Ting cơnh Trung tâm Zư lêy c’kir Cố đô Huế, bhiệc ra pặ cơ sở pháp lý chr’năp đoọng zư lêy, pa liêm lâng pa dưr chr’năp zập c’kir, chroi k’rong pa xang c’bhuh c’kir Cố đô Huế.

Phủ Phụ Chính bơơn ta bhrợ tơợ tơợp thế kỷ XX, năc đhị pa bhrợ âng apêê phụ chính đại thần, pazêng ma nưih pa căh mặt bhua k’đhơợng zập bh’rợ triều chính đhị cr’chăl chr’năp pa bhlầng. Cr’noọ bh’rợ nâu năc coh c’lâng Nguyễn Chí Diểu, phường Phú Xuân, vêy pr’đhang pa zưm bhrợ âng phương Đông lâng phương Tây, chr’năp đoọng pr’đhang bh’rợ Việt Nam x’rịa thế kỷ XIX, tơợp thế kỷ XX.

Khâm Thiên Giám nắc cơ quan k’đhơợng lêy đhr’năng pleng k’tiếc, lịch pháp đhị triều Nguyễn, bơơn ta bhrợ tơợ lang Gia Long, pa dưr cớ đhị lang Minh Mạng. Cơ quan nâu ơy k’đhơợng bhrợ bh’rợ cha mêệt lêy đhr’năng pleng k’tiếc, bhrợ lịch, lêy t’ngay c’xêê lâng phong thủy đoọng ha triều đình; xoọc dzợ zư bơr pêê tư liệu chr’năp cơnh bả đồ c’bhuh chr’tur, x’manh.

Tơợp thế kỷ XX, đhị lang Khải Định, Khâm Thiên Giám bơơn xăl chô ooy zr’lụ xoọc đâu. Cơnh lâng leh vaih âng zập pr’đươi t’mêê âng ma nưih Pháp đơơng moọt ooy Đông Dương, chr’năp  bh’rợ âng cơ quan nâu r’dợ pa hêệp. Xoọc bơr c’kir zêng hư tu t’ngay c’xêê đanh lâng pleng k’tiếc boo, prăng pa hư./.

Hai di tích triều Nguyễn được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành quyết định xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia đối với Phủ Phụ Chính triều Nguyễn và Khâm Thiên Giám triều Nguyễn tại cố đô Huế.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, việc xếp hạng tạo cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ, tu bổ và phát huy giá trị các di tích, góp phần hoàn thiện hệ thống di sản thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế.

Phủ Phụ Chính được thành lập đầu thế kỷ XX, là nơi làm việc của các phụ chính đại thần, những người thay vua điều hành triều chính trong các giai đoạn đặc biệt. Công trình hiện tọa lạc trên đường Nguyễn Chí Diểu, phường Phú Xuân, có kiến trúc kết hợp phong cách phương Đông và phương Tây, tiêu biểu cho kiến trúc Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

Khâm Thiên Giám là cơ quan phụ trách thiên văn, lịch pháp dưới triều Nguyễn, được thành lập từ thời Gia Long, phát triển dưới thời Minh Mạng. Cơ quan này từng đảm nhiệm việc quan sát thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch, xem ngày giờ và phong thủy phục vụ triều đình; hiện còn lưu giữ một số tư liệu quý như bản đồ chòm sao, tinh tú.

Đến đầu thế kỷ XX, dưới thời Khải Định, Khâm Thiên Giám được chuyển về vị trí hiện nay. Trước sự xuất hiện của các phương pháp khí tượng hiện đại do người Pháp đưa vào Đông Dương, vai trò của cơ quan này dần thu hẹp. Hiện hai di tích đều xuống cấp do tác động của thời gian và thời tiết./.