Xang Tết Nhâm Dần, đhị chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ, đợ manuyh crêê dưr bâc. Đoọng zâl cha groong pr’luh cr’ăy, zập cấp uỷ Đảng, chính quyền vel đong ơy t’bhlâng bhrợ pazêng bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19, xay moon, p’too pa choom, pa dưr dal c’năl âng đhanuôr coh bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy, pa bhlâng năc oó ắt k’rong bâc manuyh, xay bhrợ ta nih đha nâng cơnh xa nay 5 cơnh âng Bộ Y tế.

Diic điêl a noo A Rất Bâu, coh cr’noon Tu Ngung – A Bung, chr’val A Rooi t’mêê đơơng bơr p’nong k’coon n’leh k’ooh, k’hiir tươc ooy Trung tâm Y tế chr’hoong Đông Giang khám lêy đh’reh cr’ăy lâng test đơơh kháng nguyên Sars-CoV-2. Anoo A Rất Bâu k’rang tu pr’luh cr’ăy Covid-19 xoọc dưr vaih k’rơ, đhị bhươl cr’noon âng anoo ăt mamông năc ơy vêy lâh 10 cha năc manuyh crêê pr’luh cr’ăy."Xoọc đâu pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ, đợ manuyh F0 dưr bâc lâh mơ. Bơr p’nong k’coon âng cu crêê k’hiir năc t’ngay đâu acu đơơng ooy đâu khám lêy lâng test Covid đoọng lêy h’cơnh ooy. Pr’loọng đong zi ta luôn zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19, coh cr’chăl Tết diic điêl zi ăt coh đong. N’leh vaih pr’luh cr’ăy pr’loọng đong cu công k’rang bhlâng, pa bhlâng năc k’rang ha bơr p’nong k’coon, bơr anhi đoo k’ăy cơnh đâu diic điêl zi công căh bơơn lươt pa bhrợ." Arất Bâu moon.

Xang Tết Nguyên đán đhị chr’val A Rooi, chr’hoong Đông Giang năc bơơn lêy 29 cha năc crêê Covid-19, đợ apêê F1 tươc k’nặ 300 cha năc. Ting cơnh t’cooh A Rất Pê, Phó Chủ tịch UBND chr’val A Rooi, coh cr’chăl Tết bêl đêêc ahay, đhanuôr coh chr’val vêy lươt ooy chr’val n’lơơng lum lêy bhuh xoọng, chúc Tết bhuh xoọng. Tu cơnh đêêc, năc bâc ngai crêê pr’luh cr’ăy Covid-19. Xang bêl bơơn lêy n’năl manuyh crêê pr’luh cr’ăy, chính quyền chr’val A Rooi ơy p’too moon Trạm Y tế chr’val test pa đơơh ch’mêệt lêy đợ manuyh n’leh vaih k’hiir, k’ooh, đoọng đơơh loon bơơn lêy lâng đơơng đoọng ăt la lay pa dưah đhị Trung tâm pa dưah Covid-19 âng chr’hoong. Chr’val công pa dưr bh’rợ âng c’bhuh Covid-19 coh bhươl cr’noon, pa dưr xa nay bh’rợ âng apêê t’cooh bhươl, trưởng cr’noon, manuyh vêy bâc ngai chăp, t’bhlâng xay moon, p’too pa choom đhanuôr xay bhrợ liêm xang bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy. T’cooh A Rất Pê, Phó Chủn tịch UBND chr’val A Rooi, chr’hoong Đông Giang xay moon p’xoọng: "Xang bêl bơơn xơợng vêy manuyh crêê pr’luh cr’ăy Covid-19, UBND chr’val lâng pazêng ban ngành âng chr’val ơy t’bhlâng xay moon, k’dua đhanuôr tươc ooy Trạm Y tế chr’val đoọng test pa đơơh, đh’rưah lâng n’năc k’dua Trạm Y tế chr’val tươc ooy pazêng bhươl cr’noon test đoọng ha đhanuôr, đoọng đơơh bơơn lêy đợ apêê F0 lâng F1. Azi xay môn đợ manuyh n’nâu ăt coh đong, căh choom gluh lươt ooy lơơng, đoọng zâl cha groong pr’luh doọ choom trơơi boọ bâc ooy."

Lâng râu dưr vaih k’rơ pa bhlâng âng pr’luh cr’ăy Covid-19, Trung tâm Y tế chr’hoong Đông Giang ơy pác đoọng cán bộ Y tế pazum đh’rưah lâng pazêng chr’val t’bhlâng xay moon đhanuôr xơợng đươi ta nih đha nâng bh’rợ zâl cha groong pr’luh, pa bhlâng năc xay bhrợ ta nih đha nâng cơnh xa nay 5 cơnh âng Bộ Y tế. Chr’hoong Đông Giang công bhrợ 3 zr’lụ pa dưah đợ apêê F0 căh n’leh pr’luh cr’ăy, g’đech đhr’năng trơơi boọ âng pr’luh cr’ăy coh zập ooy. P’căn Lê Thị Quyết, Giám đốc Trung tâm Y tế chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon: "Coh cr’chăl n’nâu cán bộ y tế căh vêy t’ngay hân đoo bơơn đhêy Tết, đhi noo zêng ting pa bhrợ coh 3 zr’lụ pa dưah F0 công cơnh ting bhrợ bh’rợ tr’nêng đhị bệnh viện. Ng’moon zazum tươc nâu cơy năc công z’zăng liêm choom lâh mơ, cr’chăl tơợ t’ngay 6 tươc t’ngay 10 năc cr’chăl dưr vaih k’rơ pa bhlâng lâng xoọc đâu coh pazêng chr’val, thị trấn azi ơy lươt ch’mêệt lêy lứch, năc dzợ mơ muy bơr cha năc crêê pr’luh cr’ăy, doọ dợ dưr bâcv cơnh l’lăm ahay."

Tươc nâu cơy, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam ơy bơơn lêy lâh 700 cha năc manuyh crêê pr’luh cr’ăy Covid-19, bâc bhlâng năc tơợ t’ngay 20/01/2022 tươc nâu cơy. Đợ apêê F1 vêy ta bơơn lêy lâng đoọng ăt la lay năc lâh 2 r’bhâu cha năc. Pazêng apêê crêê pr’luh cr’ăy năc vêy ta đoọng ăt la lay, pa dưah, coh đêêc lâh 184 cha năc manuyh ơy dưah. Ting cơnh t’cooh Đỗ Hữu Tùng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang năc vel đong ơy đơơh loon bhrợ têng bh’rợ zâl cha groong, t’bhlâng p’too moon pazêng ban, ngành, đoàn thể lâng zập cấp uỷ, chính quyền pazêng chr’val xay bhrợ k’rơ lâh mơ, liêm choom pazêng xa nay bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19. Đươi vêy cơnh đêêc, tươc nâu cơy đhr’năng pr’luh cr’ăy Covid-19 đhị chr’hoong Đông Giang ơy choom ta zâl cha groong: "Xang bêl pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ, Trung tâm Chỉ huy zâl cha groong pr’luh cr’ăy âng chr’hoong ơy vêy bha ar p’too moon, pa bhlâng năc xay moon ghít ooy c’bhuh đương zâl cha groong Covid-19 đhị bhươl cr’noon xay bhrợ crêê cơnh xa nay pa choom âng UBND tỉnh ooy bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19. Ting n’năc, xay moon, p’too pa choom đhanuôr xay bhrợ ta nih đha nâng cơnh xa nay 5 cơnh âng Bộ Y tế, đh’rưah lâng đêêc năc pa dưr xa nay bh’rợ âng apêê t’cooh bhươl, trưởng cr’noon, manuyh vêy bâc ngai chăp coh bhươl cr’noon ta đang moon đhanuôr xơợng đươi ta nih đha nâng bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19 đhị chr’hoong." T'cooh Tùng moon ghit năc cơnh.

Ha dzợ đhị chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, t’cooh Zơ Râm Báo, Phó Giám đốc k’đhơợng xay Trung tâm Y tế chr’hoong xay moon, đhr’năng pr’luh cr’ăy Covid-19 công xoọc dưr vaih k’rơ. Tơợ t’ngay 27 Tết Nhân Dần tươc nâu cơy, prang chr’hoong vêy lâh 350 cha năc manuyh crêê pr’luh cr’ăy Covid-19. Pazêng apêê F0 năc vêy ta đoọng ăt la lay đhị 4 bệnh viện dã chiến âng Trung tâm y tế chr’hoong, muy bơr cha năc manuyh k’ăy vêy ta đoọng ăt coh đong. Ting cơnh t’cooh Zơ Râm Báo, tu bha lâng âng bh’rợ trơơi boọ năc tu đhanuôr căh xay moon y tế bêl ăt tr’đăn lâng apêê F0 coh zr’lụ lơơng tươc, xang n’năc apêê tr’câl r’bhlêy tơợ Đà Nẵng tươc tr’câl tr’bhlêy hàng hoá, tr’lum lâng đhanuôr vel đong bhrợ ha pr’luh cr’ăy trơơi boọ coh đhanuôr.  T'cooh Zơrâm Báo moon p'xoọng:"Zr’năh k’đhap bhlâng coh xoọc đâu năc chêêc lêy F1, manuyh pa bhrợ năc m’bứi, ha dợ đhi noo dợ bhrợ bâc bh’rợ tr’nêng n’lơơng cơnh tiêm chủng, t’bil vi khuẩn, pa dưah apêê F0 lâng pa dưah đh’reh cr’ăy n’lơơng. Xoọc đâu đợ manuyh crêê công bâc. Hân đhơ l’lăm Tết chr’hoong Tây Giang công ơy bhrợ bh’rợ test đơơh đoọng ha pazêng manuyh tơợ lơơng chô cha Tết, hân đhơ cơnh đêêc muy bơr apêê F1 coh zr’lụ lơơng tươc coh cr’chăl đêêc doọ ơy vaih pr’luh cr’ăy năc bêl chô ooy đong cha tết coh bơr pêê t’ngay coh zr’lụ ăt mamông năc vaih pr’luh cr’ăy, tơợ đêêc bhrợ t’vaih đhr’năng trơơi boọ pr’luh cr’ăy coh bhươl cr’noon./."

Miền núi Quảng Nam: Tăng cường phòng chống dịch Covid-19

PV Hôih Nhàn

Sau Tết Nhâm Dần, tại các huyện miền núi Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, dịch Covid-19 bùng phát mạnh, số ca mắc tăng cao. Để kiểm soát dịch bệnh, các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương đã tăng cường các biện pháp phòng chống dịch Covid-19, tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức của bà con trong việc phòng chống dịch bệnh, nhất là tránh tụ tập đông người, thực hiện nghiêm khuyến cáo 5K của Bộ Y tế.

Vợ chồng anh A Rất Bâu, ở thôn Tu Ngung - A Bung, xã A Rooi vừa đưa hai đứa con có biểu hiện ho, sốt đến Trung tâm Y tế huyện Đông Giang khám bệnh và test nhanh kháng nguyên Sars-CoV-2. Anh A Rất Bâu rất lo lắng vì dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nơi gia đình anh cư trú đã có hơn 10 người nhiễm bệnh: "Hiện nay dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, số lượng F0 tăng liên tục. Hai đứa con của tôi bị sốt nên hôm nay tôi đưa lên đây khám và test Covid luôn để kiểm tra xem. Gia đình tôi thường xuyên phòng, tránh dịch Covid-19, trong thời điểm Tết Nguyên đán vợ chồng tôi chỉ ở nhà không đi đâu. Xuất hiện dịch bệnh gia đình tôi cũng lo lắng, nhất là lo cho hai đứa con nhỏ, hai đứa bị ốm đau như này vợ chồng tôi cũng không đi làm được.

Sau Tết Nguyên đán tại xã A Rooi, huyện Đông Giang đã phát hiện 29 người mắc Covid-19, số F1 gần 300 người. Theo ông A Rất Pê, Phó Chủ tịch UBND xã A Rooi, dịp Tết vừa qua, người dân trong xã có qua lại các xã khác thăm thân, chúc Tết bà con. Do vậy, nhiều người đã bị mắc Covid-19. Ngay sau khi phát hiện có người nhiễm bệnh, chính quyền xã A Rooi đã chỉ đạo Trạm Y tế xã test nhanh kiểm tra những người có biểu hiện ho sốt, kịp thời phát hiện và đưa đi cách ly điều trị tại Trung tâm thu dung điều trị Covid-19 của huyện. Xã cũng kích hoạt Tổ Covid-19 cộng đồng, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, tăng cường tuyên truyền, vận động bà con thực hiện việc phòng chống dịch. Ông A Rất Pê, Phó Chủ tịch UBND xã A Rooi, huyện Đông Giang cho biết thêm: "Sau khi nắm được thông tin có người nhiễm dịch Covid-19, UBND xã và các ban ngành của xã đã tập trung tuyên truyền, vận động bà con đến Trạm Y tế xã tiến hành test nhanh, cùng với đó là chỉ đạo Trạm Y tế xã đi đến những thôn bản test cho bà con, để phát hiện sớm những ca F0 và F1. Chúng tôi tuyên truyền những người này cách ly tại nhà, không đi lại, để ngăn chặn dịch có thể lây lan rộng hơn."  

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, Trung tâm Y tế huyện Đông Giang đã phân công cán bộ Y tế phối hợp cùng các xã tăng cường tuyên truyền, vận động bà con chấp hành nghiêm công tác phòng chống dịch, nhất là thực hiện khuyến cáo 5K của Bộ Y tế. Huyện Đông Giang cũng đã thành lập 3 khu cách ly thu dung điều trị những ca F0 không có triệu chứng, tránh nguy cơ lây lan rộng ra cộng đồng. Bà Lê Thị Quyết, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: "Trong thời gian này cán bộ y tế không có thời gian nghỉ Tết, anh em đã tham gia trực tại 3 khu điều trị F0 cũng như tham gia trực chuyên môn tại bệnh viện. Nói chung đến lúc này đã đi vào nề nếp hơn, giai đoạn từ ngày 6 đến ngày 10 là giai đoạn bùng phát mạnh và hiện tại ở các xã, thị trấn chúng tôi đã truy vết gần hết, chỉ còn vài người nhiễm, chứ không còn dồn dập như thời điểm trước."

Đến nay, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam đã phát hiện hơn 700 người mắc Covid-19, hầu hết được phát hiện từ ngày 20/01/2022 đến nay. Số F1 được phát hiện và cách ly giám sát hơn 2 nghìn người. Tất cả người nhiễm bệnh đều được cách ly, điều trị, trong đó, 184 người đã khỏi bệnh. Theo ông Đỗ Hữu Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Giang thì địa phương đã chủ động xây dựng các phương án phòng chống dịch, tăng cường chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể và các cấp uỷ, chính quyền các xã thực hiện quyết liệt, hiệu quả các biện pháp phòng chống dịch Covid-19. Nhờ đó, đến nay tình hình dịch Covid-19 tại huyện Đông Giang đã được kiểm soát: "Sau khi dịch Covid-19 bùng phát mạnh, Trung tâm Chỉ huy phòng chống dịch của huyện cũng đã có văn bản chỉ đạo, đặc biệt là nhấn mạnh vào tổ giám sát Covid-19 tại cộng đồng thực hiện đúng theo hướng dẫn của UBND tỉnh về công tác phòng chống dịch Covid-19. Đồng thời, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nghiệm theo khuyến cáo 5K của Bộ Y tế, cùng với đó là phát huy vai trò của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng vận động nhân dân chấp hành tốt công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn huyện."

Còn tại huyện vùng cao Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, ông Zơ Râm Páo, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Y tế huyện cho biết, tình hình dịch Covid-19 cũng đang diễn biến phức tạp. Từ ngày 27 Tết Nhâm Dần đến nay, toàn huyện có hơn 350 người mắc Covid-19. Hầu hết các ca F0 đều được cách ly tập trung tại 4 bệnh viện dã chiến của Trung tâm y tế huyện, một số bệnh nhân được cách ly tại nhà. Theo ông Zơ Râm Páo, nguyên nhân dịch bệnh lây lan chủ yếu do bà con không khai báo y tế khi tiếp xúc với F0 ở nơi khác đến, rồi các tiểu thương từ thành phố Đà Nẵng lên buôn bán hàng hoá, giao lưu với người địa phương, dẫn đến dịch bệnh lây lan trong cộng đồng. "Khó khăn nhất hiện nay là việc truy vết F1, nhân lực mỏng, trong khi đó anh em còn phải thực hiện việc tiêm chủng, khử khuẩn, chữa trị F0 và chữa trị các bệnh thông thường khác. Hiện nay số lượng người nhiễm bệnh tăng cao. Mặc dù trước Tết huyện Tây Giang cũng đã tổ chức test nhanh cho những người từ nơi khác về ăn Tết, tuy nhiên một số ca F1 ở nơi khác tại thời điểm đó chưa phát bệnh nên khi về quê ăn tết vài ngày ở nơi cư trú thì phát bệnh, qua đó gây sự lây lan dịch bệnh trong cộng đồng./."