng hỗ trợ bà con sửa chữa phần mộ người thân. Vượt quãng đường hơn 120km, vừa ra tới nơi là các cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 315 bắt tay ngay vào công việc. Ngày đó, trời vẫn mưa to, quân số đông nên chỗ ăn ở, sinh hoạt gặp nhiều khó khăn. Chính quyền và người dân thành phố Đà Nẵng đã quan tâm giúp đỡ các cán bộ, chiến sỹ hoàn thành nhiệm vụ giúp dân khắc phục thiệt hại sau mưa lũ. Sẻ chia những khó khăn cùng với chính quyền và nhân dân địa phương, đặc biệt là đối với thân nhân của các phần mộ nơi đỉnh lũ. Sau khi tiếp cận địa bàn, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 315, Quân khu 5 đã nhanh chóng tiến hành khảo sát, lên phương án và tổ chức lực lượng thực hiện nhiệm vụ. Đại tá Nguyễn Dương Kiên, Sư đoàn Trưởng, Sư đoàn 315, Quân khu 5 cho biết: "Khi lên tiếp cận hiện trường thì thấy rất xót xa. Cán bộ chiến sỹ Sư đoàn xác định đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng, khi tiếp cận hiện trường thấy rất xót xa, cán bộ đơn vị đã thể hiện trách nhiệm, bắt tay ngay vào công việc. Chúng tôi tiếp tục phối hợp cùng với chính quyền địa phương, tăng cường thêm máy móc để Sư đoàn thực hiện nhiệm vụ trong thời gian tới."

Những năm qua, mỗi khi các tỉnh Miền Trung- Tây Nguyên xảy ra điểm nóng hay thiên tai, bão lũ, các cán bộ, chiến sỹ Quân khu 5 luôn là lực lượng đầu tiên có mặt, hỗ trợ Nhân dân. Họ cũng là lực lượng cuối cùng rút về khi hoàn thành nhiệm vụ hỗ trợ bà con vượt qua hoạn nạn, hiểm nguy. Trung tướng Thái Đại Ngọc, Tư lệnh Quân khu 5 cho biết, giúp dân không chỉ là nhiệm vụ thiêng liêng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của người lính cụ Hồ:"Đứng trước tình hình mưa lũ, sạt lở thì Bộ Tư lệnh Quân khu cũng đã triển khai lực lượng vũ trang phối hợp với lực lượng vũ trang thành phố cùng với nhân dân đưa lại hiện trạng ban đầu để cho mọi người dân yên tâm, khi có khó khăn gian khổ bao giờ cũng có hình ảnh bộ đội./."