5 giờ ra diu, pleng k’tiêc coh zr’lụ c’noong k’tiêc cha kêệt pa bhlâng, thầy giáo Đinh Tuyên Huấn, Trường Bán trú Tiểu học lâng Trung học cơ sở Trọng Hoá, chr’hoong da ding k’coong Minh Hoá pươr p’xoọng khăn ooy tuôr, xấp p’xoọng xa nấp ngăn, dưr lướt k’nặ 10 cây số c’lâng đhr’đấc tươc ooy bhươl cr’noon k’dua học sinh tươc ooy trường. Bơr pêê t’ngay n’nâu pleng cha kêệt pa bhlâng, học sinh dzơơng lươt ooy trường. Xang cr’chăl đhêy Tết Nguyên đán, thầy Huấn đh’rưah lâng bâc apêê thầy, cô giáo n’lơơng lươt k’dua học sinh tươc ooy trường. Vêy mơ muy cr’chăl apêê ađhi tươc ooy lớp zập liêm, lum cr’chăl cha kêệt n’nâu bâc học sinh ăt coh đong. Thầy Đinh Tuyên Huấn xay moon, c’lâng tơợ cr’noon tươc ooy trường âng học sinh zr’lụ ch’ngai bha dăh pa bhlâng, pleng k’tiêc năc cha kêệt, bâc k’conh k’căn căh ơy đoọng k’coon tươc ooy trường: “Học sinh lơi học muy pâng năc c’lâng ch’ngai bha dăh, lướt chô zr’năh k’đhap, vêy cơnh cậ học sinh k’ăy, pleng cha kêệt cơnh đâu học sinh công vaih k’ăy. Nhà trường lâng giáo viên t’bhlâng lứch c’rơ đoọng k’dua apêê ađhi tươc ooy trường, đương lêy apêê ađhi hân noo căh ơy tươc ooy trường năc k’dua apêê ađhi tươc, tuần hân đoo công lươt. Ra diu k’dâng 5 giờ ra diu năc giáo viên dưr lươt ooy pazêng bhươl cr’noon ta đang apêê ađhi. Pleng cha kêệt zập ngai công t’bhlâng.”

Pleng k’tiêc cha kêệt vaih đanh đươnh bhrợ ha anoo Hồ Thân, coh cr’noon La Trọng 2, chr’val Trọng Hoá, chr’hoong Minh Hoá k’rang bhlâng ooy c’rơ âng 2 p’nong k’coon. Zập ra diu anoo đơơh dưr zêệ avị đêệp đoọng k’coon cha cha a ộm zập liêm, xấp p’xoọng xa nấp ngăn đoọng ha k’coon xang n’năc năc vêy đoọng tước ooy trường. Coh bâc bhươl cr’noon âng chr’val Trọng Hoá, chr’hoong Minh Hoá, bâc pr’loọng đong dzợ bhrợ j’niêng chọ têy tr’nơơp c’moo lâng đoọng apêê ađhi ăt coh đong, muy bơr pr’loọng đong năc k’dua k’coon lươt đêêh a tâng, bhrợ râu căh liêm crêê ooy bh’rợ học hành. Lêy apêê giáo viên ra diu ra dzương pleng cha kêệt năc dzợ tươc ooy bhươl cr’noon k’dua apêê ađhi văl học cớ, anoo Hồ Thân công mr’cơnh cr’noọ xa nay t’bhlâng k’dua apêê ađhi học sinh tươc ooy trường: “Muy bơr apêê k’conh k’căn học sinh pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap năc căh lâh k’rang, k’conh k’căn lươt pa bhrợ, k’coon ăt coh đong vêy bêl căh tộ lươt học, lâh n’năc pleng cha kêệt n’nâu p’niên vêy bêl công đhêy học.”

Coh pazêng t’ngay n’nâu, nhiệt độ coh da ding k’coong tỉnh Quảng Bình xiêr pr’hậc mơ 8 độ C coh ha dum lâng coh ra diu. Thầy giáo Cao Viết Hương, Hiệu trưởng Trường Bán trú Tiểu học lâng Trung học cơ sở Trọng Hoá, chr’hoong Minh Hoá xay moon, trường vêy 1 zr’lụ trường bha lâng lâng 7 zr’lụ trường la leh lâng k’nặ 500 học sinh. Nhà trường đoọng học sinh ắt coh trường bêl đhâng, cha cha a ộm lâng đhêy ắt đhị trường đoọng ha bu năc học cớ, vêy bh’rợ zâl cha groong cha kêệt, nhâm mâng c’rơ đoọng ha apêê ađhi học sinh lâng giáo viên. Lâng học sinh đong ch’ngai, lươt chô zr’năh k’đhap, nhà trường năc đoọng apêê ađhi ăt coh trường, cha cha a ộm 3 chu coh muy t’ngay, đoọng p’xoọng xa nấp ngăn zâl cha kêệt. Thầy giáo Cao Viết Hương k’rang, 3 tuần n’nâu, đợ học sinh căh lươt học tươc 15% coh pazêng học sinh âng trường: “Bh’rợ học sinh lươt học căh lâh ta luôn u vaih coh pazêng bhươl cr’noon đhị chr’val. Học sinh coh đâu bêl coh bhươl cr’noon vêy 1-2 ađhi đhêy học năc apêê ađhi công ting đhêy, bh’rợ k’dua học sinh lươt học k’đhap bhlâng, công bâc râu đơ la lay. C’moo đâu, xang Tết pleng cha kêệt pa bhlâng cơnh đâu, giáo viên chủ nhiệm zập lớp vêy học sinh ta luôn căh lướt học năc lướt tươc ooy pazêng bhươl cr’noon k’dua apêê ađhi lướt học căh cậ lướt xe máy ooy bhươl cr’noon năc chở apêê ađhi học sinh tươc ooy trường.”

Tỉnh Quảng Bình ơy p’too moon zập ngành, vel đong đơơh loon zâl cha groong đhr’năng cha kêệt pa bhlâng. Ting n’năc, bêl nhiệt độ xiêr n’dup 10 độ C năc đoọng p’niên mầm non lâng học sinh tiểu học đhêy học  lâng đhêy học lâng pazêng cấp học bêl nhiệt độ xiêr n’dup 7 độ C. Xoọc đâu, pazêng cơ sở y tế đhị tỉnh Quảng Bình xoọc pazum đh’rưah lâng pazêng trường học đoọng ch’mêệt lêy lâng zư lêy c’rơ đoọng ha apêê ađhi học sinh, chr’năp bhlâng năc coh zr’lụ da ding k’coong, c’noong k’tiêc.

T’cooh Đinh Viễn Anh, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Bình xay moon, coh cr’chăl pleng k’tiêc cha kêệt pa bhlâng, y tế cơ sở đh’rưah lâng pazêng vel đong t’bhlâng zư lêy c’rơ âng manuyh t’cooh ta ha lâng p’niên k’tứi, zâl cha groong pr’luh cr’ăy coh c’lâng pr’hơơm, đột quỵ, k’ăy da dul bêl nhiệt độ xiêr pr’hậc. T’cooh Đinh Viễn Anh p’too moon năc pazêng pr’loọng đong ta luôn đh’rưah lâng nhà trường p’too moon pazêng apêê ađhi xấp xa nấp ngăn, căh choom bhrợ đợ bh’rợ coh tang coh pazêng t’ngay cha kêệt pa bhlâng: “Đợ apêê học sinh, pa bhlâng năc tiểu học lâng mầm non năc cha kêệt pa bhlâng cơnh đâu buôn crêê đợ pr’luh cr’ăy coh c’lâng pr’hơơm, tu cơnh đêêc năc ngành y tế pazum đh’rưah lâng pazêng trường học moon ghít ooy y tế coh trường pa choom k’conh k’căn học sinh pa ngăn ha p’niên, tươc ooy trường liêm crêê, zâl cha groong đợ pr’luh cr’ăy buôn vaih coh cr’chăl cha kêệt pa bhlâng n’nâu./.”

Rét kéo dài, thầy cô giáo vượt núi

băng đèo vận động học sinh tới trường

                                                 Thanh Hiếu/VOV miền Trung

        Không khí lạnh kéo dài khiến nền nhiệt tại tỉnh Quảng Bình giảm đột ngột, đặc biệt, tại khu vực miền núi vào ban đêm nhiệt độ giảm xuống còn 8oC. Rét đậm rét hại không những nguy hiểm đến sức khỏe người già, trẻ em mà còn ảnh hưởng đến lao động, sản xuất, học tập. Tại một số trường học ở miền núi tỉnh Quảng Bình, học sinh ngại trời rét không đi học, thầy cô giáo phải dậy sớm, lặn lội vào bản vận động các em tới trường.

5 giờ sáng, thời tiết nơi biên giới rét buốt, thầy giáo Đinh Tuyên Huấn, Trường Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trọng Hóa, huyện miền núi Minh Hóa quấn thêm khăn quàng cổ, khoác chiếc áo ấm, lặn lội gần 10 cây số đường đèo để vào bản vận động học sinh đến trường. Mấy ngày nay trời rét đậm, học sinh ngại rét không đến trường. Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thầy Huấn cùng nhiều thầy, cô giáo khác đi vận động các em trở lại trường. Được một thời gian các em đến lớp đầy đủ, gặp đợt rét đậm này nhiều học sinh lại nghỉ học. Thầy Đinh Tuyên Huấn tâm sự, quãng đường từ bản đến trường của học sinh vùng núi rất xa, trời thì rét, nhiều phụ huynh chưa muốn cho con đến trường:“Học sinh bỏ học 1 phần do đường sá xa xôi, đi lại khó khăn, có thể học sinh đau ốm, trời lạnh thế này học sinh cũng đau ốm. Nhà trường với giáo viên tích cực hết sức để vận động các em đến trường, lập danh sách để theo dõi em nào chưa đến trường thì đi vận động, tuần nào cũng đi. Sáng sớm khoảng 5 giờ là giáo viên thức dậy đi xung quanh các bản gọi các em. Trời lạnh nhưng ai cũng cố gắng cả.”

Trời rét đậm kéo dài khiến anh Hồ Thân, ở bản La Trọng 2, xã Trọng Hóa, huyện Minh Hóa rất lo lắng cho sức khỏe của 2 đứa con. Mỗi sáng anh dậy sớm nấu xôi cho con ăn uống đầy đủ, mang thêm áo ấm cho các cháu rồi mới đưa con đến trường học. Ở nhiều bản của xã Trọng Hóa, huyện Minh Hoá, nhiều gia đình vẫn giữ tục lệ “buộc tay đầu năm” và cho các em ở nhà, một số thì đưa con cái lên rừng hái đót ảnh hưởng đến việc học hành. Nhìn thấy các giáo viên sáng sớm trời rét vẫn lặn lội vào tận bản tìm các em, anh Hồ Thân rất chia sẻ với nỗi lo đưa học sinh tới trường:“Một vài cha mẹ học sinh điều kiện khó khăn ít quan tâm, cha mẹ đi làm mà con cái ở nhà có lúc vắng học, hơn nữa trời lạnh này các cháu nhiều lúc lại nghỉ học.”

Những ngày này, nhiệt độ ở miền núi tỉnh Quảng Bình giảm đột ngột xuống 8 độ C vào ban đêm và sáng sớm. Thầy giáo Cao Viết Hương, Hiệu trưởng Trường Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trọng Hóa, huyện Minh Hóa cho biết, trường có 1 điểm trường chính và 7 điểm trường lẻ với gần 500 học sinh. Nhà trường tổ chức cho học sinh ở lại buổi trưa, ăn uống và nghỉ ngơi tại trường để buổi chiều tiếp tục học tập, có phương án phòng, chống rét, bảo đảm sức khỏe cho học sinh và giáo viên. Trường hợp nhà xa trường, đi lại khó khăn, nhà trường tạo điều kiện cho các em ở lại trường, ăn cơm ngày 3 bữa, phát thêm áo ấm để mặc chống rét. Thầy giáo Cao Viết Hương lo lắng, 3 tuần nay, tỷ lệ học sinh vắng tới 15% trong tổng số học sinh toàn trường:“Việc học sinh đi học chưa chuyên cần lác đác tất cả các bản trong xã đều có. Học sinh ở đây khi trong bản có 1-2 em nghỉ học thì các em cũng nghỉ theo, công tác vận động học sinh rất khó khăn, cũng do tính đặc thù. Năm nay ra Tết trời rét đậm thế này, giáo viên chủ nhiệm các lớp có học sinh thường xuyên bỏ học phải vào bản vận động hoặc nếu đi xe máy vào bản thì chở học sinh ra trường.”

Tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo các ngành, địa phương chủ động ứng phó với rét đậm, rét hại. Theo đó, khi nhiệt độ xuống dưới 10 độ C cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học nghỉ học và nghỉ học với tất cả các cấp học khi nhiệt độ xuống dưới 7 độ C. Hiện, các cơ sở y tế tại tỉnh Quảng Bình đang phối hợp với các trường học để theo dõi và chăm sóc sức khỏe cho học sinh, đặc biệt là ở vùng núi, biên giới.

Ông Đinh Viễn Anh, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Bình cho biết, trong thời tiết rét đậm, y tế cơ sở cùng các địa phương quan tâm chăm sóc sức khỏe người già và trẻ em, phòng tránh các bệnh về hô hấp, đột quỵ, tim mạch khi nhiệt độ giảm sâu đột ngột. Ông Đinh Viễn Anh khuyến cáo gia đình phối hợp thường xuyên với nhà trường nhắc nhở các em mặc đủ ấm, không tổ chức các hoạt động ngoài trời trong những ngày rét đậm, rét hại:“Lứa tuổi học sinh, đặc biệt tiểu học và mầm non thì rét đậm, rét hại thế này rất dễ mắc các bệnh hô hấp, chính vì vậy nên ngành y tế phối hợp với các trường học quán triệt đến y tế học đường hướng dẫn phụ huynh học sinh giữ ấm cho trẻ, đến trường an toàn, phòng tránh những bệnh lý xảy ra trong đợt rét đậm rét hại này./.”