Apêê pa ghit pêch c’cọ k’tiếc, c’loih tr’xin đoọng chơơc lêt n’hang liệt sĩ dzợ coh dưp k’tiếc nâu

Zr’lụ chơơc lêy đăn ga Hương Thủy, thành phố Huế bơơn ta năl năc đhị tập bấc liệt sĩ lâh chêệt bil bêl tập kích Động Tòa hi dưm 20/5/1968. Năc g’luh tr’zêl âng lực lượng đặc công Tiểu đoàn 1 lâng Tiểu đoàn 2, thành phố Huế moọt căn cứ xe tăng, thiết giáp âng a rọp. G’luh tr’zêl bhrơợng pa bhlầng, bấc cán bộ, chiến sĩ lâh c’lâm. Ting cơnh apêê ting pâh tr’zêl bêl đâu, tơợ xang g’leh tr’zêl tr’panh, apêê glặc đơơng xác âng chiến sĩ chô tập k’rong đhị zr’lụ đăn ga Hương Thủy. C’moo 1993, n’hang 83 liệt sĩ đhị zr’lụ nâu năc ơy bơơn lêy, pêch pay đơơng chô tập ooy ping xal liệt sĩ.

Lâh m’pâng thế kỷ ơy lâh, đhr’năng tr’zêl tr’panh bêl đêêc dzợ ặt coh a cọ a bục âng cựu chiến binh Lê Hữu Tòng, 81 c’moo, lalăm năc chiến sĩ đặc công Tiểu đoàn 1, thành phố Huế. Rau bhrợ t’cooh Lê Hữu Tòng căh tệêm loom năc dzợ pazêng đồng đội âng đay lâh c’lâm bil căh ơy ta đơơng chô.

“Rơơm kiêng âng cu năc zập n’hang liệt sĩ dzợ coh dưp k’tiếc coh prang k’tiếc k’ruung cung cơnh đhị vel đong thành phố Huế zêng lâng đhị ga Hương Thủy năc bơơn ta lêy, đơơng chô ha pr’loong đong tập pa liêm. Năc đoo căh muy rau đương rơơm âng đồng đội dzợ ma mông, năc dzợ rơơm kiêng âng zập pr’loọng đong xoọc đương tơợ lâh năc mơ k’zệt c’moo hay”

Tơợ pazêng cr’noọ âng ma nưih cựu chiến binh, tơợ bấc chu xay bhrợ “Chiến dịch 500 t’ngay ha dưm đoọng chơơc lêy, k’rong n’hang lâng năl đh’nơc liệt sĩ”, C’bhuh k’rong n’hang 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế ơy bơơn lêy, pêch pa chô n’hang liệt sĩ đhị zr’lụ lalăm ahay ơy pêch đơơng chô n’hang 83 liệt sĩ tơợ lâh 30 c’moo hay.

Vêy n’hang dzợ zăng zập, rơơm năc năl đh’nơc, zooi apêê pr’loọng đong đơơng chô bhuh xoọng đay tơợ bấc c’moo đương. Thượng tá Ngô Trí Hùng, Đội trưởng Đội chơơc lêy âng k’rong n’hang liệt sĩ 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế đoọng năl, đơn vị ơy ta luôn chơơc lêy đhị zr’lụ ga Hương Thủy tơợ bấc t’ngay hay.

“Đhị ga Hương Thủy, C’bhuh chơơc lêy t’ngay đâu năc t’ngay thứ 10. Ting cơnh xa nay âng ava Lê Hữu Tòng, đợ n’hang liệt sĩ bơơn ta tập đhị zr’lụ nâu dzợ bấc. C’moo 1993, zập lực lượng ơy k’rong n’hang 83 liệt sĩ. Ting cơnh moon ghit âng apêê ting pâh tr’zêl lâng a rọp lâng pazêng ma nưih chơơc lêy k’rong n’hang liệt sĩ lalăm a hay năc đhị đâu dzợ bấc n’hang liệt sĩ. C’bhuh chơơc lêy năc ra văng zập pr’đươi chơơc lêy tước nâu kêi năc ơy k’rong n’hang 1 liệt sĩ. Coh cr’chăl tước đâu, năc azi lêy bhrợ t’bhưah zr’lụ chơơc lêy”.

Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế xoọc k’rong bấc lực lượng lâng zập cựu chiến binh, apêê ting pâh tr’zêl tr’panh lâng a rọp “Chiến dịch 500 t’ngay ha dưm chơơc lêy, k’rong n’hang lâng năl đh’nơc liệt sĩ”. Zập cr’noọ pa hay, zập tơợ xa nay, đhơ k’tứi, zêng choom năc vaih xa nay chr’năp đoọng chơơc lêy n’hang liệt sĩ dzợ ặt bêch dưp k’tiếc. T’cooh Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, Trưởng Ban xay moon 515 thành phố Huế moon ghit, vel đong năc t’bhưah zr’lụ chơơc lêy ooy ga Hương Thủy cung cơnh zập zr’lụ hêch lêy nắc vêy ping liệt sĩ lơơng.

“Đhị ga Hương Thủy, lực lượng xoọc chơơc lêy lâng ơy k’rong n’hang 1 liệt sĩ. Apêê ơy ting pâh tr’zêl lâng a rọp xay moon đoọng bấc xa nay crêê tước chr’năp pa bhlầng. Lalăm a hay, coh đâu ơy k’rong n’hang âng 83 liệt sĩ lâng ting cơnh xay moon năc dzợ bấc n’hang liệt sĩ coh zr’lụ nâu. Azi ơy ga ving zr’lụ, k’rong lưch ma nưih, pr’đươi pr’dua đoọng chơơc lêy. Lâng c’rơ trách nhiệm, loom ta nih, đhơ xa nay k’tứi a zi cung pa zay chơơc năl pa ghit đoọng bơơn đơơng chô apêê anoo tập pa liêm ooy  vel đong đay”.

Chiến tranh ơy lâh tơợ m’pâng thế kỷ ha dợ bh’rợ chơơc lêy n’hang liệt sĩ dzợ pa zay bhrợ. Zập n’hang liệt sĩ bơơn talêy năc t’bil m’bứi ca ay lâng bắt ang rau đương rơơm bơơn chô bha bhụ đoọng ha pazêng pr’loọng đong, ma nưih đong liệt sĩ./.

                    TÌM HÀI CỐT LIỆT SĨ TỪ KÝ ỨC CỦA ĐỒNG ĐỘI                                                       

Giữa tháng Bảy nắng như đổ lửa, khu vực gần ga Hương Thủy, thành phố Huế rộn tiếng máy xúc, cuốc xẻng của Đội Tìm kiếm và Quy tập hài cốt liệt sĩ 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế. Họ thận trọng múc từng gàu đất, bóc tách từng lớp đất để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn lại nằm lại nơi này

Khu vực tìm kiếm gần ga Hương Thủy, thành phố Huế được xác định là nơi chôn cất nhiều liệt sĩ hy sinh trong trận tập kích Động Toà đêm 20/5/1968. Đó là trận đánh của lực lượng đặc công Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2, thành phố Huế vào căn cứ xe tăng, thiết giáp của địch. Trận đánh diễn ra ác liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ anh dũng hy sinh. Theo các nhân chứng, sau trận đánh, đối phương chuyển thi thể các chiến sĩ về chôn cất tập trung tại khu vực gần ga Hương Thủy. Năm 1993, 83 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này được cất bốc đưa về nghĩa trang liệt sĩ.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về trận đánh năm ấy vẫn nguyên vẹn trong tâm trí cựu chiến binh Lê Hữu Tòng, 81 tuổi, nguyên chiến sĩ đặc công Tiểu đoàn 1, thành phố Huế. Điều khiến ông Lê Hữu Tòng luôn day dứt là vẫn còn những người đồng đội hy sinh chưa được đưa về:

"Mong muốn lớn nhất của tôi là tất cả hài cốt liệt sĩ còn nằm ở đâu đó, ở trên cả nước cũng như trên địa bàn thành phố Huế và cả khu vực ga Hương Thủy đều được tìm thấy để đưa về với gia đình. Đó không chỉ là mong mỏi của những người đồng đội còn sống mà còn là khát vọng của biết bao gia đình đã chờ đợi suốt mấy chục năm qua."

Từ những ký ức của người cựu chiến binh, sau nhiều ngày triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Đội Quy tập 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế đã phát hiện, cất bốc thêm một hài cốt liệt sĩ tại khu vực từng quy tập 83 hài cốt hơn 30 năm trước.

Một số phần hài cốt còn khá nguyên vẹn, hy vọng sẽ xác định được danh tính, giúp các gia đình có thể đón người thân trở về sau hàng chục năm mòn mỏi chờ đợi. Thượng tá Ngô Trí Hùng, Đội trưởng Đội Tìm kiếm và Quy tập hài cốt liệt sĩ 192, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, đơn vị đã liên tục tìm kiếm tại khu vực ga Hương Thủy suốt nhiều ngày qua. 

"Tại ga Hương Thủy, Đội đã tìm kiếm hôm nay là ngày thứ 10. Theo thông tin của bác Lê Hữu Tòng, số hài cốt liệt sĩ được chôn lấp tại khu vực này còn rất nhiều. Năm 1993 các lực lượng đã quy tập được 83 hài cốt. Theo khẳng định của các nhân chứng và những người quy tập trước đó thì ở đây còn nhiều hài cốt. Đội tổ chức lực lượng, phương tiện tiến hành tìm kiếm đến nay đã cất bốc được 1 hài cốt. Trong thời gian tới, anh em mở rộng phạm vi tìm kiếm."

Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế đang huy động nhiều lực lượng cùng các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và người dân tham gia "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Mỗi ký ức, mỗi nguồn tin, dù rất nhỏ, đều có thể trở thành đầu mối quý giá để tìm thêm hài cốt liệt sĩ còn nằm lại trong lòng đất. Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 thành phố Huế khẳng định, địa phương sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm tại khu vực ga Hương Thủy cũng như các địa điểm nghi có mộ liệt sĩ khác.

"Tại khu vực ga Hương Thủy, lực lượng đang tìm kiếm và đã cất bốc được một hài cốt liệt sĩ. Các nhân chứng tiếp tục cung cấp nhiều thông tin quan trọng. Trước đây, nơi này đã quy tập được 83 hài cốt và theo các nguồn tin thì vẫn còn một số lượng khá lớn. Chúng tôi đã khoanh vùng, huy động tối đa lực lượng để tiếp tục tìm kiếm. Với tất cả trách nhiệm và tình cảm, dù chỉ một thông tin nhỏ nhất, chúng tôi cũng sẽ xác minh và tìm kiếm để đưa các anh trở về với đất mẹ."

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng hành trình đi tìm hài cốt liệt sĩ vẫn chưa dừng lại. Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy góp phần xoa dịu nỗi đau và thắp lên hy vọng đoàn tụ cho những gia đình, thân nhân liệt sĩ./.